Một cảnh tham gia giao thông thường thấy ở các đô thị lớn nước ta.

Ở các đô thị lớn nước ta, giờ cao điểm thường ùn tắc giao thông, có những người chạy xe ngược chiều, vượt lên vỉa hè, cứ có chỗ trống là chen vào… Mỗi khi kẹt xe thì lộn xộn bởi cảnh bóp còi inh ỏi, lấn làn. Tại nhiều ngã tư và nút giao thông, vạch kẻ dành cho người đi bộ trở thành nơi xe máy dừng chờ đèn tín hiệu, người thì vô tư vượt đèn đỏ.

Tình trạng giao thông như vậy vừa mất an toàn, gây ùn tắc vì nhiều phương tiện dồn lại một nút giao, giảm thói quen đi bộ bởi lo rủi ro tai nạn, từ một sự việc nhỏ lỡ xảy ra va chạm nếu thiếu nhường nhịn cũng có thể gây bức xúc, ảnh hưởng xấu hình ảnh đất nước. 

Mới đây trong lúc dừng xe chờ đèn tín hiệu tại ngã tư Đinh Tiên Hoàng - Nguyễn Thị Minh Khai (TP.HCM), nghe tiếng còi xe inh ỏi phía sau, tôi quay đầu ra sau thì thấy một niên nói “Nhích lên chút xíu cho em đi với”. Nhìn phía trước là vạch dừng dành cho người đi bộ, vượt xe lên sẽ gây mất an toàn, cản trở người đi bộ qua đường, phạm luật giao thông đường bộ nên tôi giả vờ không nghe gì hết và vẫn dừng xe tại chỗ. Khi đèn xanh bật sáng, phương tiện phía trước lưu thông, thiếu niên này chạy xe vượt lên bấm còi quay qua nói với tôi mấy lời thô tục rồi nẹt pô rẽ phải vào đường Nguyễn Thị Minh Khai.

Dễ thấy vào khung giờ cao điểm dưới đường đông đúc, chỉ một người chạy xe máy ngược chiều hay vượt lên vỉa hè là hàng loạt người khác chạy xe theo… Lúc này, cảnh sát giao thông đang tập trung điều tiết phân luồng, hiếm khi xử phạt… Lâu dần trở thành thói quen xấu cho không ít người thấy đường đông có thể chạy xe máy ngược chiều, vượt lên vỉa hè cho là chuyện bình thường và nghĩ rằng cảnh sát giao thông không thể xử phạt hết các lỗi vi phạm.

Có lần lúc dừng chờ đèn tín hiệu, bên cạnh là một xe máy có lẽ là phụ huynh chở con đi học, tôi nghe em học sinh nhỏ nói “Sao bố lại chạy xe ngược chiều? Cô giáo con bảo vậy là phạm luật giao thông” thì nhận được câu trả lời “Đợi biết khi nào đến lượt mình đi, phạt đâu mà lo!”. Người lớn như thế, sao nêu gương cho trẻ?   

Tôi nghĩ có lẽ thói quen nhiều người lái xe lấn tuyến, bấm còi inh ỏi, chạy ngược chiều và vượt lên vỉa hè, gặp đèn đỏ dù ở phía sau cũng bấm còi buộc người phía trước nhích lên cho mình đi. Những hình ảnh đó trở nên xấu xí trong mắt những người xung quanh, giảm đi chất lượng cuộc sống, gây ức chế và xung đột không đáng có. Hơn nữa làm mất an toàn giao thông, kẹt xe trầm trọng hơn vì nhiều phương tiện dồn lại nút giao, ngã tư.

Nhiều người nước ngoài, du khách quốc tế đến nước ta rất nhạy cảm khi chứng kiến bằng tai nghe mắt thấy và thường có nhận xét mang tính quy chụp. Đôi khi thấy giao thông mất trật tự thì cho rằng xứ đó chưa tốt, thiếu tử tế, thậm chí ấn tượng xấu với cả quốc gia.

Trong thành phố thường có rất đông phương tiện lưu thông trên đường, nhiều người tham gia giao thông, không có cơ quan chức năng nào đủ người để đi khắp nơi, xử lý từng trường hợp cụ thể. Mà con người thì hằng ngày đều tham gia giao thông, là chủ thể trong hoạt động giao thông. Nếu cứ giữ những thói quen tai hại, lắm khi chỉ một sơ suất hay bất chấp quy tắc cho dù rất nhỏ thì bất kỳ ai cũng có thể gây ra hậu quả, tai nạn, kẹt xe.

Tử tế trong giao thông không phải là điều quá xa vời, đôi khi là hành động đơn giản, xử sự phù hợp. Như biết nhường nhịn và tuân thủ pháp luật khi tham gia giao thông vừa góp phần xây dựng văn minh đô thị, an toàn cho mình và người khác, góp phần giảm kẹt xe, cuộc sống tốt hơn.

Tất nhiên ngoài ý thức cá nhân thì bản thân định chế giao thông rất quan trọng, đó là bộ máy quản lý và thực thi pháp luật. Dù luật có quy định phạt nặng, tước bằng lái, tạm giữ phương tiện. Nhưng người được giao thực thi nhiệm vụ, cảnh sát giao thông làm ngơ hay bỏ qua một số vi phạm vì lý do nào đó thì cũng phản tác dụng, luật pháp còn bị xem thường và gia tăng tâm lý hoài nghi vào bộ máy thực thi công vụ.

Một khi ý thức tham gia giao thông còn kém, xử lý nghiêm, không bỏ qua vi phạm thì may ra mới được cải thiện. Nếu không bắt đầu từ bây giờ thì tình hình sẽ càng tồi tệ hơn, có thể không còn hy vọng uốn nắn loại bỏ những thói quen xấu trong đời sống xã hội.

Cần phạt thật nặng, không bắt quả tang nhưng có chứng cứ hay hình ảnh hoặc camera cho thấy vi phạm đều bị phạt, phạt lần thứ hai gấp đôi lần thứ nhất, đưa hình ảnh vi phạm lên truyền thông đại chúng để răn đe nhắc nhở người khác. Lực lượng chức năng, cảnh sát giao thông hãy quyết liệt, đừng làm ngơ trước các vi phạm, kể cả vào giờ cao điểm.

Ban biên tập Báo Diễn đàn Doanh nghiệp mở diễn đàn “NGƯỜI VIỆT TỬ TẾ” mong nhận được những ý kiến, bài viết của quý độc giả, học giả, chuyên gia về vấn đề trên.

Bài viết phù hợp sẽ được chúng tôi đăng tải kèm theo chế độ nhuận bút nhanh và hấp dẫn.

Bài vở xin gửi về hòm thư nguoiviettute@dddn.com.vn

Lưu ý: Tác giả để lại địa chỉ và số điện thoại để chúng tôi liên hệ gửi nhuận bút khi bài viết được đăng.

Bạn đang đọc bài viết [Diễn đàn NGƯỜI VIỆT TỬ TẾ] Hãy tử tế khi tham gia giao thông tại chuyên mục Người Việt tử tế của Báo Diễn đàn doanh nghiệp. Liên hệ cung cấp thông tin và gửi tin bài cộng tác: email toasoan@dddn.com.vn, hotline: (024) 3.5771239,