Một ngày nọ, báo chí rầm rập loan tin vị đại gia nọ, một thời hô phong hoán vũ, vừa tra tay vào còng số 8. Như thường lệ, người ta soi tường tận về đời tư, đường quan lộ của người ấy. Xong rồi ai cũng thở dài, âu cũng là kết quả tương xứng!

Sau một vụ kiện cáo kinh tế rùm beng, đương sự là một doanh nghiệp rất lớn suýt phá sản vì thị phi. Rồi công lý cũng được đặt đúng chổ. Người ta lại thở phào, âu cũng là kết cục có hậu.

Mọi việc xảy đến trong đời người đều có nguyên nhân của nó, không có việc gì là vô duyên vô cớ. Nhà Phật coi sự vật sự việc hữu hiện là do “duyên” hội, khi duyên tan, sự vật, sự việc cũng không còn.

Xét thật cụ thể, sự giàu có, cả vật chất lẫn tinh thần đều là “quả” của vô số “nhân”. Nếu “nhân” tốt chắc chắn sinh “quả tốt”, nếu “nhân” xấu không bao giờ có “quả” đẹp.

Làm giàu là ước vọng của tất cả, nhưng có người làm mãi không thấy giàu, cũng có người nếm đủ vinh quang và danh vọng nhưng bỗng một ngày mất tất cả, trở về trong nghèo khó, tủi hờn. Vì sao như vậy?

Đạo làm giàu không có gì cao siêu cả, mà nó chỉ hướng con người tuân theo quy luật nhân sinh, hợp tình phải lý, biết cho đi rồi nhận lại, biết khởi nghiệp thiện lành. Của cải tiền bạc ta có đến từ đâu - nếu không phải từ lòng đất, đại dương, bầu trời, cả nước mắt mồ hôi của người khác?

Con người sinh ra từ tự nhiên, là một bộ phận của tự nhiên, nhưng con người quá ngạo mạn tự cho mình là “chúa tể muôn loài” được quyền sinh sát mọi thứ! Con người đã sai lầm.

Luật nhân - quả còn một ngụ ý sâu xa hơn nữa, khuyên con người sống thuận hòa với thiên nhiên, nương theo sự vận hành của tự nhiên để tồn tại. Mọi sự giàu có về vật chất sẽ vô nghĩa nếu như thiên nhiên quằn quại dưới gót giày “vô minh”.

Nhân - quả phổ biến khắp nơi, mọi cấp độ. Tại sao có nhiều quốc gia từng hùng mạnh nhưng lại đổ sụp trong chớp mắt? Chẳng hạn như Đức quốc xã, bởi vì họ thi hành sự tàn ác, gây thù chuốc oán với loài người, kết cục rất bi thảm.

Cũng có những nước nhỏ nhưng trường tồn, bởi vị họ yêu chuộng hòa bình, con người hiền hòa với tự nhiên, như Thụy Sỹ, Thụy Điển, Đan Mạch, Bhutan... Như Nguyễn Trãi viết “lấy chí nhân thay cường bạo, lấy đại nghĩa thắng hung tàn”.

Loài người đang kêu gọi nhau phát triển bền vững, bảo vệ môi trường sống, nêu cao đạo đức kinh doanh, đó đích thị là tôn trọng nhân - quả. Đã đến lúc con người nhận ra tiền, vàng không thể ăn được nếu như thiên nhiên không còn dung thứ.

Ngộ nhân - quả để mỗi sớm thức dậy ta khỏi giật mình vì việc đã làm ngày hôm qua, thấu được nhân - quả để một mai ta đừng băn khoăn với kết quả mình nhận lại.

Bạn đang đọc bài viết Đạo làm giàu nhìn từ luật Nhân - Quả tại chuyên mục Tâm điểm của Báo Diễn đàn doanh nghiệp. Liên hệ cung cấp thông tin và gửi tin bài cộng tác: email toasoan@dddn.com.vn, hotline: (024) 3.5771239,