Đại học tinh hoa: Cần, nhưng… không dễ!

Enternews.vn Để giải quyết cơn khát nguồn nhân lực chất lượng cao, đại học tinh hoa là hướng đi bền vững nhất...

Nếu chú ý về các chiến lược thu hút vốn đầu tư nước ngoài (FDI) sẽ thấy vài điểm rất quen thuộc. Đó là tận dụng kinh nghiệm quản lý, công nghệ, nhân sự… từ nước ngoài.

Nhưng đã vài thập kỷ hội nhập, ngoài khối lượng nguồn vốn được thống kê chi tiết thì liệu các yếu tố “mềm” kèm theo có đạt kết quả như mong muốn? Hay nói cách khác, chúng ta đã học được gì ở nước ngoài về kinh nghiệm quản lý, công nghệ…?

Sở dĩ có mục tiêu “đính kèm” trong chính sách thu hút FDI là bởi một vấn đề rất vĩ mô: Việt Nam tuy đông dân nhưng thiếu nhân tài, nhân lực trầm trọng, nếu không muốn nói hoàn toàn thiếu vắng những bộ óc có thể mang về giải Nobel.

Cũng cần nói thêm một chút, giải thưởng Nobel là biểu hiện của tri thức mới được khái quát thành hệ thống lý thuyết. Không đâu nhiều giải Nobel hơn ở Mỹ, Tây Âu, Israel, vì ở đó có rất nhiều đại học tinh hoa.

Có nhiều cách hiểu về đại học tinh hoa, về thực tiễn, nó là nơi đào tạo ra những con người xuất chúng, có thể làm thay đổi xã hội, vệnh mệnh quốc gia. Thế giới có khá nhiều trường như Havard, Yale, Princeton, Oxford, Singapore, Tokyo, Saint Luis…

Có một điểm chung giữa J.F Kennedy, Barack Obama, Donald Trump, George Bush, Bill Clinton, George W. Bush, Al Gore, Hillary Clinton, Ban Ki-moon, Rockefeller Jr., Warren Buffett, Jeff Bezos, S.Robson Walton… Họ đều là cựu sinh viên Ivy League - các trường đại học tinh hoa của Mỹ.

VinUni là đại học tinh hoa đầu tiên của Việt Nam

VinUni là đại học tinh hoa đầu tiên của Việt Nam

Ở Việt Nam - cần có đại học tinh hoa hay không? Câu trả lời là: Rất cần! Bởi vì hệ thống đại học Việt Nam hiện nay đang phát triển theo hướng đại chúng và dần dần phổ quát.

Đây là tính chất rất đậm đặc của giáo dục đại học ở nước ta, tính đại chúng và phổ quát được thể hiện ở số lượng người tham gia; chất lượng đầu vào; chất lượng sản phẩm đầu ra của hầu hết các trường đại học.

Tình trạng cử nhân thất nghiệp và nhiều trường đại học lâm vào khủng hoảng vì không tuyển được sinh viên, tính bao cấp nặng nề, thiếu nhạy cảm với thị trường lao động…

Đất nước thiếu nhân lực, nhân tài, mỗi năm chi phí du học ước tính khoảng 3 tỷ USD, “chảy máu chất xám”… là những đòi hỏi bức bách buộc Việt Nam phải có những trường đại học tinh hoa để giải quyết tại chổ nguồn lực chất lượng cao.

Làm nhiệm vụ đào tạo nhân tài chứ không phải thực hiện mục tiêu “xã hội hóa giáo dục”, “phổ cập cử nhân”, gia tăng tỷ lệ người có bằng thạc sỹ, tiến sĩ trong khi năng suất lao động kém cỏi và khả năng sáng tạo, phát minh bị đặt dấu hỏi lớn.

Dĩ nhiên, đại học tinh hoa luôn có “thế giới riêng của nó”, dành cho giới tinh hoa trong xã hội, là những người có khả năng đặc biệt, đầy ắp kiến thức phổ thông. Nhiệm vụ của những trường này là biến người học thành những chiến lược gia, nhà hoạch định chính sách đủ tầm.

Cũng có người cho rằng, đại học tinh hoa có xu hướng phân biệt đẳng cấp, giàu nghèo, trình độ. Đó là điều đương nhiên mà xã hội phải chấp nhận để cho ra đời tầng lớp tinh hoa tham gia vào chuyện vĩ mô của đất nước và siêu vĩ mô toàn cầu.

Sự thiếu vắng những đại học tinh hoa đã làm cho chính phủ thiếu đi những trung tâm tư vấn về chiến lược để định hướng điều hành đất nước ở tầm vĩ mô, siêu vĩ mô một cách hệ thống và hiệu quả.

Đặc biệt ở tầm siêu vĩ mô, nó khiến chính phủ rơi vào trạng thái bị động, bị dẫn dắt và phải vay mượn chính sách trong các cuộc chơi toàn cầu. Ví dụ: “nhập khẩu” mô hình tăng trưởng; quy hoạch đô thị; quản lý vĩ mô kinh tế - xã hội...

Nếu tập đoàn Vingroup làm được điều này với VinUni - đó là cuộc cách mạng với giáo dục đại học Việt Nam. Và đây là khoản đầu tư xứng đáng được hoan nghênh, ủng hộ.

Đại học tinh hoa sẽ giải quyết được khá nhiều vấn đề ở Việt Nam hiện nay, nhưng đồng thời bản thân nó phải vượt qua rất nhiều rào cản - cả vô hình lẫn hữu hình.

Đầu tiên là quan điểm giáo dục, một thứ rất cũ, rất kém trong giáo dục đại học nhưng lâu nay chưa dẹp bỏ được. Đó là nội dung chương trình và phương pháp giảng dạy.

Trong đó, phương pháp giảng dạy mới là yếu tố đóng vai trò then chốt, vì nó gắn trực tiếp với thái độ của người cầm phấn đứng lớp. VinUni phải làm cuộc cách mạng về phương pháp giảng dạy.

Vẫn là lối học “đọc chép” nặng tính “thọ giáo” hay làm cách nào để tổ chức lớp học phản biện trao đổi đa chiều. Bởi vì để tạo ra đội ngũ chiến lược gia sau khi tốt nghiệp - kiến thức trong giáo trình là chưa đủ.

Cũng nhằm mục đích tạo ra giới tinh hoa, nhưng văn hóa phương Tây khó ăn nhập với văn hóa phương Đông. Đó là lý do mà vị “giáo sư mặc quần đùi lên giảng đường” từng bị sức ép đạo đức từ dư luận!

Môi trường làm việc cho giới tinh hoa cũng là vấn đề phải tính tới, họ làm việc ở đâu? Nếu vào nhà nước họ phải bước thứ tự từ nhân viên, qua quy hoạch, bồi dưỡng, bổ nhiệm…hay là đặc cách vào vị trí lãnh đạo quản lý? Và còn nhiều rào cản vô hình chờ sẵn!

Thế mới nói, dự án VinUni là một tham vọng lớn, tuy chỉ là một trường đại học nhưng nó cần cái nhìn thật thoáng từ xã hội, những người lãnh đạo đất nước. Và cần vô số điều kiện hỗ trợ.

Nếu VinUni “sống” được thì nền giáo dục đại học Việt Nam đứng trước cơ hội “thay máu”.

Mời các bạn tham gia vào group Diễn đàn doanh nghiệp để thảo luận và cập nhật tin tức cùng cơ hội nhận quà tặng hàng tháng.
Bạn đang đọc bài viết Đại học tinh hoa: Cần, nhưng… không dễ! tại chuyên mục Tâm điểm của Báo Diễn đàn doanh nghiệp. Liên hệ cung cấp thông tin và gửi tin bài cộng tác: email toasoan@dddn.com.vn, hotline: (024) 3.5771239,
Bình luận
Bạn còn /500 ký tự
Xếp theo: Thời gian | Số người thích
 

Bản tin chứng khoán: Thị trường trong ngắn hạn có dấu hiệu đi ngang

Ông Trần Đức Anh, Giám đốc vĩ mô và chiến lược thị trường của KB Securities Việt Nam cho rằng trong ngắn hạn, chỉ số VN-Index chưa thể tăng mạnh và có dấu hiệu đi ngang