Cuộc chiến chống thực phẩm bẩn: Cần sách lược \"cây gậy” và “củ cà rốt”!

Enternews.vn (DĐDN)- Tại buổi Tọa đàm trực tuyến: “DN phải làm gì trong cuộc chiến chống thực phẩm bẩn” do Báo DĐDN tổ chức diễn ra sáng ngày 4/5 tại Hà Nội các diễn giả khẳng định, cuộc chiến chống thực phẩm bẩn là cuộc chiến của toàn dân nhưng DN là một mắt xích không thể thiếu.

(DĐDN)- Tại buổi Tọa đàm trực tuyến: “DN phải làm gì trong cuộc chiến chống thực phẩm bẩn” do Báo DĐDN tổ chức diễn ra sáng ngày 4/5 tại Hà Nội các diễn giả khẳng định, cuộc chiến chống thực phẩm bẩn là cuộc chiến của toàn dân nhưng DN là một mắt xích không thể thiếu.

a3 copy Tại tọa đàm, các chuyên gia đã khẳng định, trong “ma trận” thực phẩm bẩn - sạch lẫn lộn như hiện nay, vai trò của DN là rất quan trọng nhưng Nhà nước phải là “nhạc trưởng” để tạo ra hành lang pháp lý đủ mạnh

Vấn đề ATTP chưa bao giờ trở thành chủ đề được quan tâm đặc biệt như hiện nay. Hàng loạt vụ việc như lợn bị bơm chất tăng trọng, măng tươi nhuộm vàng ô hay thịt lợn tẩm hóa chất giả thịt bò… đã khiến các bà nội trợ hoang mang… không biết ăn gì.

“Quốc nạn”!

Theo ông Vũ Vinh Phú - Chủ tịch Hiệp hội Siêu thị Hà Nội, thực phẩm bẩn đã trở thành “quốc nạn”, là từ khóa “nóng”, xuất hiện ở khắp mọi nơi, từ công sở, chợ dân sinh, tại các gia đình... cho đến chốn nghị trường. Điều này đang khiến cho người tiêu dùng rơi vào “ma trận” hàng hóa và không thể phân biệt thực phẩm bẩn, thực phẩm sạch.

Đồng quan điểm, chuyên gia cao cấp Hiệp hội Nông nghiệp Hữu cơ VN, ông Lê Văn Hưng, thực phẩm bẩn thực sự là vấn đề đáng báo động không chỉ đối với hàng tiêu dùng nội địa mà còn đối với các hàng hóa xuất khẩu. Trong những năm qua, Liên minh Châu Âu đã trả lại hàng hóa được xuất khẩu từ VN. Việc này không chỉ ảnh hưởng tới các DN mà còn ảnh hưởng tới uy tín quốc tế. Do đó, cần lành mạnh hóa vấn đề này không chỉ đối với sức khỏe người tiêu dùng mà còn đối với hàng xuất khẩu cũng như hàng nội địa- ông Hưng khẳng định.

Mấu chốt vấn đề được ông Vũ Vinh Phú đưa ra lại nằm ở chỗ, hiện nay chúng ta đang cho lưu hành quá nhiều các loại hóa chất, phụ gia, trong khi đó, các cơ quan quản lý nhà nước lại không biết hết cơ sở sản xuất đã sử dụng chất gì nên chỉ tầm soát những chất do Bộ Y tế quy định hoặc dựa thêm vào một số cảnh báo của nước ngoài. Chỉ khi phát hiện chất lạ trong thực phẩm, cơ quan nhà nước mới ban hành quy chuẩn kỹ thuật xem có được dùng hay không... Và lẽ đương nhiên, rất khó xử lý các đơn vị vi phạm vì không có quy định cấm từ trước. Vì vậy, đã từng có đại biểu Quốc hội rất bức xúc cho rằng: “Một đĩa cá, đĩa thịt có đến 4 - 5 bộ quản lý mà cũng không làm được”. Thực tế cho thấy, chúng ta có nhiều đầu mối quản lý, từ Bộ Y tế, Bộ KHCN, Bộ Công Thương, Bộ NN-PTNT, UBND các cấp… nhưng sự phân chia trách nhiệm không rạch ròi, kiểu “cha chung không ai khóc” nên kết cục thực phẩm bẩn vẫn ngang nhiên ngự trị trên mâm cơm của người dân.

DN phải chịu trách nhiệm về sản phẩm

Khẳng định, trong “ma trận” thực phẩm bẩn - sạch lẫn lộn như hiện nay, vai trò của DN là rất quan trọng. Ông Vũ Doãn Duy - Phó TGĐ Cty Cổ phần Hà Nội Food VN cho rằng, hiện nay hệ thống quản lý đối với vấn đề ATTP của VN mặc dù rất nhiều, rất đồng bộ nhưng hiệu quả lại chưa cao thậm chí còn bị bỏ ngỏ do chưa xác định rõ trách nhiệm của từng đơn vị đối với từng lĩnh vực. Bản thân Hà Nội Food VN từ khi hình thành đến nay đã luôn xác định được mục tiêu ATTP là vấn đề sống còn. Do đó, ngay từ khi thành lập, DN đã xây dựng hệ sinh thái sản xuất để tự mình kiểm soát được các khâu từ sản xuất đến tiêu thụ.

Tuy vậy, ông Duy cho biết, trên thực tế, đã có nhiều DN lớn như Vingroup có thể tự xây dựng hệ sinh thái sản xuất, tạo ra chuỗi khép kín. Nhưng số lượng DN lớn như Vingroup không nhiều mà đa phần là DNNVV nên các DN cần có sự liên kết cùng sản xuất sản phẩm sạch, với những cơ chế tự kiểm soát chéo. Mô hình liên kết chéo đã được áp dụng rất phổ biến ở các quốc gia có nền nông nghiệp phát triển như Úc hay Nhật Bản…

Còn theo ông Lê Đức Thịnh - Phó Cục trưởng Cục kinh tế Hợp tác NN - Bộ NN- PTNT, giấy tiếp nhận, xác nhận cơ quan quản lý cấp cho DN không có nghĩa là bảo lãnh sự an toàn cho sản phẩm trong suốt quá trình sản xuất lưu thông mà chỉ là sự cam kết của DN phải làm theo đúng như những gì đã công bố còn DN phải chịu trách nhiệm đối với sản phẩm của mình.

Trách nhiệm chính thuộc về Nhà nước

Thực tế, tại nhiều quốc gia trên thế giới, Chính phủ sẽ phải chịu trách nhiệm chính trong việc đặt ra các tiêu chuẩn về an toàn thực phẩm và quan trọng nhất là duy trì một chương trình thực thi pháp luật đủ mạnh để đảm bảo trừng phạt những ai đi ngược lại những chuẩn mực này. Dẫn chứng, ông Phú cho biết, tại Mỹ, Cơ quan Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm (FDA) đóng vai trò là “nhạc trưởng” trong hệ thống an toàn thực phẩm. Cơ quan này là đầu mối phối hợp với các cơ quan chức năng gồm Bộ Y tế và Các dịch vụ con người (HHS), Bộ An ninh nội địa (DHS), Cục Hải quan và Biên phòng (CBP) và Cục Kiểm soát nhập cư và Thuế quan (ICE) trực thuộc DHS khác tại Mỹ ngăn ngừa thực phẩm không an toàn xuất hiện trên bàn ăn của người dân ngay từ các nông trang và biên giới.

Bài liên quan:

Khẳng định với DĐDN, ông Thịnh cho rằng, đối với những quốc gia có nền sản xuất nông nghiệp phát triển như VN thì cần phải áp dụng chính sách "cây gậy và củ cà rốt" trong cuộc chiến chống lại thực phẩm bẩn. "Củ cà rốt" ở đây là việc tuyên truyền, giáo dục, hướng dẫn để nông dân thấy được lợi ích bền vững của việc sản xuất nông sản sạch, an toàn. Còn "cây gậy" chính là những chế tài xử phạt bằng hành chính và hình sự đối với các hành vi vi phạm ở mức độ khác nhau.

Ở một khía cạnh khác, theo ông Phú, chúng ta phải thiết lập được kỷ luật thị trường, kỷ luật trong chuỗi cung ứng thật nghiêm khắc. Người sản xuất, phân phối phải tự giác nhận thấy vấn đề phải sản xuất sạch, phân phối sạch là cần thiết không chỉ bảo vệ uy tín của họ mà còn bảo vệ sức khỏe của người tiêu dùng. Với ông Phú, chuyện người nông dân Nhật đã dám chịu trách nhiệm đến một mớ rau họ bán dọc đường bằng mã số riêng của họ khiến chúng ta phải suy nghĩ rất nhiều về vấn đề kỷ luật thị trường.

Ông Phú đặt vấn đề tại sao các khâu quản lý của ta chồng chéo, nhiều bộ ngành tham gia nhưng thực phẩm bẩn lại tràn lan? Là bởi cách làm hiện nay chưa khoa học, không kiểm soát khâu sản xuất mà chỉ kiểm soát khâu bán lẻ. Trong khi đó, quy định pháp luật tại Quyết định 27/2007/QĐ-CP của Thủ tướng Chính phủ đã chỉ rõ, người sản xuất những mặt hàng thiết yếu phải chịu trách nhiệm đến cùng về chất lượng và giá cả khi đến tay người tiêu dùng. Nhưng trên thực tế, chúng ta chưa có cơ chế quản lý điều này.

Ông LÊ ĐỨC THỊNH - Phó Cục trưởng Cục kinh tế Hợp tác NN- Bộ NN- PTNT

b3 copyLuật An toàn thực phẩm của VN không đến nỗi “tệ”. Vấn đề là chúng ta tổ chức thực hiện chưa thực sự hiệu quả. Một sản phẩm phải xuất phát từ khâu sản xuất đến thu gom và tiêu thụ. Thế nhưng, cái khó của ta hiện nay là sản xuất quá manh mún, nhỏ lẻ. Bộ NN- PTNT đã có chỉ thị phát triển các hợp tác xã nông dân, giúp các hộ nông dân phát triển kinh tế trong đó cũng có phần kiểm soát thực phẩm từ nguồn.

 

 

TS LÊ VĂN GIANG - Cục phó Cục An toàn vệ sinh thực phẩm Bộ Y tế:

Le-Van-Giang copyChúng ta đã có khung pháp lý để quản lý, dù không tuyệt đối nhưng cũng là một giải pháp tốt cho người tiêu dùng. Bên cạnh đó, người sản xuất, chế biến phải có lương tâm trong sản xuất chế biến kinh doanh.

Hơn nữa, chúng ta cần phải nâng cao khoa học kỹ thuật, đánh thức lương tâm của người chế biến sản xuất và đặc biệt là đẩy mạnh truyền thông để toàn dân tham gia mạnh mẽ hơn trong cuộc chiến chống thực phẩm bẩn.

Ông VŨ DOÃN DUY – Phó Tổng giám đốc Cty Cổ phần Food VN

c3 copyTrên thực tế, đã có nhiều DN lớn như Vingroup có thể tự xây dựng hệ sinh thái sản xuất, tạo ra chuỗi khép kín. Tuy nhiên, số lượng DN lớn như Vingroup tại VN không nhiều mà đa phần là DNNVV nên các DN cần có sự liên kết cùng sản xuất sản phẩm sạch, tự kiểm soát chéo lẫn nhau. Mô hình liên kết chéo này đã được áp dụng rất phổ biến ở các quốc gia có nền NN phát triển, như Úc hay Nhật Bản…

 

 

Ông LÊ VĂN HƯNG - Chuyên gia cao cấp Hiệp hội Nông nghiệp Hữu cơ VN

le van hung copyHiện nay liên kết chuỗi sản xuất tới tiêu thụ của sản phẩm hữu cơ đã được thiết lập nhưng còn nhỏ lẻ, chưa đủ lớn đáp ứng được nhu cầu của thị trường. Tuy nhiên, một số DN đã vươn ra thế giới, một số sản phẩm đã được xuất sang Nhật Bản, sang EU… Quan trọng, các cơ quan quản lý nhà nước cần hình thành hành lang pháp lý như tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật cho sản xuất hữư cơ... để DN khẳng định với người tiêu dùng đó là sản phẩm được sản xuất an toàn.

 MAI THANH 

Mời các bạn tham gia vào Diễn đàn chuyên sâu: Doanh nhân, Doanh nghiệp, Diễn đàn bất động sản, Khởi nghiệp, Diễn đàn pháp luật, Diễn đàn Tài chính

Mời các bạn tham gia vào group Diễn đàn Doanh nghiệp để thảo luận và cập nhật tin tức.

Bạn đang đọc bài viết Cuộc chiến chống thực phẩm bẩn: Cần sách lược \"cây gậy” và “củ cà rốt”! tại chuyên mục Doanh nghiệp của Báo Diễn đàn doanh nghiệp. Liên hệ cung cấp thông tin và gửi tin bài cộng tác: email toasoan@dddn.com.vn, hotline: (024) 3.5771239,
Từ khóa

 



Bình luận
Bạn còn /500 ký tự
Xếp theo: Thời gian | Số người thích