(DĐDN) – Từ một DN Nhà nước (DNNN), vươn vai nhảy vào cuộc chơi sòng phẳng với các DN tư nhân – DN cổ phần, mặc dù ban đầu còn nhiều bỡ ngỡ; Song trong cuộc trò chuyện với ông Cấn Hồng Lai- Tổng GĐ Cienco 1 đã từng ở giữa “hai dòng nước” (trước và sau cổ phần hóa) cho tôi thấy, một quyết tâm thay đổi rất lớn.

ciecosongphang7a1Tổng GĐ Cienco 1 Cấn Hồng Lai báo cáo lãnh đạo Bộ GTVT tiến độ dự án cầu Nguyệt Viên, Thanh Hóa

Ông Lai cho rằng, áp lực phải đẩy nhanh tốc độ cổ phần hóa (CPH) DNNN đang rất lớn đối với cả bản thân lãnh đạo DN cũng như các cơ quan quản lý, nhất là khi kế hoạch phải CPH hơn 500 DN trong 2 năm 2014-2015, nhưng trách nhiệm nặng nề hơn đang được dồn sang năm nay. Tuy thế, vai trò của người lao động nhằm thích nghi với cung cách làm ăn mới, tại một mô hình DN mới dường như còn chậm chạp. Với một DN vừa hoàn thành CPH trong năm 2014 vừa qua, Cienco 1 cho thấy, vấn đề trên một cách rất rõ ràng.

– Hình dung bức tranh sau CPH rồi thoái vốn nhà nước 100% của Cienco 1 như thế nào, thưa ông?

Quá trình vừa qua được chia làm 2 giai đoạn: CPH và thoái 100% vốn Nhà nước. Trong giai đoạn 1, quan trọng nhất là tìm cổ đông chiến lược phù hợp ngành nghề, có chung lí tưởng, mục tiêu phát triển; không chọn các đối tác có ý tưởng thương mại, khi cổ phần lên thì chuyển đổi lấy lời. Hiện TCty có 3 cổ đông chính gồm: Fecon là đơn vị mạnh về nền móng, Cty Yên Khánh có tiềm năng về tài chính và Hassyu chuyên cung cấp các thiết bị, công nghệ mới cho ngành GTVT.

Khi thực hiện CPH, TCty cũng tính nguồn, lo lương để 100% cán bộ công nhân viên mua được cổ phần, không phải vay mượn, chuyển nhượng ra ngoài. Nhờ vậy, TCty giữ được đội ngũ cán bộ, kỹ sư và công nhân lành nghề được trau dồi qua nhiều công trình dự án.

Giai đoạn thoái 100% vốn Nhà nước được thực hiện khi Chính phủ và Bộ GTVT đồng ý. Chúng tôi thuê tư vấn thực hiện đúng theo luật định với mục tiêu sau cổ phần hóa, thoái vốn nhà nước, DN phải phát triển, nâng cao năng suất lao động, đảm bảo việc làm, thu nhập cho người lao động đúng theo định hướng của Chính phủ và Bộ GTVT: Ưu tiên cổ đông lớn mua trọn gói. Kết quả là Yên Khánh và Hassyu mua nốt cổ phần còn lại.

– Thế mạnh của các DNNN là hưởng “bầu sữa” ngân sách thông qua việc được ưu tiên giao cho các dự án đầu tư công. Vậy khi đã CPH, Cienco 1 có lo quyền lợi đó mất đi?

Từ lâu chúng tôi đã không nghĩ rằng cứ phải trực thuộc Bộ mới có công việc và cũng không ai nói là không còn thuộc Bộ nữa thì không được ưu tiên. Bộ GTVT đã xác định chỉ quản lí về mặt nhà nước, còn lại các đơn vị phải tự chủ trong sản xuất kinh doanh; chưa bao giờ có khái niệm ưu tiên các DN yếu kém trong ngành. Các dự án đều phải có sự lựa chọn thông qua đấu thầu. Các DN được thực hiện dự án phải có năng lực tài chính và kinh nghiệm, để làm ra sản phẩm cho Nhà nước, tạo dựng được uy tín của ngành. Thực tế, ngay cả khi chưa CPH, các TCty đã cạnh tranh rất quyết liệt để giành dự án.

Hơn nữa, nếu trước đây Cienco 1 bị bó hẹp thị trường bởi chỉ được tham gia đấu thầu xây dựng các công trình sử dụng nguồn vốn nhà nước hay một số dự án của JICA. Sau khi thoái 100% vốn và chuyển sang hoạt động theo mô hình công ty cổ phần, Cienco 1 được tham gia đấu thầu xây dựng các dự án sử dụng vốn của Ngân hàng Thế giới (WB), Ngân hàng Phát triển Châu Á (ADB)… từ đó có thêm việc làm và nâng cao thu nhập cho người lao động. Bên cạnh đó, sau các phiên đấu giá thành công, Cienco 1 đã thu về gần 250 tỷ đồng dùng làm nguồn vốn đầu tư cho các dự án mới, mua sắm máy móc thiết bị, nâng cao hiệu quả sản xuất, kinh doanh. So với năm 2013, doanh thu năm 2014 của Cienco 1 đã tăng thêm 500 tỷ đồng (tăng 7,3%).

– Là TGĐ TCty Nhà nước, nay lại là TGĐ một DN cổ phần, đó là một sự chuyển đổi khá khác biệt mà theo quan điểm của nhiều người, tương tự như từ “quan” sang “dân” trong cùng một chủ thể. Liệu ông có thấy buồn?

Thông thường, người lãnh đạo ở DNNN thường nghĩ rằng mình là do nhà nước bổ nhiệm nên tự cho mình quyền hành rất lớn, dẫn đến tình trạng chuyên quyền, không đảm bảo tính dân chủ. Thứ hai, cách thức làm việc ở DNNN dễ dẫn đến thiếu trách nhiệm, thiếu hiệu quả. Hiệu quả sản xuất kinh doanh trong hạch toán nhiều khi là bài toán ảo, vẽ ra để lấy thành tích. Một điều nữa là “ông” nào cũng nghĩ sẽ làm 1 – 2 nhiệm kì. Ban đầu thì hăng hái, vun vào; đến giai đoạn cuối thì xây ít, phá nhiều; không còn tư tưởng “trồng na” mà chuyển sang “trồng chuối” để thu hoạch ngay, hơn là vun vén vào cho DN. Tư tưởng tiền chùa dễ ảnh hưởng đến cả cá nhân và tập thể: Miễn là có lợi và nhiều người đồng thuận, không ảnh hưởng đến luật, thì bàn nhau để thu lợi. Trong mỗi người dễ xảy ra tư tưởng “của người phúc ta”, dùng tiền tập thể để tạo ra quan hệ cá nhân, không có lợi cho tập thể.

– Nhưng theo tôi được biết, hiện ông đã gần đủ tuổi theo quy định của Luật Lao động để nghỉ hưu. Liệu những dự định của ông có “hạ cánh” theo ông?

ciecosongphang7a2

Công nhân của Tổng Công ty Xây dựng công trình giao thông 1 (Cienco1) trên công trường thi công cầu Đông Trù qua sông Đuống

Theo tôi, dù CPH vẫn phải thực hiện theo các quy định của Bộ luật Lao động. Nhưng CPH có ưu điểm là không còn khái niệm tuổi tác. Chủ trương của TCty là ai còn tâm huyết, còn say sưa, còn khả năng, năng lực và còn có nhu cầu thì tiếp tục đi làm, không có khái niệm về hưu. Với bản thân tôi, nếu theo mô hình DNNN, một năm nữa tôi sẽ phải nghỉ nhưng nếu Hội đồng quản trị tín nhiệm, tôi có thể làm quá tuổi. DNNN vốn có quan niệm “sống lâu lên lão làng”, nhưng nếu hiệu quả làm việc của người đó thấp sẽ cản trở cơ hội, động lực phấn đấu của lớp trẻ.

Cũng phải thừa nhận rằng, việc chuyển đổi sang mô hình DN cổ phần khiến cho hơn 8.000 cán bộ, công nhân viên của Cienco 1 còn bỡ ngỡ. Trong khi, mô hình mới đòi hỏi sự năng động, sự quản lý và quản trị kinh doanh tốt. Sự cạnh tranh về công ăn việc làm rất quyết liệt, đặc biệt là ở các đơn vị cắt giảm lao động, người lao động rất băn khoăn.

– Vậy chiến lược của Cienco 1 trong thời gian tới sẽ được ông tái định vị ra sao?

Cienco 1 cần chú trọng đến các yếu tố hiệu quả đầu tư, cần có tư duy chiến lược, suy nghĩ và định hướng trước, nâng cao chất lượng nguồn lao động, ứng dụng khoa học công nghệ mới để tăng năng suất lao động và tính cạnh tranh của DN. Đối với xây dựng cơ bản, bài toán hiệu quả hay không hiệu quả chỉ trong gang tấc rất ngắn. Như một công trình cầu làm đúng tiến độ, vượt các chỉ tiêu đề ra nhưng chỉ cần sơ sểnh một chút, mùa mưa không làm được, để sang năm khác thì từ hiệu quả sẽ thành lỗ. Đó là yêu cầu bắt buộc đội hình thi công phải tính toán kỹ càng.

Chứ không phải cứ thuê nhân công giá rẻ, hô hào bà con lao động đi làm là xong. Còn trong quản lý tài chính, quá trình vận hành quản lý dòng tiền cũng mang tính đặc thù nên cần thận trọng và xây dựng được uy tín thương hiệu của DN

– Xin cảm ơn ông!

Ý Thanh thực hiện

Bạn đang đọc bài viết Cienco 1 sòng phẳng trước cuộc chơi mới tại chuyên mục Doanh nghiệp-Doanh nhân của Báo Diễn đàn doanh nghiệp. Liên hệ cung cấp thông tin và gửi tin bài cộng tác: email toasoan@dddn.com.vn, hotline: (024) 3.5771239,
Từ khóa