Câu chuyện PCI

Enternews.vn (DĐDN) - Vượt khỏi khuôn khổ một chỉ số đánh giá thuần túy, chỉ số năng lực cạnh tranh cấp tỉnh (PCI) giờ đây đã và đang được nhiều tỉnh thành sử dụng như một công cụ quan trọng trong điều hành kinh tế, xúc tiến đầu tư.

(DĐDN) -

Vượt khỏi khuôn khổ một chỉ số đánh giá thuần túy, chỉ số năng lực cạnh tranh cấp tỉnh (PCI) giờ đây đã và đang được nhiều tỉnh thành sử dụng như một công cụ quan trọng trong điều hành kinh tế, xúc tiến đầu tư.

Và hơn cả, PCI đang trở thành một sản phẩm “hàng Việt Nam chất lượng cao” được thế giới đón nhận.

Từ chuyện "cú hích" PCI

Tập đoàn Texhong Móng Cái đã đầu tư một khu công nghiệp dệt may với tổng vốn đầu tư trên 300 triệu USD tại Móng Cái và quyết định đầu tư thêm một khu công nghiệp tại Hải Hà, với tổng vốn trên 200 triệu USD. Có nhiều nguyên nhân để ông đầu tư thêm nhưng theo ông Hồng Thiên Trúc - Chủ tịch Tập đoàn, có một nguyên nhân là các thủ tục cấp giấy phép đầu tư khu công nghiệp dệt may đã được hoàn tất chỉ trong vòng một ngày. Trong vòng 90 ngày, dự án đã đủ điều kiện khởi công xây dựng, đi vào sản xuất kinh doanh ổn định sớm hơn 40 tháng so với kế hoạch.

TS Vũ Tiến Lộc - Chủ tịch VCCI phát biểu tại Lễ công bố PCI 2013

Nói về điều này, Bí thư Tỉnh ủy Quảng Ninh, ông Phạm Minh Chính khẳng định đó là kết quả của một quá trình "thúc đẩy dân chủ" trong kinh tế, bảo đảm môi trường bình đẳng cho mọi loại hình DN. Bí thư Phạm Minh Chính thừa nhận, những nỗ lực cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh của Quảng Ninh chính là xuất phát từ chính... vị trí khiêm tốn của tỉnh này trong xếp hạng PCI những năm trước. Vì thế trong kết quả PCI 2013, tỉnh đã vươn lên xếp thứ 4/63 tỉnh, thành phố, tăng 16 bậc so với năm trước đó; đứng thứ 4 trong 7 tỉnh có chất lượng điều hành kinh tế xuất sắc nhất năm 2013 và đứng thứ nhất trong các tỉnh khu vực phía Bắc. Đó chỉ là một câu chuyện trong vô vàn câu chuyện xung quanh PCI. Nhớ lại những ngày đầu, chuyên gia kinh tế Lê Đăng Doanh cho biết nhiều địa phương tỏ rõ thái độ không quan tâm. Không chỉ có vậy, có địa phương đã làm hẳn công văn gửi Chính phủ đề nghị không cho VCCI xếp hạng chỉ số PCI các tỉnh, thành vì nó rất nhạy cảm...

Còn về DN thì sao? Khi thực hiện xếp hạng PCI, các DN được mời khảo sát sẽ chấm điểm tỉnh mà họ đang hoạt động trên các tiêu chí, bao gồm: chi phí gia nhập thị trường; tiếp cận đất đai; tính minh bạch và tiếp cận thông tin; chi phí thời gian để thực hiện các quy định của Nhà nước; chi phí không chính thức; tính năng động và tiên phong của lãnh đạo tỉnh; dịch vụ hỗ trợ DN; đào tạo lao động và thiết chế pháp lý. Nhưng không phải DN nào cũng “dám” trả lời, mà theo thống kê chưa đầy đủ, chỉ 30% DN có phản hồi - tức là gửi khảo sát 3 - 4 DN mới nhận được 1. Nói điều đó để thấy rằng, sự nỗ lực của thành viên ban tổ chức là không hề nhỏ.

Nhưng cũng chính nhờ tác động từ DN đã làm cho lãnh đạo nhiều địa phương chuyển biến, thay đổi đáng kể. Chuyện mới nhất là Hà Nội, từ vị trí 34 của năm 2011 đã "rơi" một mạch xuống thứ 51 trong bảng xếp hạng năm 2012, ngay lập tức, Thành ủy Hà Nội đã tổ chức hẳn một cuộc giao ban với lãnh đạo các sở, ban, ngành và 29 quận, huyện, thị xã về đề tài tụt hạng PCI. Cơ quan đầu mối thường trực về vấn đề này là Sở KH- ĐT đã bị phê bình, nhiều sở khác cũng bị nhắc nhở.

Qua 10 năm thực hiện, PCI đã khẳng định không chỉ là một bảng xếp hạng đơn thuần, mà đang dần trở thành "tấm gương" tự soi mình và góp phần tạo động lực cải cách đối với lãnh đạo nhiều chính quyền địa phương; là thước đo về mức độ thực thi và hiệu quả của nhiều chính sách của Chính phủ; là kênh thông tin tin cậy và khách quan đối với nhà đầu tư và DN; là nguồn thông tin hữu ích cho các chương trình hỗ trợ của nhà tài trợ nước ngoài, các tổ chức quốc tế.

Đến chuyện “chiếc áo” không vừa cho tất cả

Ngay từ những ngày đầu của PCI - năm 2005, các chuyên gia trong nhóm điều tra về chỉ số này nhận định, trong điều hành kinh tế, không thể có một chiếc áo chung cho 63 tỉnh thành cùng khoác.

Hơn ai hết, quyết định của các lãnh đạo tỉnh có vai trò rất lớn đến việc tỉnh đó sẽ giàu lên hay nghèo đi, nguồn vốn đầu tư vào trao đổi thương mại, tạo việc làm mới và mức sống của người dân được cải thiện lên hay giảm đi. Là một trong những người “sáng lập” ra bộ chỉ số này, bà Phạm Chi Lan cho rằng, cần tạo không gian cho các tỉnh phát huy năng lực điều hành. Xét về tính năng động và tiên phong của chính quyền tỉnh, theo bà Lan, phải xét ở cả hai khía cạnh, bản thân lãnh đạo tỉnh và khung cho phép năng động của chính quyền trung ương. "Không thể có một chiếc áo chung cho cả 63 tỉnh thành cùng khoác. Nhà nước cần phải tạo ra một khung linh hoạt để các tỉnh tạo nên các đột phá".

Nhưng rõ ràng, ở các địa phương, giải quyết từng tiêu chí trong PCI không giống như thí sinh làm bài thi. Điều quan trọng là chính quyền phải thật sự “tận tâm” với DN. Địa phương phải táo bạo, dám bứt phá để đuổi theo và vượt lên. Có thể hình dung một địa phương nỗ lực nâng chỉ số năng lực cạnh tranh tỉnh của mình như vận động viên đang trên đường chạy. Phía trước có nhiều đối thủ cần vượt và ngay sau lưng có nhiều đối thủ khác muốn vượt mình". Tìm cách "địa phương hóa" câu chuyện PCI đã được nhiều tỉnh thực hiện, khi tự triển khai các đánh giá về môi trường đầu tư kinh doanh của địa phương dựa trên các tiêu chí của PCI, thậm chí có nơi còn xây dựng bộ chỉ số cạnh tranh cấp huyện nhằm đánh giá, giám sát hiệu quả thực thi tại các cấp chính quyền thấp hơn.

Ngày 16/4/2015 tại Hà Nội, VCCI sẽ công bố PCI năm 2014.

Tuy nhiên, cải cách môi trường kinh doanh là hành trình bền vững, theo đó làm sao xây dựng được văn hoá ứng xử, văn hoá đồng hành cùng DN của toàn bộ bộ máy chính quyền mới là quan trọng, chứ không phải chỉ là ở lãnh đạo chính quyền.

Thay lời kết

Cũng cần phải nói thêm, PCI do một nhóm chuyên gia trong và ngoài nước của VCCI thực hiện với sự hỗ trợ của Cơ quan Phát triển Quốc tế Hoa Kỳ (USAID). USAID hỗ trợ các nỗ lực của Việt Nam trong việc củng cố nền pháp quyền và cải thiện quản trị nhà nước về kinh tế, đồng thời hỗ trợ Việt Nam hội nhập sâu vào nền kinh tế toàn cầu, cải thiện tiếp cận thông tin và tăng khả năng cạnh tranh. Chính vì vậy, có thể coi PCI là biểu tượng cho sự hỗ trợ phát triển thành công, bền vững, khi đối tác địa phương - VCCI, đã phát triển chuyên nghiệp hơn, có đủ năng lực để tiếp tục đưa chương trình này lên thành công mới.

Chỉ số Năng lực cạnh tranh cấp tỉnh (PCI) là một sự sáng tạo của Việt Nam mà gắn cho bộ chỉ số này xuất xứ “made in Vietnam” là một sự tự hào. Chính bởi điều này, hiện không ít quốc gia đã “nhập khẩu” sản phẩm này như một công cụ khách quan để đánh giá hoạt động của chính quyền địa phương như Campuchia, Bănglađet, Srilanca, Philippin, Thái Lan, Malaysia, Indonesia, Ấn Độ, Trung Quốc, Kosovo... Điều này cho thấy một hiện tượng rất đặc sắc của Việt Nam là việc triển khai các chính sách kinh tế quốc gia có thể diễn ra ở các tỉnh khác nhau trong cùng một đất nước với những môi trường có thể hết sức khác nhau. Và sự thành công của DN ở nước ta tuỳ thuộc vào môi trường cấp tỉnh này trong nhiều phần có khi còn hơn là vào năng lực nội tại của cá nhân doanh nhân.

N.Hương

Mời các bạn tham gia vào Diễn đàn chuyên sâu: Doanh nhân, Doanh nghiệp, Diễn đàn bất động sản, Khởi nghiệp, Diễn đàn pháp luật, Diễn đàn Tài chính

Mời các bạn tham gia vào group Diễn đàn Doanh nghiệp để thảo luận và cập nhật tin tức.

Bạn đang đọc bài viết Câu chuyện PCI tại chuyên mục PCI 2014 của Báo Diễn đàn doanh nghiệp. Liên hệ cung cấp thông tin và gửi tin bài cộng tác: email toasoan@dddn.com.vn, hotline: (024) 3.5771239,
Đánh giá của bạn:
Từ khóa

 



Bình luận
Bạn còn /500 ký tự
Xếp theo: Thời gian | Số người thích