vẫn còn khoảng cách nhất định với thông lệ quốc tế

Việc nghiên cứu, ban hành và công bố hệ thống chuẩn mực kế toán công áp dụng tại Việt Nam phải phù hợp với hệ thống chuẩn mực kế toán công quốc tế

Chuẩn mực kế toán công (CMKTC) được xây dựng và áp dụng ở các quốc gia có nền kinh tế hội nhập, là một nhu cầu tất yếu khách quan. Đề án công bố hệ thống chuẩn mực kế toán công tại Việt Nam vừa được Bộ Tài chính hoàn thiện và lấy ý kiến rộng rãi.

Theo ông Vũ Đức Chính – Cục trưởng Cục QLGSKTKT: hiện Cục đang phối hợp với các bộ, ngành, địa phương, các hiệp hội nghề nghiệp… tham mưu, soạn thảo, trình Bộ Tài chính ban hành Đề án hệ thống chuẩn mực kế toán công quốc tế (IPSAS) tại Việt Nam.

Theo ông Chính, việc ban hành Đề án IPSAS trong thời điểm này là rất cần thiết. Bởi thực tế, trong những năm gần đây, quá trình hội nhập kinh tế quốc tế ở Việt Nam diễn ra rất mạnh mẽ. Việc gia nhập các tổ chức kinh tế thế giới và khu vực như WTO, Hiệp định thương mại Việt - Mỹ, cam kết với các tổ chức tài chính như ADB, WB, IMF... đòi hỏi Việt Nam phải cung cấp thông tin có tính chuẩn mực, có khả năng so sánh và được quốc tế thừa nhận, ngoài ra đòi hỏi Việt Nam phải tuân thủ theo lộ trình đã thỏa thuận có cam kết về minh bạch hóa thông tin kế toán, nhất là trong lĩnh vực kế toán công...

Ông Chính cho rằng, hệ thống CMKTC Việt Nam sau khi ban hành sẽ là cơ sở để các đơn vị trong khu vực công thực hiện công tác kế toán, lập báo cáo tài chính, cung cấp thông tin hữu ích cho việc quản lý, kiểm tra, giám sát các nguồn lực thuộc Nhà nước, đặc biệt là thống nhất tập trung dữ liệu của các đơn vị kế toán công và áp dụng các quy định của kế toán theo một thông lệ chung của quốc tế; hướng dẫn đến kế toán dồn tích đầy đủ đối với đối tượng là kế toán công; đồng thời tạo điều kiện thúc đẩy quá trình hội nhập kinh tế, thu hút nguồn lực bên ngoài, nâng cao chất lượng và hiệu quả hoạt động của các đơn vị kế toán công.

Hiện nay, Việt Nam đã có những bước tiến đáng kể trong việc nghiên cứu xây dựng các quy định trong lĩnh vực kế toán công theo hướng hòa nhập với các thông lệ quốc tế. Tuy nhiên, vẫn còn khoảng cách nhất định với thông lệ quốc tế về việc ghi nhận và trình bày các thông tin về thu chi ngân sách nhà nước, kế toán các quỹ tài chính, kế toán thuế và kế toán tại các đơn vị hành chính sự nghiệp.

Mặt khác, đòi hỏi về nhu cầu báo cáo tài chính của đất nước một cách đầy đủ, chính xác và minh bạch theo thông lệ quốc tế là điều mà rất nhiều người trong xã hội quan tâm, do đó vai trò của kế toán công được thể hiện ở việc thực hiện các chức năng thông tin và kiểm tra của nó đối với hoạt động kinh tế - tài chính của Nhà nước. Vai trò này ngày càng thể hiện rõ nét đối với các đối tượng sử dụng thông tin kế toán công, đặc biệt từ phía công chúng...

Hiện nay, các quy định trong các chế độ kế toán đã đáp ứng yêu cầu quản lý kinh tế, tài chính ngân sách của nhà nước đối với các hoạt động của các đơn vị hành chính, sự nghiệp, với các mức độ tự chủ theo loại hình đơn vị khác nhau. Thông tin báo cáo của các đơn vị được lập phục vụ cho việc giải trình tính tuân thủ pháp luật về ngân sách nhà nước dưới hình thức báo cáo quyết toán ngân sách nhà nước.

Tuy nhiên, hoạt động của các đơn vị trong lĩnh vực công rất đa dạng, cơ chế tài chính theo định hướng cải cách ngày càng tiếp cận cách phương thức quản lý mới, nâng cao trách nhiệm của các đơn vị kế toán, các hoạt động của các đơn vị mang tính tự chủ nhiều hơn… vì vậy càng đặt ra yêu cầu áp dụng phương pháp kế toán tuân thủ theo các thông lệ, quy tắc chung là chuẩn mực kế toán quy định. Bên cạnh đó, theo quy định của Luật Kế toán 2015, các đơn vị kế toán thuộc khu vực nhà nước phải lập báo cáo tài chính, Kho bạc Nhà nước phải lập báo cáo tài chính nhà nước trình Quốc hội xem xét. Tuy nhiên, cơ sở để lập báo cáo tài chính tại các đơn vị do chưa áp dụng theo chuẩn mực kế toán, chuẩn mực kế toán phù hợp thông lệ quốc tế nên còn có các hạn chế nhất định….

Theo dự kiến, giai đoạn 1 (2019) Bộ Tài chính sẽ xây dựng và ban hành Đề án về lộ trình ban hành hệ thống Chuẩn mực kế toán công. Giai đoạn 2 (2019-2024), nghiên cứu, xây dựng, ban hành và công bố hệ thống chuẩn mực kế toán công.

Theo Bộ Tài chính, việc nghiên cứu, ban hành và công bố hệ thống chuẩn mực kế toán công áp dụng tại Việt Nam phải đảm bảo phù hợp với hệ thống chuẩn mực kế toán công quốc tế do Uỷ ban chuẩn mực kế toán quốc tế về lĩnh vực công (IPSASB) thuộc Liên đoàn kế toán quốc tế  công bố, phù hợp với yêu cầu của quá trình toàn cầu hóa nền kinh tế thế giới, quá trình hội nhập kinh tế tài chính nói chung và góp phần thúc đẩy hội nhập về kế toán của Việt Nam với thế giới nói chung và khu vực nói riêng. Đồng thời, các chuẩn mực kế toán công của Việt Nam phải được xây dựng trên cơ sở phù hợp với cơ chế quản lý và hệ thống pháp luật của Việt Nam về tài chính công, phải đáp ứng được yêu cầu cải cách quản lý tài chính lĩnh vực công của Việt Nam…

Việc công bố hệ thống chuẩn mực kế toán công Việt Nam sẽ góp phần làm minh bạch bức tranh tài chính của lĩnh vực công Việt Nam, tăng lòng tin của các đối tượng sử dụng thông tin, nhất là công chúng, các nhà đầu tư trong và ngoài đối với thông tin Ngân sách nhà nước, quản lý nợ công, quản lý tài sản công. Ngoài ra việc công bố hệ thống chuẩn mực kế toán công của Việt Nam cũng giúp chúng ta có cơ sở trong việc quản lý nợ công, tài sản Nhà nước một cách hợp lý hơn, từ đó có phương hướng sử dụng tài sản cho những mục đích phù hợp.

Theo các chuyên gia, Đề án này khi được triển khai sẽ là một trong những yếu tố đề các các cơ quan quản lý Nhà nước tạo cơ sở dữ liệu đánh giá tổng thể về bức tranh tài chính của đơn vị mình, từ đó có sự thay đổi, cải tổ trong phương pháp quản lý, sử dụng tài sản của Nhà nước, góp phần sử dụng hiệu quả, tiết kiệm NSNN, tài sản công. Đồng thời, giúp các cơ quan quản lý Nhà nước có cách tiếp cận mới về báo cáo tài chính phù hợp với thông lệ quốc tế một cách đầy đủ, chính xác, minh bạch.

Chuẩn mực kế toán công quốc tế là một hệ thống những quy định và hướng dẫn về những nguyên tắc, nội dung, phương pháp và thủ tục kế toán cơ bản, chung nhất và đầy đủ, làm cơ sở ghi chép kế toán và lập báo cáo tài chính nhằm đạt được sự đánh giá trung thực, hợp lý, khách quan về thực trạng tài chính và kết quả hoạt động của các đơn vị kế toán trong lĩnh vực công.
Bạn đang đọc bài viết Xây dựng chuẩn mực kế toán công: minh bạch theo thông lệ quốc tế tại chuyên mục Đầu tư của Báo Diễn đàn doanh nghiệp. Liên hệ cung cấp thông tin và gửi tin bài cộng tác: email toasoan@dddn.com.vn, hotline: (024) 3.5771239,