Cần nền tảng tăng năng suất

Enternews.vn Chia sẻ với DĐDN về năng suất lao động của Việt Nam, ông Nguyễn Đình Cung, Viện trưởng Viện Nghiên cứu Quản lý Kinh tế Trung ương (CIEM), cho rằng, Việt Nam muốn tăng năng suất lao động phài đi từ nền tảng thể chế kinh tế thị trường.

Theo ông Cung, tăng trưởng năng suất lao động đang méo mó. Nhiều doanh nghiệp chủ động giảm chi phí thì lại chưa chắc thành công trong kinh doanh.

- Ông có thể lý giải việc năng suất lao động Việt Nam không được cải thiện nhiều?

Trên thực tế, năng suất lao động là một trong những vấn đề được đề cập nhiều nhất trong những năm gần đây. Tuy nhiên, việc tăng năng suất lao động vẫn còn nhiều vấn đề chưa được giải quyết. Năng suất lao động tăng chưa đáp ứng được yêu cầu có nguyên nhân từ việc nền kinh tế vẫn thâm dụng tài nguyên và nhân công, chưa rộng rãi áp dụng khoa học và công nghệ, bế tắc trong chuyển dịch cơ cấu thành phần kinh tế.

Chính vì vậy, Việt Nam còn dư địa và cơ hội lớn để gia tăng tốc độ tăng năng suất bằng cách phân bổ lại nguồn lực, chuyển đổi mạnh mẽ cơ cấu thành phần kinh tế. Ngoài ra, phải phân bổ lại nguồn lực, tiếp tục chuyển đổi cơ cấu ngành kinh tế cũng như thúc đẩy đổi mới, sáng tạo, áp dụng khoa học – công nghệ, chuyển đổi cơ cấu nội ngành...

- Vậy các nước làm cách nào để tăng năng suất lao động, thưa ông?

Kinh nghiệm của các nền kinh tế Đông Á trong giai đoạn từ 1960 đến đầu 1990, và nhóm các nước ASEAN trong những năm sau đó là những ví dụ tuyệt vời về công nghiệp hóa và giá trị của các lựa chọn chính sách cũng như cải cách thể chế. GDP tính theo đầu người của Hàn Quốc tăng gấp 27 lần trong gia đoạn 1960 – 2016, Đài Loan (Trung Quốc) và Singapore tăng tương ứng 19 và 15,5 lần trong cùng thời kỳ. Với Thái Lan, Malaysia, Indonesia và Philipines tăng tương ứng 10,3; 7,8 và 2,6 lần.

Cách lựa chọn chính sách và cải cách của Hàn Quốc, Đài Loan và Singapore bằng cách sử dụng mô hình ra quyết định chính sách thường được gọi là “Nhà nước phát triển” đưa ra những bài học hay cho Việt Nam hôm nay. Trong khi sáng tạo là yếu tố then chốt thúc đẩy tăng trưởng năng suất, Hàn Quốc, Đài Loan và Singapore đã tập trung đầu tư vào cơ sở hạ tầng, tích lũy vốn, phát triển nguồn vốn con người. Họ định hướng xuất khẩu bằng cách sử dụng các chính sách kích thích việc nâng cấp các hoạt động có giá trị gia tăng thấp sang các hoạt động có giá trị gia tăng cao.

- Việt Nam có thể học được gì từ vấn đề tăng năng suất lao động của họ, thưa ông?

Chúng ta đã đi học rất nhiều nhưng có áp dụng được hay không mới là điều quan trọng. Với Việt Nam, quan trọng nhất lúc này là cải cách thể chế rồi mới nghĩ đến năng suất lao động. Còn nếu không chịu cải cách mà chỉ cần quen biết một “ông” nào đó thay vì áp dụng khoa học công nghệ thì động lực đã bị sai lệch. Khi đã có nền tảng thể chế kinh tế thị trường thì chúng ta mới học hỏi được kinh nghiệm từ các nước, còn nếu chưa có nền tảng thì những bài học đó chỉ là lý thuyết.

- Ngoài yếu tố năng suất lao động, chi phí đầu vào quá cao cũng khiến sản phẩm, dịch vụ của chúng ta khó cạnh tranh, thưa ông?

Bây giờ chúng ta phải tìm hiểu rằng tại sao chi phí của Việt Nam lại cao thế? Tôi nhìn thấy có nhiều thứ chi phí “tuân thủ” bên ngoài doanh nghiệp ở Việt Nam thường rất cao, ví dụ thuê mướn vận chuyển vận tải logictis gần bằng 20% GDP. Việc này ngoài tầm kiểm soát của doanh nghiệp. Nhưng quan trọng hơn là chi phí trong nội bộ doanh nghiệp, có những thứ như đất đai, tiền vốn… cũng rất cao.

Ở Việt Nam, nhiều khi doanh nghiệp chủ động giảm chi phí thì lại chưa chắc thành công như doanh nghiệp tìm quan hệ. Đây chính là méo mó về động lực và sai lệch trong tư duy. Và đây mới chính là thứ chúng ta cần cải cách, thay đổi.

- Xin cảm ơn ông!

Đánh giá của bạn:

Mời các bạn tham gia vào Diễn đàn chuyên sâu: Doanh nhân, Doanh nghiệp, Diễn đàn bất động sản, Khởi nghiệp, Diễn đàn pháp luật, Diễn đàn Tài chính

Mời các bạn tham gia vào group Diễn đàn Doanh nghiệp để thảo luận và cập nhật tin tức.

Bạn đang đọc bài viết Cần nền tảng tăng năng suất tại chuyên mục Chính trị - Xã hội của Báo Diễn đàn doanh nghiệp. Liên hệ cung cấp thông tin và gửi tin bài cộng tác: email toasoan@dddn.com.vn, hotline: (024) 3.5771239,
Bình luận
Bạn còn /500 ký tự
Xếp theo: Thời gian | Số người thích