BOT Cai Lậy: Nhà nước đang “bảo hành sản phẩm lỗi”?

Enternews.vn Việc Thủ tướng Chính phủ yêu cầu dừng thu phí từ 1-2 tháng để các cơ quan liên quan tiến hành rà soát, xem xét mọi vấn đề đã cho thấy trách nhiệm của Nhà nước trong việc sửa chữa “sản phẩm lỗi” của mình.

 

Những ngày qua, tồn tại, bất cập của trạm thu phí BOT Cai Lậy đã được nhiều chuyên gia phân tích mổ xẻ: từ vị trí đặt trạm, không còn lựa chọn nào cho người dân, họ bắt buộc phải trả phí BOT cao dù đã đóng phí đường bộ hàng năm, tới giá vé và thời gian thu hồi vốn của nhà đầu tư… Thậm chí, trình Chính phủ một đằng, thực thi một nẻo, cũng như điều khoản bảo mật của hợp đồng BOT này. 

Những bất cập kể trên đã vấp phải sự phản đối của người dân, mâu thuẫn đỉnh điểm là khi trạm này “phá sản” kế hoạch thu phí trở lại vào ngày 30/11, sau 3 tháng “im hơi lặng tiếng”.

Theo chuyên gia phân tích, cái gốc gác của vụ việc này là đặt trạm thu phí BOT Cai Lậy không đúng chỗ chứ không phải vấn đề có thu phí hay không thu phí. Nói như PGS.TS Đinh Trọng Thịnh - Học viện Tài Chính: “Đoạn đường mà chủ đầu tư làm chỉ có 12 km nhưng lại tiến hành đặt trạm tại toàn bộ tuyến đường Cai Lậy là không ổn. Đây chính là ngọn nguồn của dự phản đối và chính là sự bất công trong dự án BOT.”

Thậm chí, chuyên gia còn cho rằng, nếu việc di dời trạm thu phí BOT Cai Lậy trở về vị trí hợp lý không được thực hiện, thì rõ ràng Nhà nước đã bắt nhân dân gánh chịu hai lần, một lần nộp thuế, phí để nuôi bộ máy để họ gây ra lỗi, một lần phải trả phí bổ sung vì lỗi đó không được khắc phục.
Bắt đầu từ năm 2008, Nhà nước đã hành động một cách có trách nhiệm hơn đối với “sản phẩm lỗi” của mình bằng việc ban hành Luật Trách nhiệm bồi thường Nhà nước. Đơn cử, nhà nước mất hàng chục tỉ đồng bồi thường trong vụ án Nguyễn Thanh Chấn, Huỳnh Văn Nén, nhưng nhân dân đã thấy được thái độ của các cơ quan tiến hành tố tụng cải thiệt rõ rệt và oan sai hứa hẹn sẽ giảm xuống đáng kể. 
Vì vậy, tinh thần đó cần được mở rộng ra đối với tất cả “sản phẩm” của Nhà nước, bất kể đó là một quyết định hành chính cá biệt, một thông tư, Nghị định trái luật hay một hợp đồng/dự án BOT trái nghị quyết của Chính phủ.

Ở vụ việc lần này, ngay sau ngày đầu thất bại của BOT Cai Lậy, Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc đã chỉ đạo Bộ GTVT có báo cáo tổng hợp, trình Thường trực Chính phủ để đánh giá toàn diện, không để kéo dài.

Ngay sau đó, cuộc họp khẩn đã diễn ra, trong tối ngày 4/12, theo chỉ đạo của Thủ tướng, Bộ GTVT đã báo cáo 3 phương án đối với tuyến tránh Cai Lậy. Thủ tướng sau đó đã quyết định tạm dừng thu phí trên tuyến tránh Cai Lậy từ 1-2 tháng để Bộ GTVT và các bộ, ngành liên quan tiếp tục làm rõ mọi vấn đề. Đồng thời đề xuất phương án trên cơ sở khoa học và phù hợp thực tiễn.

Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc cũng khẳng định chủ trương xây dựng hạ tầng giao thông theo hình thức BOT là đúng đắn và cần tiếp tục hình thức này để xây dựng hệ thống hạ tầng giao thông hiện đại.

“Có những vấn đề đúng pháp luật, đúng quy trình nhưng không phù hợp thực tiễn, không hợp lòng dân thì chúng ta vẫn phải nghiêm túc lắng nghe, cầu thị tiếp thu để sửa chữa”, Thủ tướng Chính phủ nhấn mạnh.

Trong khi Bộ GTVT hoàn thiện phương án cuối cùng trình Thường trực Chính phủ, Thủ tướng cũng yêu cầu các cơ quan liên quan cần xử lý nghiêm các tổ chức, cá nhân vi phạm như khai tăng khối lượng, cũng như xem lại mức phí và vị trí đặt trạm thu phí để vừa bảo đảm quyền lợi của người dân vừa góp phần thúc đẩy các dự án BOT giao thông, kiên quyết không được để vấn đề kinh tế phát sinh thành các bất ổn xã hội.

Đồng thời, Bộ GTVT cần đánh giá tổng thể cơ chế chính sách đầu tư đối với các dự án BOT, đẩy mạnh triển khai việc thu phí không dừng ở những tuyến có điều kiện.

Trao đổi với DĐDN ngay sau chỉ đạo dừng thu phí tại BOT Cai Lậy của Thủ tướng Chính phủ, PGS.TS Đinh Trọng Thịnh, Học viện Tài chính cho biết rất đồng tình với quan điểm của Thủ tướng.

Cũng theo vị chuyên gia này, về lâu dài BOT Cai Lậy phải đưa trạm về đường tránh. Bộ GTVT phải đàm phán lại với nhà đầu tư đã thảm lại mặt đường 1 để có phương án xử lý, kiểm tra, tính toán chất lượng để đền bù thoả đáng cho nhà đầu tư. Không chỉ với riêng BOT Cai Lậy, tất cả các dự án BOT đều cần phải công khai, minh bạch.

“Khi quyết định đầu tư thì phải khảo sát, đảm bảo không trùng lặp với các cơ sở hạ tầng bắt buộc của nền kinh tế, tính toán kỹ mật độ xe cộ, chi phí xây dựng, dự kiến phí và thời hạn hoàn vốn... Đặc biệt hơn cả là các hợp đồng phải cụ thể, rõ ràng”, chuyên gia lưu ý.

Các doanh nghiệp tự hạch toán lãi lỗ, Chính phủ sẽ đàm phán với doanh nghiệp về chi phí. Nếu vượt mức quy định ở một mức nào đó thì sẽ phải điều chỉnh, thậm chí dừng thu. Với những dự án BOT đã thu hồi được vốn, có lãi thì phải chuyển giao về cho Nhà nước. Để làm được điều đó thì trong hợp đồng phải cực kỳ tỉ mỉ và cụ thể.

“Bởi trước nay, có không ít dự án BOT bị đẩy giá trị lên khiến người dân kêu về tình trạng thu phí. Bên cạnh đó, các doanh nghiệp BOT không có vốn lớn, chỉ thực hiện dự án theo từng khu vực ngắn nên các trạm BOT mọc lên dày đặc. Nhiều con đường cũ, nhà đầu tư sửa lại một chút rồi thu tiền như đường mới cũng khiến người dân bức xúc”, ông Thịnh nói.

Đặc biệt, ông Thịnh khẳng định, khi Nhà nước kêu gọi các dự án BOT thì phải đứng ra đảm bảo các điều kiện cho doanh nghiệp từ nguyên vật liệu, nhân công cho đến nguồn vốn... Trong khi trên thế giới hiếm có nước nào đảm bảo về vốn, nếu có cũng chỉ đảm bảo trong ngắn hạn. Khi đã làm BOT thì doanh nghiệp phải có tiềm lực mạnh, có khả năng về công nghệ. Nếu doanh nghiệp có đi vay của ai thì đó là việc của doanh nghiệp, Nhà nước không đảm bảo điều đó.

“Tuy nhiên ở nước ta, Chính phủ cho phép các doanh nghiệp BOT được vay dài hạn. Do đó, nhiều doanh nghiệp đầu tư BOT có khoản nợ rất lớn. Điều này khiến nợ công tăng lên, nhất là khi các doanh nghiệp không trả được nợ. Cần phải minh bạch trong mọi khâu”, vị này nhấn mạnh.

Có cùng quan điểm, Luật sư Trần Minh Hùng- Đoàn luật sư TP.HCM khẳng định, cách làm của Thủ tướng có thể xoa dịu được những bất ổn tại Cai Lậy ở thời điểm hiện tại.

Luật sư Hùng cũng thẳng thắn rằng, câu chuyện về BOT Cai Lậy phản ánh bức tranh chung về BOT. “Để chấm dứt câu chuyện này thì nhà nước phải trả BOT về với đúng bản chất của nó. Điều này đồng nghĩa với việc, chúng ta chỉ đồng ý để chủ đầu tư thu phí với những đoạn đường mà chủ đầu tư tiến hành làm mới hoàn toàn”, vị này nói.

Đồng thời, luật sư Hùng cũng nhấn mạnh, hãy để người dân được lựa chọn có sử dụng BOT hay không. Người dân có quyền không đi vào các trạm BOT mà đi vào các tuyến đường tránh nhưng khi đã đi thì phải đảm bảo tuân thủ pháp luật.

Đánh giá của bạn:

Mời các bạn tham gia vào Diễn đàn chuyên sâu: Doanh nhân, Doanh nghiệp, Diễn đàn bất động sản, Khởi nghiệp, Diễn đàn pháp luật, Diễn đàn Tài chính

Mời các bạn tham gia vào group Diễn đàn Doanh nghiệp để thảo luận và cập nhật tin tức.

Bạn đang đọc bài viết BOT Cai Lậy: Nhà nước đang “bảo hành sản phẩm lỗi”? tại chuyên mục Chính trị - Xã hội của Báo Diễn đàn doanh nghiệp. Liên hệ cung cấp thông tin và gửi tin bài cộng tác: email toasoan@dddn.com.vn, hotline: (024) 3.5771239,
Bình luận
Bạn còn /500 ký tự
Xếp theo: Thời gian | Số người thích