Bao giờ ngành công nghiệp hỗ trợ hết \"vật vã\" vì vốn?

Enternews.vn (DĐDN) - Vốn đang là rào cản và cũng là bài toán khó nhất cho DN trong nước phát triển công nghiệp hỗ trợ để tham gia vào chuỗi cung ứng toàn cầu.

(DĐDN) - Vốn đang là rào cản và cũng là bài toán khó nhất cho DN trong nước phát triển công nghiệp hỗ trợ để tham gia vào chuỗi cung ứng toàn cầu.

anh bo xung minh hoa bai LOI GIAI VE VON Chủ tịch Ủy ban phát triển công nghiệp hỗ trợ Việt Nam (VCCI), Chủ tịch Hiệp hội HANSIBA, Chủ tịch HĐQT-TGĐ N&G Corp ông Nguyễn Hoàng (ngoài cùng bìa phải) cùng TGĐ Ngân hàng Phát triển Việt Nam (VDB) ông Trần Bá Huấn gặp, làm việc với thống đốc Ngân hàng hợp tác quốc tế Nhật Bản (JBIC)

Đã hơn 20 năm kể từ khi bước chân vào con đường kinh doanh, ông Nguyễn Anh Tuấn – Chủ tịch Cty TNHH Thăng Long Tech - vẫn đau đáu một ước mơ có được một xưởng sản xuất riêng cho mình. Bước chân vào lĩnh vực kinh doanh thiết bị tự động hóa trong lĩnh vực sản xuất, khởi đầu bằng việc làm đại lý cho các đối tác sản xuất máy móc tự động hóa từ Đài Loan, Hàn Quốc rồi Nhật Bản. Thị trường có lúc thăng, lúc trầm nhưng ông không hề nản chí. Vào thời điểm này, viễn cảnh của việc kinh doanh cũng đã tươi sáng hơn rất nhiều, khi hàng trăm, hàng nghìn Cty nước ngoài kéo nhau vào đặt nhà máy sản xuất ở VN. Vì thế, các thiết bị tự động hóa của ông cũng càng dễ bán hơn bởi xu hướng các nhà máy sẽ giảm dần lao động chân tay và thay vào đó là những máy móc tự động. “Kinh doanh tự động hóa chẳng bao giờ lỗi thời, trái lại nó ngày càng phát” - ông Tuấn nói. Những năm gần đây, công việc kinh doanh của ông tốt đến mức ông cũng không còn đơn thuần là hoạt động thương mại, mà đã chuyển sang nhập linh kiện phụ tùng về lắp ráp các thiết bị tự động hóa và bán lại cho các đối tác. Chỉ có điều, hoạt động sản xuất đó đều được thực hiện ở những xưởng sản xuất không phải của Thăng Long Tech. Nói một cách đơn giản, ông đang đi thuê người khác sản xuất cho mình. “Không phải tôi không muốn xây nhà xưởng, 20 năm qua tôi chỉ ước mơ có một xưởng sản xuất thiết bị tự động hóa nhưng chưa được” - ông nói với vẻ buồn bã. Bởi vì có một một xưởng sản xuất, công việc kinh doanh sẽ thuận lợi hơn rất nhiều. Ông Tuấn kể đã có những DN Nhật Bản muốn mua hàng của Thăng Long Tech, họ yêu cầu đến thăm nhà xưởng sản xuất để tìm hiểu về năng lực của Cty và cũng để yên tâm về việc cung cấp hàng hóa. Nhưng cuối cùng, ông phải bỏ đối tác đó. “Tôi làm gì có xưởng để dẫn họ đến thăm, không lẽ dẫn họ đến xưởng tôi đang thuê lắp ráp” - ông nói.

Bài toán vốn

Để có một xưởng lắp ráp và sản xuất thiết bị máy móc tự động hóa, ông Tuấn nói đòi hỏi về vốn sẽ là rất lớn, lên đến hàng trăm tỷ đồng. Với chính sách vốn vay dài hạn của các ngân hàng thương mại như hiện tại thì hầu hết các Cty vừa và nhỏ hoạt động trong lĩnh vực sản xuất linh phụ kiện đều khó tiếp cận. Ông Tuấn đã từng tìm đến ngân hàng để hỏi vay vốn, nhưng ông cho biết mức lãi suất 11%-12% là vượt quá khả năng của Cty nếu thực hiện dự án đầu tư sản xuất. “Với lãi suất như vậy, chúng tôi vay đi buôn thì được, nhưng làm công nghiệp phụ trợ thì không được” - ông Tuấn chia sẻ. Đương nhiên, khi không tìm được nguồn vốn tốt thì dự án sẽ bị bỏ dở, mặc dù ông nhận thức được rằng sự giàu có của DN nói riêng và cả đất nước nói chung phải bắt đầu từ công nghiệp phụ trợ chứ không phải đến từ lắp ráp.

Hai mươi năm vật lộn với thương trường, một Cty như Thăng Long Tech thực tế không phải là không có tích lũy. Nhiều DN trong nước khác tương tự như Thang Long Tech cũng có tích lũy về vốn. Một số đã xây những xưởng sản xuất riêng để phục vụ cho việc phát triển dài hạn. Với ông Tuấn, điều đó không phải là không làm được, nhưng sản xuất để cung cấp cho các DN trong nước thì được còn để cung cấp cho các tập đoàn đa quốc gia lớn như Samsung hay Microsoft thì không được. Vì những tập đoàn có những yêu cầu rất khắt khe về chất lượng, quy trình quản lý và đầu tư nhà xưởng hiện đại.

Dường như tất cả các DN đang hoạt động trong lĩnh vực công nghiệp hỗ trợ đều cho rằng vốn thực sự là một vấn đề hóc búa chưa thể giải quyết. Ông Nguyễn Tiến Dũng, Giám đốc Cty TNHH Hùng Dũng – Cty chuyên sản xuất linh kiện điện tử tại Hải Dương – cho rằng khi đi thăm nhà máy của các Cty nước ngoài ông thấy rằng DN trong nước hoàn toàn có đủ trình độ sản xuất những sản phẩm có chất lượng tương tự. Nhưng câu hỏi quan trọng nhất vẫn là vốn đâu để đầu tư dây chuyền sản xuất và duy trì hoạt động trong thời gian ban đầu. Hầu hết các DN nhỏ và vừa sẽ không đủ sức để kéo dài hoạt động trong thời gian tìm kiếm thị trường.

Ông Nguyễn Hoàng - Chủ tịch Hiệp hội DN ngành công nghiệp hỗ trợ Hà Nội (HANSIBA) cho rằng VN đã để lỡ cơ hội phát triển công nghiệp hỗ trợ lần thứ nhất, khi bắt đầu tiến hành đổi mới và mở cửa chào đón đầu tư từ các tập đoàn lớn như Toyota, Honda, Ford, Intel và Panasonic.

"Lẽ ra, ngay từ ngày đó chúng ta đã phải có chính sách thúc đẩy các DN VN tham gia vào chuỗi cung ứng sản xuất các linh kiện phụ trợ cho các tập đoàn lớn này. Tuy nhiên, cơ hội đã trôi qua,” - ông Hoàng nói.

Theo số liệu được HANSIBA ước tính, tỷ lệ nội địa hóa các ngành công nghiệp VN rất thấp. Ví dụ ngành ô tô tỷ lệ nội địa hóa chỉ từ 5%-20%, điện tử không quá 10%, da giầy và dệt may là 30% và cơ khí chế tạo từ 15%-20%. Tương ứng với điều đó là khối lượng linh phụ kiện cần nhập khẩu hàng năm về VN lắp ráp, chế tạo, sản xuất để xuất khẩu.

Không phải là Nhà nước không có chính sách hỗ trợ. Cuối năm ngoái, Chính phủ cũng đã ra nghị định về ưu đãi và khuyến khích phát triển ngành công nghiệp hỗ trợ, trong đó các DN trong lĩnh vực này chỉ phải đóng 10% thuế thu nhập DN trong vòng 15 năm đầu. Cũng có những quy định về ưu đãi cho vay vốn, và gần đây Ngân hàng Nhà nước đã đưa ra thông tư hướng dẫn cụ thể về những ưu đãi này.

Nhưng dưới góc nhìn của một doanh nhân, một người gắn bó trực tiếp với công nghiệp hỗ trợ, ông Hoàng cho rằng những chính sách đó vẫn rất khó để thúc đẩy DN sản xuất công nghiệp hỗ trợ, chưa đi vào những ưu đãi và khuyến khích cụ thể để giải bài toán vốn cho DN.

VN đã để lỡ cơ hội phát triển công nghiệp hỗ trợ lần thứ nhất, khi bắt đầu tiến hành đổi mới và mở cửa chào đón đầu tư từ các tập đoàn lớn như Toyota, Honda, Ford, Intel...

Đâu là giải pháp

congnghiephotro

Theo ông Hoàng, lời giải tốt nhất vẫn phải đến từ chính sách. Tất nhiên những lời giải khác như tìm kiếm thị trường, đổi mới quản trị DN thì các DN phải thực hiện.

Trong đề xuất mà HANSIBA gửi lên Ngân hàng Nhà nước mới đây, hơn 200 thành viên trong hiệp hội đã đề nghị một cơ chế lãi suất đặc thù cho công nghiệp hỗ trợ. Thời gian ân hạn cho khoản vay này cũng cần ít nhất là 3 năm đầu. Hơn nữa, ngân hàng cũng cần cho vay từ 85%-90% tổng vốn đầu tư. Tài sản thế chấp sẽ chính là tài sản hình thành từ vốn vay trong tương lai.

“Nếu như một dự án đầu tư 100 tỷ đồng, ngân hàng đòi vốn đối ứng là 30 tỷ đồng thì một DN nhỏ và vừa rất khó để có được khoản tiền lớn như vậy” - ông Hoàng giải thích và nói thêm rằng vốn vay lưu động để duy trì sản xuất cũng chỉ nên dừng ở mức lãi suất 7% mỗi năm.

Thừa nhận rằng chính sách về vốn cho công nghiệp hỗ trợ chưa phù hợp, ông Phạm Xuân Hòe – Phó Viện trưởng Viện chiến lược thuộc Ngân hàng Nhà nước – cho biết Viện sẽ có đề xuất lại với Ngân hàng Nhà nước về chính sách lãi suất.

Tuy nhiên, theo ông Hòe, lời giải về tài chính cho các dự án công nghiệp hỗ trợ vẫn còn nhiều cách khác liên quan đến các vấn đề hạ tầng và cho thuê tài chính.

“Nếu như UBND TP Hà Nội dám hi sinh 20 năm không thu tiền thuê đất của các dự án trong lĩnh vực công nghiệp hỗ trợ, thì sẽ là sự giúp đỡ về tài chính rất lớn cho các DN” -  ông Hòe nói. Điều này không phải là không có lý, bởi theo ước tính của ông Hoàng, chi phí thuê đất cũng phải mất ít nhất 1/3 tổng vốn đầu tư của cả một dự án sản xuất linh phụ kiện. Trong khi chờ đợi vào lãi suất, ông Hòe cho rằng còn có một cách khác để hỗ trợ vốn, đó là nguồn ODA. Hiện tại nguồn ODA hỗ trợ DN đang được giao cho Ngân hàng Phát triển Việt Nam quản lý và cho vay lại. Tuy vậy, hiệu quả có thể nói là vẫn chưa được cao. Nếu như nguồn ODA đó được ủy thác lại cho các Cty tài chính và cho các DN nhỏ và vừa vay lại thì hiệu quả sẽ tốt hơn rất nhiều, ông Hòe nói. Mô hình cho thuê mua lại từ các Cty tài chính không phải là xa lạ trên thế giới, nhưng ở VN lại chưa được các DN nhỏ và vừa chú ý đến như là một giải pháp tài chính hữu hiệu. Ít được chú ý đến cũng phải, vì ngay cả quy định để hỗ trợ hoạt động tài chính này theo ông Hòe vẫn còn rất nhiều vướng mắc.

Thời gian tới, cả HANSIBA và Viện chiến lược của Ngân hàng Nhà nước đã đồng ý nghiên cứu một đề xuất về những cơ chế đặc thù cho công nghiệp hỗ trợ. Nhưng nếu như những quy định về các giải pháp tài chính hỗ trợ cho công nghiệp hỗ trợ vẫn còn vướng mắc và không được giải quyết, ông Tuấn cũng đã nghĩ đến viễn cảnh chỉ tập trung vào hoạt động thương mại thay vì sản xuất.

Như Ngọc

Đánh giá của bạn:

Mời các bạn tham gia vào Diễn đàn chuyên sâu: Doanh nhân, Doanh nghiệp, Diễn đàn bất động sản, Khởi nghiệp, Diễn đàn pháp luật, Diễn đàn Tài chính

Mời các bạn tham gia vào group Diễn đàn Doanh nghiệp để thảo luận và cập nhật tin tức.

Bạn đang đọc bài viết Bao giờ ngành công nghiệp hỗ trợ hết \"vật vã\" vì vốn? tại chuyên mục Doanh nghiệp của Báo Diễn đàn doanh nghiệp. Liên hệ cung cấp thông tin và gửi tin bài cộng tác: email toasoan@dddn.com.vn, hotline: (024) 3.5771239,
Bình luận
Bạn còn /500 ký tự
Xếp theo: Thời gian | Số người thích