Trong khi công tác giám sát của các cơ quan quản lý nhà nước về việc chấp hành an toàn vệ sinh lao động (ATVSLĐ) tại các DN ở Hải Phòng dường như “đuối sức” (vì số lượng doanh nghiệp quá nhiều, trong khi lực lượng thanh-kiểm tra có hạn), thì nhiều DN không tự giác chấp hành các quy định về ATVSLĐ, cộng thêm thực tế người lao động (NLĐ) xem nhẹ bảo vệ an toàn lao động cho chính mình trong quá trình làm việc.

Báo động…

Theo số liệu thống kê từ Sở Lao động – Thương binh và Xã hội Hải Phòng, so với cùng kỳ năm 2016, số vụ tai nạn lao động tăng 40%, số người chết tăng 75%. Trong đó, lĩnh vực xây dựng chiếm 43% tổng số vụ tai nạn chết người và 30% tổng số người chết, bị thương.

Gần đây nhất, vào khoảng đầu giờ sáng ngày 2/7, tại công trình phức hợp tòa nhà SHP Plaza có địa chỉ tại đường Lạch Tray - Hải Phòng đã xảy ra vụ tai nạn lao động nghiêm trọng làm 1 nữ công nhân người Nghệ An (SN 1967) rơi từ tầng 17 xuống đất tử vong tại chỗ.

Đặc điểm của các vụ tai nạn lao động đều xuất phát từ việc người sử dụng lao động (NSDLĐ) không xây dựng quy trình, biện pháp làm việc an toàn và NLĐ vi phạm quy trình, nội quy an toàn lao động trên công trường.

Tạip/Hải Phòng, TNLĐ trong ngành xây dựng chiếm 43%

Tại Hải Phòng, TNLĐ trong ngành xây dựng chiếm 43%

Từ tháng 5 - 11/2016, Hải Phòng thực hiện chiến dịch thanh tra trong lĩnh vực xây dựng tại 23 đơn vị về vấn đề tuân thủ pháp luật lao động. Qua thanh tra, phát hiện 276 vi phạm tại các Cty, liên danh nhà thầu, lập biên bản vi phạm và xử phạt hành chính 5 đơn vị với tổng số tiền 215 triệu đồng.

Vi phạm nhiều nhất là việc chấp hành các quy định pháp luật về ATVSLĐ. Lỗi không trang bị đầy đủ phương tiện kỹ thuật, y tế để bảo đảm ứng cứu, sơ cứu kịp thời khi xảy ra sự cố, tai nạn lao động, tủ thuốc y tế không đủ cơ số thuốc theo quy định (100% vi phạm); NLĐ làm công việc có yếu tố nguy hiểm, độc hại chưa được trang bị phương tiện bảo vệ cá nhân đúng, đủ theo quy định; 12/23 DN thuộc diện phải có người chuyên trách làm công tác an toàn, vệ sinh lao động nhưng chỉ cử người làm kiêm nhiệm; 60% số DN (13/23) tổ chức huấn luyện về an toàn- vệ sinh lao động chưa đúng, đủ số người theo quy định của pháp luật. Ngoài ra, có tới 60% DN chưa tổ chức khám sức khỏe cho NLĐ; chưa thực hiện kiểm định các loại máy, thiết bị, vật tư có yêu cầu nghiêm ngặt về an toàn lao động; chưa đặt bảng chỉ dẫn đầy đủ về ATVSLĐ…

Theo một chuyên gia trong ngành xây dựng: Lực lượng lao động (LLLĐ) trong ngành xây dựng trên thị trường hiện nay phần lớn chưa qua đào tạo, đặc biệt đối với các công trình nhà ở riêng lẻ. LLLĐ này chủ yếu ở nông thôn tranh thủ khi nông nhàn tham gia vào xây dựng. Đây là lỗi của NSDLĐ và của cả NLĐ. Mặc dù biết mình chưa qua đào tạo, huấn luyện, nhưng vì mưu sinh nên họ vẫn làm việc. Hai nguyên nhân chính dẫn đến TNLĐ là LLLĐ tự do chưa qua đào tạo về ATVSLĐ mà vẫn tham gia sản xuất và lao động chưa được học kỹ năng cơ bản trong nghề, quy trình thi công an toàn cho từng khâu khi tham gia xây dựng vì vậy họ coi thường an toàn lao động.

Người lao động phải tự bảo về mình

Nhìn từ thực tế công tác bảo hộ lao động trong sử dụng lao động vẫn bị NSDLĐ, các DN khá thờ ơ. Nhận thức và ý thức chấp hành của NSDLĐ về các quy định của pháp luật trong lĩnh vực an toàn lao động chưa cao. Để giải quyết khó khăn về tài chính, nhiều DN, NSDLĐ sẵn sàng cắt giảm một phần chi phí cho công tác an toàn vệ sinh lao động, việc bố trí nhân sự tại các DN cũng được tận dụng tối đa để giảm quỹ tiền lương, một số cán bộ quản lý phải đảm nhận nhiều nhiệm vụ nên quỹ thời gian dành cho công tác ATVSLĐ không nhiều.

Theo Thông tư số 329/2016/TT-BTC có hiệu lực thi hành kể từ ngày 1/3/2017 quy định cụ thể quyền lợi của NLĐ công trường, bảo hiểm đối với người lao động thi công trên công trường là trách nhiệm dân sự của nhà thầu thi công xây dựng theo quy định của pháp luật. Tuy nhiên, không phải DN nào cũng thực hiện theo đúng quy định pháp luật và không phải NLĐ nào cũng hiểu rõ quyền lợi của mình.

Trưởng ban chính sách pháp luật Liên đoàn lao động thành phố Hải Phòng cho biết: “Để hạn chế tai nạn lao động trong thời gian tới, công tác tuyên truyền, phổ biến quy định mới ATVSLĐ cho NSDLĐ, NLĐ, công tác huấn luyện công tác an toàn cho công nhân… sẽ triển khai một cách rộng rãi. Đồng thời, Liên đoàn lao động Hải Phòng cũng tăng cường phối hợp với các ban ngành chức năng đặc biệt là Sở Lao động Thương binh và Xã hội tiến hành thanh tra, kiểm tra việc chấp hành pháp luật lao động tại các đơn vị …”

Để đảm bảo an toàn cho chính bản thân mình, hơn ai hết NLĐ cần phải nắm rõ quyền và nghĩa vụ của mình để yêu cầu NSDLĐ đảm bảo môi trường làm việc an toàn, giảm thiểu các nguy cơ, rủ ro gây tai nạn cho chính mình.

Tại điều 6, Luật an toàn vệ sinh lao động có hiệu lực từ ngày 01/ 07/2016 nêu rõ: “Người lao động làm việc theo hợp đồng lao động có quyền được bảo đảm các điều kiện làm việc công bằng, an toàn, vệ sinh lao động; yêu cầu người sử dụng lao động có trách nhiệm bảo đảm điều kiện làm việc an toàn, vệ sinh lao động trong quá trình lao động, tại nơi làm việc; Được cung cấp thông tin đầy đủ về các yếu tố nguy hiểm, yếu tố có hại tại nơi làm việc và những biện pháp phòng, chống; được đào tạo, huấn luyện về an toàn, vệ sinh lao động; Từ chối làm công việc hoặc rời bỏ nơi làm việc mà vẫn được trả đủ tiền lương và không bị coi là vi phạm kỷ luật lao động khi thấy rõ có nguy cơ xảy ra tai nạn lao động đe dọa nghiêm trọng tính mạng hoặc sức khỏe của mình nhưng phải báo ngay cho người quản lý trực tiếp để có phương án xử lý; chỉ tiếp tục làm việc khi người quản lý trực tiếp và người phụ trách công tác an toàn, vệ sinh lao động đã khắc phục các nguy cơ để bảo đảm an toàn, vệ sinh lao động…”
Bạn đang đọc bài viết Người lao động nên có biện pháp tự bảo vệ mình tại chuyên mục Doanh nghiệp-Doanh nhân của Báo Diễn đàn doanh nghiệp. Liên hệ cung cấp thông tin và gửi tin bài cộng tác: email toasoan@dddn.com.vn, hotline: (024) 3.5771239,