AI và robot: Cơ hội hay là nguy cơ đối với nguồn lao động tương lai?

Enternews.vn Không quá khi nói rằng robot giống như một “siêu nhân” để phục vụ công việc và cuộc sống con người, đổi lại nguy cơ bị dư thừa lao động cũng như tỷ lệ thất nghiệp tăng cao là hoàn toàn có thể xảy ra.

Nhiều nghiên cứu cho thấy sẽ có tới 75% lao động trên thế giới sẽ mất việc làm trong vài thập niên tới. Việc Foxconn đã sử dụng tới 45.000 robot để thay thế toàn bộ lao động thông thường trong các công đoạn sản xuất của tập đoàn này đang là bài học rất rõ. Còn theo nghiên cứu của Tổ chức lao động quốc tế (ILO) dự báo trong 2 thập niên tới, khoảng 56% lao động tại 5 quốc gia Đông Nam Á, trong đó có Việt Nam, sẽ có nguy cơ mất việc vì robot. 

Tìm hiểu về vấn đề này, Báo Diễn đàn Doanh nghiệp đã có buổi trao đổi với ông Đinh Hồng Sơn - Tổng giám đốc công ty cổ phần tài chính thế hệ mới FinaneX.

Ông Đinh Hồng Sơn - Tổng giám đốc công ty cổ phần tài chính thế hệ mới FinaneX

Ông Đinh Hồng Sơn - Tổng giám đốc công ty cổ phần tài chính thế hệ mới FinaneX

- Theo nhận định của ông, việc phát triển các robot góp phần vào tự động hoá mang đến những điểm tích cực và tiêu cực gì? 

Có lẽ chúng ta đã quá quen thuộc với cụm từ “cách mạng công nghiệp 4.0”, trước  đó, cuộc cách mạng lần thứ 2 đã đánh dấu sự ra đời của điện, tự động hóa. Tại thời điểm đó, khái niệm robot đã hình thành chứ không hẳn đến bây giờ chúng ta mới biết đến. Tuy nhiên, thế hệ robot mà chúng ta đang nhắc đến là thế hệ robot sử dụng các công nghệ cực kỳ tinh vi, hiện đại, với nền tảng trí tuệ nhân tạo (AI), không đơn thuần chỉ là tự động hóa thuần túy, mà nó mang đến một cuộc cách mạng thực sự mang theo những điểm tích cực và tiêu cực.

Những điểm tích cực phải kể đến đó là tăng hiệu suất lên rất cao, cả nghìn thậm chí triệu lần so với sự tham gia của con người. Thực thi những công việc mà con người không thể làm được hoặc rủi ro khi con người tham gia: cứu hộ, thám hiểm, phẫu thuật, chẩn đoán… Cải thiện và nâng cao đời sống tinh thần: trò chuyện, làm bạn, chăm sóc bệnh nhân…và rất rất nhiều các lợi ích khác mà robot có thể đem lại cho chúng ta. Không quá khi có thể nói rằng robot đã giống như một “siêu nhân” để phục vụ công việc và cuộc sống con người.

Bên cạnh đó thì luôn tồn tại những điểm tiêu cực, sự tham gia của robot vào công việc, đời sống có thể gây ra những phản ứng hoặc hệ lụy không tốt, con người không phải ai cũng sẵn sàng đón nhận robot như một cấu phần trong chuỗi giá trị của doanh nghiệp hay một mảnh ghép trong đời sống hàng ngày. 

Nguy cơ lớn nhất của robot mà ở đây phải nói đến robot sử dụng AI mới thực sự đáng quan tâm, Stephen Hawking, Elon Musk, Steve Wozniak, Bill Gates đã nhắc đến nguy cơ này rất nhiều khi một viễn cảnh không mấy tốt đẹp có thể xảy ra với việc “loài người mất kiểm soát” ở thế hệ robot mới, chúng ta có thể kiểm soát con Hổ (mệnh danh là chúa sơn lâm) vì đơn giản chúng ta thông minh hơn nó còn chúng ta sẽ bị kiểm soát ngược trở lại nếu như có một thế hệ sinh vật thông minh hơn chúng ta. Đây chính là nguy cơ tiềm tàng nhất mà loài người có thể sẽ phải đối mặt khi mà thế hệ robot càng ngày càng thông minh hơn và chưa có dấu hiệu dừng lại.

- Ở Việt Nam hiện nay đã có những doanh nghiệp bắt đầu ứng dụng các công nghệ robot tự động vào quy trình sản xuất, điều này có tác động thế nào đến thị trường lao động trong tương lai?

Nếu để ý thì các doanh nghiệp ở các nước phát triển như Mỹ, Châu Âu hay Nhật Bản… họ đã ứng dụng công nghệ robot tự động từ rất sớm vào trong sản xuất kinh doanh. Ngay cả các doanh nghiệp liên doanh có vốn đầu tư nước ngoài FDI với các nhà máy sản xuất đặt tại Việt Nam họ cũng đã tiến hành chuyển giao công nghệ mới và tối ưu năng suất lao động mà ở đó robot là một trong những cấu phần của công nghệ tự động.

Đơn cử như chúng tôi nghiên cứu cho ra đời robot mang tên XTrade với giải thuật AI cho đầu tư chứng khoán và cho đầu tư tài sản số, hệ thống này sẽ học và ngày càng hiểu thị trường hơn, nó sẽ dựa trên các lần vào lệnh, kết quả để điều chỉnh cho những lần sau gần hơn với dự đoán. Việc này giúp giải phóng thời gian cũng như thu hẹp rủi ro của các nhà đầu tư.

Một ví dụ khác như Adidas hay Nike, những hãng thời trang danh tiếng toàn cầu đã bắt đầu ứng dụng tự động hóa dây chuyền sản xuất tại Việt Nam và giảm thiểu một lượng lớn lực lượng lao động là các công nhân tại các nhà máy. 

Tuy nhiên cũng nhận thấy rằng thực tế sự áp dụng này chưa thực sự nhiều và tỷ lệ đó hiện nay chưa đáng báo động đặc biệt dân số Việt Nam đang trong thời kỳ dân số vàng, lực lượng lao động trẻ, dồi dào nên phần nào đó thống kê thất nghiệp chưa thực sự thể hiện được sự ảnh hưởng rõ ràng của công nghệ robot tự động lên lực lượng lao động trong nước.

Nhưng tôi cho rằng trong tương lai gần, nguy cơ con người đối mặt với sự khủng hoảng về việc làm, bị dư thừa lực lượng lao động cũng như tỷ lệ thất nghiệp tăng cao là hoàn toàn có thể xảy ra, một khi ứng dụng robot thành công vào các công việc, dây chuyền sản xuất, nhà máy, xí nghiệp, các tiện ích công cộng… thì chắc chắn rằng sự tham gia của một số lượng lớn lực lượng lao động là không cần thiết. 

- Vậy giải pháp nào cho người lao động trong tương lai để có thể thích nghi với sự thay thế của robot, thưa ông?

Phải nói rằng người Việt Nam rất thông minh, tiếp cận và hiểu bài toán rất nhanh tuy nhiên một thực tế đáng buồn là chất lượng nhân sự của chúng ta còn tương đối thấp và thực sự thiếu các chuyên gia. Lý do thì rất nhiều như nền tảng giáo dục, môi trường đào tạo, hệ thống hướng nghiệp, văn hóa con người. Lý thuyết chúng ta rất giỏi nhưng va chạm và làm thực tế thì lại hạn chế. 

Cụ thể, trong lĩnh vực công nghệ thông tin, Việt Nam cùng với Ấn độ, Trung Quốc là ba trong những quốc gia có lực lượng lao động trong lĩnh vực công nghệ thông tin lớn nhất thế giới, được ví như “công trường phần mềm” của các nước phát triển đổ về, tuy nhiên nhìn lại thì những gì chúng ta đang làm chỉ là gia công phần mềm cho các nước trình độ cao hơn chúng ta mà thôi, chúng ta không đủ khả năng để tự xây dựng cho mình những nền tảng (framework) trên sân nhà mà vai trò chính vẫn chỉ là “làm thuê”. 

Cá nhân tôi tin rằng với tố chất của con người Việt, chúng ta hoàn toàn tự tin vào khả năng không thua kém bất kỳ quốc gia nào và thời điểm này là hoàn toàn phù hợp để nâng cao trình độ nhân sự. Chính phủ cần thúc đẩy các hoạt động giao lưu, phối hợp với các quốc gia phát triển, tạo điều kiện cho các trường đại học, các doanh nghiệp và các tổ chức ở Việt Nam tiếp cận công nghệ mới, các phương pháp học, đào tạo theo tư duy và cách thức mới với sự hỗ trợ mạnh mẽ từ các nền tảng công nghệ.

Trên hết thì tôi luôn tin rằng, để thay đổi và nâng cấp được tri thức và năng lực cho nhân sự ở Việt Nam thì không phải chỉ bắt nguồn từ một phía mà nó là sự cộng hưởng, sự nỗ lực như một chiến dịch toàn diện từ Chính phủ đến tổ chức và cá nhân thì mới có thể thành công.  

- Xin cảm ơn ông!

Mời các bạn tham gia vào group Diễn đàn Doanh nghiệp để thảo luận và cập nhật tin tức.
Bạn đang đọc bài viết AI và robot: Cơ hội hay là nguy cơ đối với nguồn lao động tương lai? tại chuyên mục Khoa Học - Công nghệ của Báo Diễn đàn doanh nghiệp. Liên hệ cung cấp thông tin và gửi tin bài cộng tác: email toasoan@dddn.com.vn, hotline: (024) 3.5771239,
Bình luận
Bạn còn /500 ký tự
Xếp theo: Thời gian | Số người thích
 

Đâu là vùng điểm kỳ vọng cho thị trường chứng khoán năm 2020?

Với việc TTCK Việt Nam giảm mạnh từ đầu năm đến nay, rất khó để đạt được kỳ vọng ở mức trên 1.200 điểm của năm 2019, vì vậy vùng điểm hồi phục của TTCK năm 2020 sẽ ở mức 900-960 điểm.