5 điều cần biết về thoả thuận EU- Nhật Bản

5 điều cần biết về thoả thuận EU- Nhật Bản

Thỏa thuận bắt đầu như thế nào?

Các cuộc đàm phán bắt đầu vào năm 2011 khi cựu Thủ tướng Naoto Kan và chủ tịch Hội đồng châu Âu khi đó Herman van Rompuy bắt đầu các cuộc thảo luận sơ bộ. Các cuộc đàm phán chính thức đã được khởi động vào tháng 4 năm 2013, với mục tiêu hoàn thành thỏa thuận vào cuối năm 2015. Nhưng các cuộc thảo luận đã bị đình trệ khi châu Âu cố gắng đàm phán một thỏa thuận tốt hơn cho việc xuất khẩu các sản phẩm sữa.

Các cuộc đàm phán tăng tốc trở lại vào năm 2017, khi hai bên đạt được một thỏa thuận về nguyên tắc vào tháng 7. Với việc Donald Trump đắc cử vào năm 2016 và đưa ra các chính sách thương mại bảo hộ, EU càng có thêm động lực để thúc đẩy một thỏa thuận với Nhật Bản.

Hai bên kết thúc đàm phán vào tháng 12 năm 2017. Việc ký kết ban đầu được dự kiến sẽ diễn ra tại Brussels vào ngày 11 tháng 7, nhưng đã được dời đến Tokyo sau khi Thủ tướng Shinzo Abe hủy bỏ chuyến đi của mình tới châu Âu sau thảm họa lũ lụt ở miền tây Nhật Bản hồi đầu tháng này. 

Sau khi ký kết, nghị viện của Nhật Bản và EU sẽ cần phê chuẩn thỏa thuận. Họ hy vọng sẽ hoàn thành quá trình phê chuẩn và đưa thỏa thuận này có hiệu lực vào tháng 3 năm 2019, trước khi Vương quốc Anh rời khỏi EU.

Thỏa thuận có lợi cho EU như thế nào?

Mặc dù Nhật Bản là nền kinh tế lớn thứ 4 thế giới, sau EU, Mỹ và Trung Quốc, nó chỉ là thị trường xuất khẩu lớn thứ 7 của châu Âu. Thỏa thuận mới này sẽ dần dần giúp các nước châu Âu mở rộng xuất khẩu hàng hóa và dịch vụ sang Nhật Bản dễ dàng hơn. Năm ngoái, xuất khẩu hàng hóa của EU sang Nhật Bản đạt 58 tỷ euro (tương đương 68 tỷ USD), và xuất khẩu dịch vụ đạt 28 tỷ euro.

Châu Âu sẽ hưởng lợi nhiều nhất từ xuất khẩu sản phẩm tiêu dùng, đặc biệt là thực phẩm. Ngay sau khi thỏa thuận này có hiệu lực, Nhật Bản sẽ loại bỏ thuế quan đối với rượu vang châu Âu. Các mức thuế đối với phô mai, thịt lợn và hàng hóa bằng da cũng sẽ bị loại bỏ hoặc cắt giảm.

"Chúng tôi hy vọng rằng chúng tôi sẽ có thể tăng gấp ba lần xuất khẩu nông nghiệp của chúng tôi. Xuất khẩu của EU sang Nhật Bản có thể, theo tính toán của chúng tôi, có thể tăng hơn 30%", Ủy viên thương mại EU Cecilia Malmstrom cho biết.

Thỏa thuận có lợi cho Nhật Bản như thế nào?

Mối quan tâm chính của Nhật Bản trong một thỏa thuận thương mại với châu Âu là tăng xuất khẩu ô tô của mình. EU hiện đang áp đặt mức thuế 10% đối với xe hơi Nhật Bản. Theo thỏa thuận, mức thuế này sẽ giảm xuống còn 0 trong vòng 8 năm. Mặc dù ô tô và linh kiện ô tô chiếm khoảng 1/5 xuất khẩu của Nhật Bản sang châu Âu, thị phần của các nhà sản xuất ô tô Nhật Bản ở thị trường châu Âu chỉ khoảng 10%, thấp hơn nhiều so với ở Mỹ hoặc châu Á.

Thỏa thuận này sẽ cho phép các nhà sản xuất ô tô Nhật Bản cạnh tranh sòng phẳng hơn, nhưng họ sẽ phải đối mặt với nhiều thách thức khác. Khi các nước như Pháp công bố kế hoạch ngừng bán xe chạy bằng xăng và diesel vào năm 2040, các nhà sản xuất ô tô châu Âu đang đầu tư mạnh vào việc phát triển xe điện. Các nhà sản xuất Nhật Bản có thể không hưởng lợi nhiều từ mức thuế thấp hơn nếu họ không thích ứng với một thị trường thay đổi nhanh chóng ở châu Âu.

Thông điệp cho toàn thế giới

Lý do chính mà các cuộc đàm phán tăng tốc vào năm ngoái là do sự gia tăng chủ nghĩa bảo hộ. Nhật Bản và EU là các nền kinh tế định hướng xuất khẩu và ủng hộ thương mại mở. Lập trường bảo hộ của Tổng thống Trump đã khiến họ cảm thấy dễ bị tổn thương.

Thỏa thuận này được xem như một lời tái khẳng định mạnh mẽ sự ủng hộ của họ đối với hệ thống thương mại quốc tế dựa trên quy tắc. Các nhượng bộ của Nhật Bản dành cho EU trong các sản phẩm nông nghiệp là một đòn giáng mạnh vào nông dân Mỹ, những người vốn đã hy vọng một thời gian dài để tiếp cận thị trường của Nhật Bản.

Thỏa thuận sẽ ảnh hưởng đến châu Á như thế nào?

Thỏa thuận này cũng có ý nghĩa biểu tượng cho châu Á, khi nhiều quốc gia trong khu vực tham gia vào hai thỏa thuận thương mại đa phương khổng lồ, Hiệp định Đối tác Toàn diện và Tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP) và Hiệp định Đối tác Kinh tế Toàn diện Khu vực (RCEP).

Nhật Bản đã đóng một vai trò lớn trong cả hai thỏa thuận. Thỏa thuận giữa EU và Nhật Bản sẽ nhấn mạnh cam kết của Nhật Bản đối với thương mại tự do và tạo đà hơn nữa cho hai hiệp ước còn lại. Thái Lan và Colombia đã báo hiệu ý định tham gia vào CPTPP.

Bạn đang đọc bài viết 5 điều cần biết về thoả thuận EU- Nhật Bản tại chuyên mục Quốc tế của Báo Diễn đàn doanh nghiệp. Liên hệ cung cấp thông tin và gửi tin bài cộng tác: email toasoan@dddn.com.vn, hotline: (024) 3.5771239,