Thật khó để thống kê có bao nhiêu bài báo, nghiên cứu, diễn giải về tình trạng này và cũng thật khó để cân đong đo đếm xem thử sau mỗi bài báo như thế được đăng lên thì văn hóa giao thông có thực sự tốt lên hay không?

Ra đường, không gì dễ thấy hơn là sự lộn xộn, vô kỷ luật ở mọi lúc, mọi nơi, bất kể là đường làng hay đại lộ, không loại trừ thành thị hay nông thôn… Phóng nhanh, vượt ẩu, bấm còi vô tội vạ, luồn lách uốn éo chỉ để dừng đèn đỏ trước người khác… thậm chí còn thách thức cả lực lượng công an giao thông.

Không ít người tự nhiên như chốn không người, họ vi phạm, họ đạp lên luật pháp mà mặt chẳng hề biến sắc, nói không quá, đó dường như là một thứ bản năng tệ hại, thật đáng xấu hổ!

Cũng thật khó hiểu vì sao nhiều người có thể bỏ ra hàng tá thời gian để ngồi lê đôi mách trong các quán cà phê, bàn nhậu… nhưng họ không thể chịu nổi khi phải chờ mấy chục giây đèn đỏ. Nhìn đường phố, người ta dễ bị đánh lừa rằng người Việt thật bận rộn, chăm chỉ, biết tiết kiệm thời gian, nhưng chỉ số năng suất lao động cho thấy hiện tượng không phải khi nào cũng phản ánh đúng bản chất vấn đề.

Sáng ra, mở báo thấy tin, một nhóm 8 người đi xe máy va quệt vào nhau, đáng buồn thay, sự cố va quệt không khiến ai bị thương nhưng những cái đầu nóng và trái tim lạnh đã châm ngòi cho vụ hỗn chiến gây náo loạn một góc phố tại TP Hồ Chí Minh. Và kết quả là 3 người trọng thương! Có đáng như vậy không?

Hiện trường vụ hỗn chiến sau va chạm giao thông khiến 3 người bị thương lúc 23h đêm 16/6/2017 tại TP HCM.

Ở Việt Nam, mỗi năm có gần chục ngàn người chết vì tai nạn giao thông, con số quá khủng khiếp, thậm chí nó còn nhiều hơn số người phải bỏ mạng trong một năm tại những nơi có chiến sự đang xảy ra trên thế giới – ở nước ta, giao thông thực sự là một cuộc chiến!

Tuy chưa có thống kê nhưng chắc chắn trong số gần 10 ngàn mạng người chết vì tai nạn giao thông có không ít sự việc được gây ra bởi ý thức kém, coi thường luật pháp, kỷ cương, trật tự.

Cụm từ “hỗn chiến sau tai nạn giao thông” được tra trên công cụ tìm kiếm Google, chưa đầy 1 giây cho ra hơn 2,8 triệu kết quả! Con số thống kê này cho thấy mức độ phổ biến của tình trạng đáng báo động.

Những câu chuyện “biết rồi, khổ lắm nói mãi…!” nhưng dù sao cũng phải “rung chuông” liên hồi vì biết đâu một lúc nào đó chúng ta - những người chấp hành nghiêm chỉnh luật giao thông lại chính là nạn nhân của một số người kém ý thức giao thông?

Phải làm sao để hạn chế tối đa tình trạng vi phạm luật giao thông? Nâng cao ý thức khi tham gia giao thông? Đây thực sự là vấn đề quá khó, nếu chúng ta không tìm ra nguyên nhân gốc rễ của vấn đề.

Từ góc độ duy vật biện chứng, ý thức xã hội bị chi phối bởi tồn tại xã hội, tức là ý thức, tinh thần của con người phụ thuộc vào điều kiện vật chất, môi trường sống. Thực tế, không chỉ có tham gia giao thông mà rất nhiều lĩnh vực khác người Việt vẫn tỏ ra kém thượng tôn luật pháp.

Cái mà chúng ta đang thiếu là tinh thần “mình vì mọi người”, biết hy sinh lợi ích cá nhân để phục vụ cộng đồng, bởi ai cũng nghĩ “việc ngoài đường” là của ai đó chứ chẳng phải của mình. Phạm trù “ai đó” là ai? Xin nói luôn là chẳng ai cả mà đó chính là tôi, bạn và tất cả chúng ta; tổng thể những cá nhân đơn lẻ sẽ tạo thành cái “ai đó”. Cho nên, khi mỗi chúng ta không tự hành động thì cũng chẳng có “ai đó” hành động thay.

Hãy quan tâm tạo dựng một môi trường sống lành mạnh trên nền tảng kinh tế phát triển, xã hội phồn vinh, dân chủ, công bằng…, khi ấy, ý thức con người tự khắc sẽ được cải thiện. Khi ý thức con người được nâng cao thì mọi thứ từ kinh tế, chính trị, văn hóa xã hội cũng sẽ tốt lên.