Ảnh minh họa.

Ảnh minh họa.

Kinh phí hỗ trợ thực hiện Chương trình được giao trong dự toán chi ngân sách hàng năm của Bộ Công Thương. Các đơn vị chủ trì được tiếp nhận kinh phí hỗ trợ từ nhà nước để thực hiện các đề án xúc tiến thương mại trong khuôn khổ Chương trình; có trách nhiệm đảm bảo sử dụng hiệu quả, đúng mục đích nguồn kinh phí hỗ trợ và thanh, quyết toán kinh phí theo quy định hiện hành.

Đồng thời, hỗ trợ đơn vị tham gia thông qua đơn vị chủ trì thực hiện của Chương trình. Các đơn vị chủ trì có trách nhiệm huy động phần kinh phí ngoài phần kinh phí đã được nhà nước hỗ trợ để triển khai chương trình.

Tuy nhiên, chia sẻ về chương trình xúc tiến thương mại quốc gia thời gian vừa qua, Giám đốc một doanh nghiệp may mặc ở TP HCM sau 1 lần đăng ký đi hội chợ chuyên về may mặc ở Las Vegas (Mỹ) theo kinh phí xúc tiến thương mại quốc gia thì không dám tham gia bất cứ chương trình nào như vậy nữa.

“Đi bằng tiền nhà nước (được hỗ trợ 50% phí thuê gian hàng, tương đương 1.500-2.000 USD) nhưng không thu hoạch được gì vì khu gian hàng chung của Việt Nam chỉ có vài doanh nghiệp hoạt động, vắng như chùa bà Đanh. Trong khi đó, cũng là hội chợ đấy, chúng tôi tự bỏ toàn bộ tiền túi tham gia thì kết quả rất tốt. Khách tham quan gian hàng rất đông. Sau hội chợ, chúng tôi lần theo danh thiếp khách hàng để lại mà tiếp cận và phát triển được 2-3 hợp đồng mới trị giá 2 triệu USD”, vị giám đốc cho biết.

Vẫn theo vị Giám đốc này, xúc tiến thương mại ra nước ngoài có 2 hình thức: Một là doanh nghiệp tự tìm hiểu thị trường, lịch hội chợ triển lãm và đăng ký tham gia. Hai là đi theo những chương trình xúc tiến do các hiệp hội, Cục Xúc tiến thương mại tổ chức. Nhiều năm nay, các hội chợ, triển lãm do các tổ chức xúc tiến thương mại, hiệp hội tổ chức thường không hiệu quả. Ban tổ chức quy hoạch cho Việt Nam một khu vực chung để trưng bày nhưng sau lễ khai mạc thì chỉ còn vài gian hàng hoạt động, số còn lại bỏ trống do nhân viên của những doanh nghiệp này bỏ đi làm việc riêng, không có mặt tại hội chợ.

Thường các gian hàng bị bỏ trống là gian hàng của doanh nghiệp nhà nước, doanh nghiệp cổ phần còn vốn nhà nước chi phối. Những doanh nghiệp “bỏ trốn” kiểu vậy làm ảnh hưởng lớn đến những doanh nghiệp muốn xúc tiến thương mại thật sự. Cơ quan xúc tiến thương mại cũng là đơn vị tổ chức cho doanh nghiệp Việt Nam đi biết rõ nhưng làm ngơ. Rất nhiều doanh nghiệp bức xúc và không có ý định tham gia thêm lần thứ 2, dù được hỗ trợ 50% phí gian hàng. Chuyện này xảy ra như cơm bữa.

Thứ trưởng Bộ Công Thương Đỗ Thắng Hải từng bày tỏ rằng, có rất nhiều khó khăn trong công tác xúc tiến thương mại hiện nay. Trong đó, việc đầu tư cho hoạt động này vẫn còn hạn chế so với thế giới cũng như với các nước trong khu vực. Bộ Công Thương đã gặp rất nhiều khó khăn khi phê duyệt chương trình Xúc tiến thương mại. Nhiều đề án tốt, có tính khả thi cao và thiết thực, phục vụ trực tiếp trong việc đẩy mạnh xuất khẩu và an sinh xã hội nhưng do không có kinh phí nên không thể phê duyệt thực hiện.