(DĐDN) - Theo UBND tỉnh Đắk Lắk, hiện nay đã có 10 quốc gia, vùng lãnh thổ đồng ý bảo hộ nhãn hiệu “Buon Ma Thuot Coffee". Và từ những lễ hội tưởng như mang “bản sắc địa phương" như Lễ hội cà phê Buôn Mê Thuột, thương hiệu cà phê Việt Nam đang ngày một lan tỏa...

Còn nhớ, Buôn Ma Thuột chính thức được xem như thủ phủ cà phê của cả nước từ khi sự kiện thương hiệu cà phê Buôn Ma Thuột là tài sản quốc gia được Nhà nước bảo hộ vô thời hạn công bố tại Festival Cà phê lần thứ 1 – năm 2005. Và với dự án “Thủ phủ cà phê toàn cầu” – một dự án được coi là “ảo tưởng” của Chủ tịch HĐQT Trung Nguyên đang dần hình thành, khát vọng khẳng định vị trí hàng đầu thế giới về sản xuất cà phê của Buôn Ma Thuột – Đắk Lắk nói riêng cũng như Việt Nam nói chung càng có nhiều cơ hội trở thành hiện thực.

Từ ý tưởng của một người

Ý tưởng về dự án “Thủ phủ cà phê toàn cầu” được Chủ tịch HĐQT Công ty CP Trung Nguyên Đặng Lê Nguyên Vũ ấp ủ trong nhiều năm qua. Mục tiêu đầu tiên mà dự án này hướng tới là tạo ra một thương hiệu cà phê quốc gia số 1 thế giới, xây dựng một “Thiên đường cà phê toàn cầu” tại Buôn Ma Thuột, đưa nơi đây trở thành thánh địa của hàng tỷ tín đồ cà phê trên thế giới. Tại đây sẽ áp dụng triệt để nhất Bộ Nguyên tắc chung cho Cộng đồng cà phê, gọi tắt là 4C (Common Code for the Coffee Comunnity) nhằm xây dựng một ngành sản xuất, chế biến và kinh doanh cà phê nhân bền vững. Công nghệ tiên tiến, phương pháp quản lý hiện đại sẽ được áp dụng và phổ cập nhằm tối ưu hóa chuỗi giá trị cà phê từ khâu giống, trồng, chăm sóc, thu hái, chế biến thô, chế biến thành phẩm, làm thương hiệu, hậu cần, kho vận...

Khách tham quan hào hứng với không gian cà phê năng lượng - đặc biệt và khác biệt của Trung Nguyên

Nói như ông Vũ, huyền thoại về vùng đất bazan màu mỡ được tạo lập trong quá trình vận động địa chất 160 triệu năm, những yếu tố văn hóa, tâm linh, dưỡng sinh đặc sắc của Tây Nguyên cũng sẽ được "đóng gói" vào thương hiệu cà phê quốc gia nhằm tăng giá trị thương phẩm. Người nông dân vừa tuân thủ quy trình kỹ thuật 4C vừa tuân thủ một quy trình về văn hóa với những nghi thức nhằm gửi gắm tình cảm, sự cầu mong sáng tạo, thành công và hạnh phúc đến những người thụ hưởng cà phê cuối cùng. Làm được điều đó thì chắc chắn sẽ tăng sức cạnh tranh cho sản phẩm, tạo nên một sản phẩm hàng đầu cả về mặt lý tính lẫn cảm tính.

Từng đánh giá về tính khả thi của dự án, GS TS Tôn Thất Nguyễn Thiêm khẳng định lựa chọn Đắk Lắk để xây dựng “Thủ phủ cà phê toàn cầu” là xác đáng bởi từ yếu tố thổ nhưỡng đến con người, từ cảnh quan đến địa thế,... tất cả đều là những tiềm năng lớn cho việc tạo dựng một tương quan mới có khả năng làm nổi trội lợi thế so sánh của Việt Nam. Còn nhà sử học Dương Trung Quốc - Phó Chủ tịch, Tổng Thư ký Hội Khoa học Lịch sử cho rằng “Thủ phủ cà phê toàn cầu” thể hiện một tầm tư duy rộng lớn và bao quát để giành lại lợi ích chính đáng; mô hình này thành công có tính khích lệ chung cho nhiều lĩnh vực khác. Tuy nhiên, ông Dương Trung Quốc cũng cho rằng muốn làm được điều đó phải tạo ra được thương hiệu cà phê Việt Nam đủ mạnh, trong đó ngoài chất lượng cà phê và các yếu tố khác, cần phải lưu tâm đến vấn đề xúc tiến thương mại. Đặc biệt khi xây dựng thủ phủ cà phê toàn cầu, trong cái chung phải lưu ý cái riêng, có nghĩa toàn cầu hóa đến đâu đi nữa thì vẫn phải giữ cái riêng, làm ra sản phẩm nhưng ý nghĩa định vị lâu dài chính là bản sắc sau sản phẩm.

Đến sự công nhận của thế giới

Theo UBND tỉnh Đắk Lắk, hiện nay đã có 10 quốc gia, vùng lãnh thổ đồng ý bảo hộ nhãn hiệu “Buon Ma Thuot Coffee". Theo đó, các quốc gia gồm vùng lãnh thổ Bennelux (Bỉ, Hà Lan, Luxambua), Tây Ban Nha, Đức, Singapore, Trung Quốc, Thái Lan, Canada và Nga.

Tỉnh Đắk Lắk cũng đã phối hợp với đoàn chuyên gia của dự án EU-Mutrap để xây dựng hồ sơ đăng ký bảo hộ chỉ dẫn địa lý cà phê Buôn Ma Thuột vào thị trường EU nhằm góp phần nâng tầm sản phẩm cà phê nhân xuất xứ tại tỉnh Đắk Lắk đến với các nước trên thế giới.

Tại buổi khai mạc lễ hội cà phê Buôn Mê Thuột lần thứ 6, lãnh đạo tỉnh Đắk Lắk  khẳng định trong thời gian qua, tỉnh Đắk Lắk đã chú trọng quảng bá cà phê Việt Nam nói chung và cà phê có chỉ dẫn địa lý Buôn Ma Thuột nói riêng đến với nhiều quốc gia, vùng lãnh thổ trên thế giới. Nhờ vậy, sản lượng cà phê nhân của Buôn Ma Thuột, của Đắk Lắk được nhiều quốc gia, vùng lãnh thổ tiêu thụ ngày càng tăng.

Chỉ riêng niên vụ 2015 - 2016, cà phê nhân của tỉnh Đắk Lắk đã xuất khẩu sang 75 nước, vùng lãnh thổ trên thế giới, trong đó có 5 thị trường mới được mở rộng so với niên vụ trước là Genoa, Genova, Guatemala, Iran và Panama. Đặc biệt, các nước Nhật Bản, Thụy Sỹ, Đức, Hoa Kỳ là những nước tiêu thụ sản phẩm cà phê nhân của tỉnh Đắk Lắk nhiều nhất.

Cụ thể, niên vụ vừa qua, thị trường Nhật Bản đã tiêu thụ gần 32.250 tấn cà phê nhân, đạt kim ngạch gần 56,60 triệu USD. Thụy Sỹ tiêu thụ trên 23.000 tấn, đạt kim ngạch trên 41 triệu USD. Kế đến là thị trường Đức nhập khẩu trên 22.000 tấn cà phê nhân, kim ngạch trên 37,5 triệu USD. Thị trường Hoa Kỳ tiêu thụ trên 13.800 tấn cà phê nhân, kim ngạch đạt trên 23 triệu USD.

Cũng trong niên vụ 2015 - 2016, có 9 thị trường như Italy, Ấn Độ, Trung Quốc, Tây Ban Nha, Nga, Bỉ... đạt kim ngạch trên 10 triệu USD và 22 thị trường khác đạt kim ngạch trên 1 triệu USD…

Đến Buôn Ma Thuột, bản sắc văn hóa cũng khiến hương vị cà phê nơi đây trở nên đậm đà hơn

Theo Hiệp hội Cà phê Buôn Ma Thuột, hiện Dak Lak có 10 doanh nghiệp được cấp quyền sử dụng Chỉ dẫn địa lý Buôn Ma Thuột, với tổng diện tích trên 15.000 ha, sản lượng đăng ký hằng năm 46.621 tấn trong khi đó, tại tỉnh này hiện có trên 203.300 ha cà phê, trong đó có gần 193.000 ha cà phê kinh doanh cho thu hoạch, với sản lượng mỗi năm đạt từ 450.000 tấn cà phê nhân trở lên. Hiệp hội đã tranh thủ nhiều nguồn lực hỗ trợ để tổ chức hội thảo, tập huấn về quy trình sản xuất, hệ thống quản lý nội bộ và thương mại cà phê cho đối tượng sản xuất kinh doanh trong vùng địa danh. Theo đó, sản xuất cà phê có chỉ dẫn địa lý đã tác động tích cực đối với việc thực hành nông nghiệp tốt, mang lại giá trị gia tăng cao trong xuất khẩu.

Theo ông Nguyễn Hải Ninh, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Dak Lak cho biết, tỉnh đã, đang và tiếp tục quảng bá sâu rộng để quốc tế biết, người tiêu dùng thừa nhận sản phẩm cà phê có chỉ dẫn địa lý Buôn Ma Thuột.

Nhưng muốn vậy, tỉnh phải đẩy mạnh song song việc bảo hộ với quảng bá thương hiệu, đây là một chặng đường rất dài vì câu chuyện bảo hộ vẫn chưa xong; đó là chưa kể ở một số nước, Dak Lak đăng ký bảo hộ thì đã có thương hiệu Cà phê Buôn Ma Thuột được bảo hộ từ khá lâu nên sẽ rất khó khăn cho tỉnh về mặt pháp lý.

Mặt khác, cà phê có Chỉ dẫn địa lý có thương mại được hay không phải thông qua doanh nghiệp; vì vậy, các doanh nghiệp và nhà quản lý cùng với các chuyên gia giỏi phải ngồi lại với nhau để xây dựng chiến lược phát triển cà phê có chỉ dẫn địa lý.

Trong Lễ hội cà phê Buôn Ma Thuột 2017 lần này, Trung Nguyên tiếp tục trao tặng hàng triệu cuốn sách đổi đời đến các thanh niên, sinh viên và du khách tham dự

Về lâu dài, cà phê có chỉ dẫn địa lý sẽ có lợi thế cạnh tranh cao hơn các loại cà phê có chứng nhận trong xuất khẩu, vì đây là sản phẩm hàng hóa đặc thù của từng vùng, không phải nơi nào cũng có. Chính vì vậy, Chính phủ phải đầu tư vào cà phê có chỉ dẫn địa lý, trong đó cần hình thành chuỗi liên kết và thành lập quỹ ngành hàng cà phê để phục vụ cho hoạt động xúc tiến thương mại, quảng bá thương hiệu và có thể dành cho nông dân vay vốn với lãi suất 0% để tái canh cà phê. Và quan trọng hơn cả là sớm đưa Buôn Ma Thuột trở thành thủ phủ cà phê toàn cầu.

Được biết, Trung Nguyên là thành viên Ban tổ chức và là Nhà tài trợ kim cương của Lễ hội cà phê Buôn Ma Thuột lần 6 và Liên hoan văn hóa cồng chiêng Tây Nguyên năm 2017. Trong đó, điểm nhấn đặc biệt nhất mà Trung Nguyên góp phần tạo nên sự bùng nổ cảm xúc cho Lễ hội Cà phê Buôn Ma Thuột lần 6 và Liên hoan Văn hoá Cồng chiêng Tây Nguyên năm 2017 chính là chương trình Lễ hội đường phố với chủ đề “Cà phê – Sức sống Đại ngàn từ mạch nguồn văn hoá” gồm 3 chương: Âm vang huyền thoại đại ngàn – Hội tụ thế giới cà phê năng lượng – Thăng hoa sức sống cà phê . Hơn nữa, một hoạt động nổi bật và đáng chú ý không thể không nhắc đến của Trung Nguyên tại Lễ hội cà phê Buôn Ma Thuột 2017 chính là chuỗi chương trình toạ đàm sách, giao lưu và ký tặng sách sẽ diễn ra tại Làng Cà phê Trung Nguyên và không gian Cà phê năng lượng – Cà phê đổi đời  từ ngày 9 -12/03, cũng như tại Đại học Tây Nguyên vào ngày 11/03. Cùng với việc góp phần nâng cao vị thế của hạt cà phê Buôn Ma Thuột thông qua việc luôn đồng hành cùng Lễ hội Cà phê Buôn Ma Thuột, Trung Nguyên còn nỗ lực đầu tư xây dựng hàng loạt dự án lớn như: Dự án Đô thị Sinh thái Văn hoá Cà phê Suối Xanh, dự án Thác Dray Nur,… Tin rằng, những dự án quan trọng này góp phần khẳng định vị thế của vùng đất Tây Nguyên huyền thoại, với hạt cà phê Robusta đặc biệt nhất thế gian, cũng như bảo tồn và phát huy văn hóa bản địa độc đáo của đồng bào Tây Nguyên, phát huy nội lực của tỉnh Đắk Lắk, giúp phát triển kinh tế, xã hội, an ninh quốc phòng, tạo diện mạo mới cho Tỉnh trong thời gian tới. 

Song Nhi

Bạn đang đọc bài viết Xây dựng thủ phủ cà phê toàn cầu bằng cách khơi mạch nguồn văn hóa tại chuyên mục Đầu tư của Báo Diễn đàn doanh nghiệp. Liên hệ cung cấp thông tin và gửi tin bài cộng tác: email toasoan@dddn.com.vn, hotline: (024) 3.5771239,