p/Đại học RMIT Việt Nam - chi nhánh tại châu Á của Đại học RMIT (đặt tại Melbourne, Úc) . Ảnh: Quốc Tuấn

Đại học RMIT Việt Nam - chi nhánh tại châu Á của Đại học RMIT (đặt tại Melbourne, Úc) . Ảnh: Quốc Tuấn

Căn cứ đưa ra con số vốn tối thiểu này, theo ông Nguyễn Xuân Vang, Vụ trưởng Vụ Hợp tác Quốc tế, Bộ GD – ĐT, khi đưa ra con số tối thiểu này, Bộ cũng đã tham khảo thực tế để có cơ sở giáo dục ĐH ở mức vừa phải, đảm bảo chất lượng.

1.000 tỷ đồng để mở một trường Đại học không phải nhiều!

Trên thực tế, để mở một trường ĐH thì mức 1.000 tỷ đồng (gần 50 triệu) USD là rất ít. Những trường có đầu tư nước ngoài được đầu tư tốt tại VN đơn cử như: Trường ĐH Việt - Đức hay Trường ĐH KHCN Hà Nội đều có tổng vốn đầu tư lên tới 200 triệu USD, gấp 4 lần quy định này. Bên cạnh đó, theo ông Vang, điều kiện tổng số vốn 1.000 tỷ cũng không phải là phải có tiền mặt ngay lập tức mà là quá trình đầu tư từ cơ sở vật chất, đội ngũ giảng viên, phòng thí nghiệm...

Việc xác định vốn tối thiểu bao nhiêu cho một trường không phải là một vấn đề dễ dàng. Nếu cao quá rất khó thu hút đầu tư, ít quá thì trường ĐH sẽ không đủ tầm.

Mặt khác, mức đầu tư cụ thể cho từng trường còn liên quan tới quy mô hoạt động. Tuy nhiên, tính toán của ông Lê Trường Tùng - Chủ tịch HĐQT Trường ĐH FPT cho thấy, với quy định hiện hành là 25m2 đất/sinh viên, với quy mô 4 khóa gần 4.000 sinh viên cần 10ha đất. Giả sử được cấp đất không phải trả tiền sử dụng, thì chi phí trả cho việc làm hạ tầng đến chân hàng rào hiện nay khoảng 5 triệu/m2.

Như vậy, riêng chi phí để có 10ha đất sạch có hạ tầng đến chân hàng rào đã là 500 tỷ, còn phải chi lớn hơn nữa để xây giảng đường, khu làm việc, hội trường, thư viện, phòng thí nghiệm, khu thể thao, ký túc xá, nhà ăn, bãi xe. “Như vậy 1.000 tỷ không phải là nhiều” - ông Tùng khẳng định.

Cần áp dụng chung cho các trường

Việc tăng đầu tư cho các trường gấp 3 - 4 lần theo dự thảo nghị định Quy định về hợp tác, đầu tư của nước ngoài trong lĩnh vực giáo dục đang kỳ vọng sẽ cung cấp cho sinh viên một chất lượng đào tạo tốt hơn. Tuy nhiên, mức tăng này đang được giới chuyên gia lo ngại sẽ kéo theo mức tăng học phí lên cao.

Theo ông Lê Trường Tùng - Chủ tịch HĐQT Trường ĐH FPT, với mức đầu tư tối thiểu 1.000 tỷ, chi phí sử dụng vốn (hoặc lợi nhuận kỳ vọng - có thể chia hoặc được dùng tiếp tục để tái đầu tư) ít ra cũng phải 10%, tức 100 tỷ/năm. Giáo dục ĐH nếu khéo làm, thì sẽ có lợi nhuận dôi dư khoảng 20%.

Trong đó, nhà nước yêu cầu trích 1/4 lợi nhuận vào quỹ đầu tư phát triển, như vậy còn 15%. Nếu tính toàn bộ doanh thu là học phí, và quy mô Bộ GD-ĐT hiện cho phép một trường ĐH tối đa 15 ngàn sinh viên, thì học phí một sinh viên sẽ là 44,4 triệu/năm.

Trên thực tế, trước đây, đã từng có nhiều quy định về vốn đầu tư tối thiểu đối với các nhà đầu tư giáo dục nước ngoài. Tuy nhiên, hạn chế của các quy định này là chỉ áp dụng cho trường tư mới thành lập. Quy định trên có lý theo nguyên tắc “bất hồi tố”, nhưng thực chất nó đang đi ngược với quan điểm về xây dựng hành lang chất lượng của các cơ quan quản lý nhà nước.

Bởi lẽ, theo lập luận của chuyên gia Nguyễn Lê Minh, việc đảm bảo chất lượng cần áp dụng với tất cả các trường đại học, cả trường công và trường tư, trường trong nước và trường nước ngoài. Nếu không áp dụng quy định chung cho các trường thậm chí, còn có thể bị dư luận cho rằng điều kiện đưa ra là để hạn chế việc tham gia của các nhà đầu tư mới nhằm bảo vệ lợi ích của nhóm các nhà đầu tư cũ đã có giấy phép hoạt động với mức đầu tư nhỏ trước đây.

PGS TS Nguyễn Hồng Sơn- Giám đốc Đại học kinh tế Đai học quốc gia Hà Nội:

Mục tiêu đưa ra đối với con số này để nâng cao chất lượng - điều đó cũng chưa thật thuyết phục. Bởi tiền nhiều chưa phải là yếu tố then chốt để nâng cao chất lượng chất lượng giáo dục. 

 

 

Ông NGUYỄN TIẾN LUẬN - Chủ tịch HĐQT Trường Đại học Nguyễn Trãi:

Thông điệp mà cơ quan quản lý nhà nước muốn đưa ra là hướng tới một nền giáo dục chất lượng tốt, chắt lọc những nhà đầu tư có tiềm lực – trong đó có cả đầu tư nhân, đầu tư từ các tỉnh thành, bộ ngành.

Quy định này, cũng đang bắt buộc các trường đại học sẽ phải tìm cách thu hút đầu tư, hoặc sáp nhập, có đủ nguồn lực tài chính, tận dụng được các giấy phép mở ngành, lực lượng giảng viên và quản lý của hai trường.