Vậy đâu là lối thoát cho Vinasun và nhiều hãng taxi truyền thống khác trong bối cảnh cạnh tranh hiện nay.

Ông Trương Đình Quý, Phó TGĐ Vinasun cho biết, hoạt động kinh doanh taxi của DN giảm nghiêm trọng cả về doanh thu lẫn lợi nhuận do sự cạnh tranh ngày một gia tăng từ Uber, Grab và chi phí nhiên liệu tăng.

p/Lợi nhuận của Vinasun qua các năm.

Lợi nhuận của Vinasun qua các năm.

Lợi nhuận chủ yếu từ thanh lý xe cũ và cắt giảm nhân sự

Trong Quý II, doanh thu của Vinasun giảm mạnh hơn, xuống 810 tỷ đồng kéo theo lãi gộp trong kỳ giảm 27% xuống còn 116 tỷ đồng - mức giảm lớn nhất trong vòng nhiều năm qua. Lợi nhuận từ hoạt động động kinh doanh chỉ đạt 11,6 tỷ đồng, giảm gần 80% cùng kỳ.

Lũy kế 6 tháng đầu năm, DN kinh doanh taxi này đạt 1.903 tỷ đồng doanh thu, giảm 16% so với cùng kỳ. Lợi nhuận trước thuế đạt 127,6 tỷ đồng, giảm 32%. Trong đó, đóng góp chính vào lợi nhuận vẫn là thanh lý xe cũ với xấp xỉ 75 tỷ đồng.

80% là sự sụt giảm về lợi nhuận của Vinashun trong Quý 2/2016 khi so sánh với cùng kỳ.

Con số đáng chú ý nhất trong báo cáo của Vinasun lần này là Cty đã cắt giảm hợp đồng chính thức với gần 8.000 người, giảm lượng nhân sự từ 17.160 hồi đầu năm xuống chỉ còn 9.179 tính đến cuối Quý 2.
Từ những chỉ số tài chính sụt giảm liên tục kể từ năm 2014 đến nay, có thể nói Vinasun và các DN kinh doanh dịch vụ taxi lớn nhất VN đều gặp khó khăn, phần nào cho thấy bức tranh hoạt động kinh doanh của lĩnh vực taxi hiện tại không dễ dàng…

Tại ĐHĐCĐ thường niên năm 2017 tổ chức mới đây, Ban lãnh đạo Vinasun cho biết Cty đang thay đổi toàn bộ mô hình hoạt động. Theo đó, từ hoạt động trên cơ sở tự doanh thì nay đang dần thay đổi sang nhượng quyền. Có như vậy mới tồn tại được trong bối cảnh cạnh tranh với các hãng taxi công nghệ hiện tại…

Chuyển đổi như thế nào?

Rất nhiều bài toán cân não lên lãnh đạo Vinasun, đó là nếu áp dụng “khoán toàn bộ” hay nói cách khác là gánh nặng chi phí điểm đón khách, bảo dưỡng định kỳ, chi phí sửa chữa xe sẽ do nhân viên hợp đồng chi trả, thì vấn đề ở đây là liệu định mức doanh thu hiện tại của Vinasun có đủ hấp dẫn nhân viên. Ở khía cạnh khác, nếu không duy trì được bộ phận này, hiệu suất sử dụng tài sản của Vinasun sẽ sụt giảm mạnh khi hàng nghìn chiếc xe phải nằm bãi do không có người khai thác.

Ngoài ra, việc chuyển mô hình hoạt động, hàng nghìn nhân viên từ chính thức chuyển sang dạng hợp đồng – đồng nghĩa với nhiều chi phí phúc lợi bị cắt giảm, giúp Vinasun giảm được một khoản chi phí quản lý rất lớn.

Kinh doanh trong bối cảnh thua lỗ liên tục, Ban lãnh đạo Vinasun cho rằng, Uber và Grab là nguyên nhân chính khiến hãng sụt giảm doanh thu. Thực tế cho thấy, bên cạnh yếu tố thị trường, các khoản chi phí bao gồm các loại phí BHXH, y tế, lương nhân viên tăng theo lương tối thiếu và sự gia tăng các loại phí khác – những khoản chi phí này Uber, Grab không phải chịu, cũng trở thành những rào cản khiến Vinasun khó cạnh tranh.

Ông Nguyễn Hữu Tín – Chuyên viên phân tích cổ phiếu VNS, cho biết nhìn từ độ dốc cổ phiếu Vinasun trong thời gian 3 năm gần đây cho thấy, sự sụt giảm doanh thu mạnh khiến tình hình kinh doanh cty sẽ khó tiến triển nếu giữ nguyên kinh doanh theo mô hình truyền thống…

Trong mô hình chia sẻ doanh thu truyền thống, Vinasun sở hữu xe và thuê người lái rồi chia sẻ doanh thu với lái xe. Lái xe nhận 40% doanh thu và phải chịu tiền xăng, Vinasun nhận phần còn lại và trả các chi phí khác liên quan đến xe như chi phí điểm đón khách, bảo dưỡng định kỳ, chi phí sửa chữa xe.

Tuy nhiên theo mô hình mới, tùy từng dòng xe và đời xe, Cty sẽ khoán cứng doanh thu cho bên tài xế và nhận một khoản cố định. Với hình thức này, những nhân viên của Vinasun sẽ phải cố gắng để đạt doanh thu cao hơn con số khoán đó và hưởng phần chênh lệch. Đây là bài toán rất khó, nhưng nếu không chuyển đổi mô hình hoạt động Vinasun khó để tồn tại, ông Tín khẳng định…

Không riêng gì Vinasun mà nhiều hãng taxi khác cũng chịu ảnh hưởng tương tự và đang tìm lối ra.

Taxi truyền thống phải tự làm mới

Tương tự như Vinashun, taxi Mai Linh cũng gần như không có lãi từ hoạt động kinh doanh chính trong thời gian gần đây. Lợi nhuận từ hoạt động kinh doanh năm 2016 thấp nhất trong 5 năm gần đây và có được chủ yếu đến từ việc thanh lý xe.

Không chỉ có các hãng taxi truyền thống lớn, mà nhiều DN taxi nhỏ cũng sụt giảm mạnh về doanh số với mức giảm từ 35 -40%.

Để cạnh tranh với Uber, Crab, Vinasun và hàng loạt các DN taxi đã xây dựng một ứng dụng riêng trên nền tảng di động tương tự Uber và Grab như Cty CP Tập đoàn Mai Linh (Đã đầu tư hàng trăm tỷ đồng triển khai áp dụng công nghệ gọi xe trong toàn hệ thống). Tính đến nay, tại Hà Nội có khoảng 8 - 9 DN taxi truyền thống đã đầu tư một ứng dụng riêng theo phương thức giống như Uber, Grab và khách hàng có thể đặt xe qua ứng dụng cài đặt trên điện thoại di động.

Với Vinashun, song song với áp dụng công nghệ tương tự Uber, Crab, hãng này đang tiến hành chuyển đổi mô hình kinh doanh từ phân chia lợi nhuận truyền thống, các DN sở hữu xe và thuê người lái rồi chia sẻ doanh thu với lái xe sang cho thuê bao xe.

Với mô hình thuê bao xe, lái xe sẽ nhận toàn bộ doanh thu và phải trả lại cho Vinasun tiền thuê cố định từ 600.000 - 800.000 đồng/ngày tùy theo loại xe. Lái xe sẽ chi trả toàn bộ chi phí liên quan đến xe bao gồm xăng xe, bảo dưỡng, chi phí sửa xe, bến đỗ. Trong mô hình này, Vinasun sẽ không chịu trách nhiệm nộp bảo hiểm xã hội cho lái xe.

Sắp tới, Vinasun cũng sẽ nâng cấp phần mềm để khách hàng có thể tham khảo trước giá cước trên mỗi hành trình đi…

Theo các chuyên gia, sự có mặt của Uber và Grab tại VN là một minh chứng cho cuộc cách mạng công nghiệp 4.0 trên thế giới đã tràn vào nước ta. Cuộc cách mạng này mang lại nhiều cơ hội, nhưng đồng thời cũng là những thách thức rất lớn đối với DN kinh doanh truyền thống và ngành kinh doanh taxi là minh chứng điển hành. Ngay cả Vinasun và nhiều DN có thương hiệu nổi tiếng như Mai Linh cũng phải tự nhìn lại mình trước những thách thức phải đổi mới mới tồn tại được trong bối cảnh cạnh tranh khốc liệt như hiện nay…