Hội thảo công bố Báo cáo Thường niên kinh tế Việt Nam

Hội thảo công bố Báo cáo Thường niên kinh tế Việt Nam

Phân tích về tổng quan kinh tế Việt Nam năm 2016 – một phần nội dung trong Báo cáo thường niên kinh tế Việt Nam 2017, TS. Nguyễn Đức Thành - Viện trưởng Viện Nghiên cứu kinh tế và chính sách (VEPR) cho rằng, tăng trưởng kinh tế 2016 không đạt như kỳ vọng. Dù phục hồi trong nửa cuối năm, tăng trưởng kinh tế chỉ đạt 6,21%, thấp hơn mức 6,68% năm 2015 và mục tiêu 6,3% mà Chính phủ đặt ra trong phiên họp thường kỳ tháng 9/2016.

Hai kịch bản này được Báo cáo đưa ra dựa trên những yếu tố lớn. Kịch bản đầu tiên dựa vào trạng thái thực của nền kinh tế đang diễn tiến từ năm trước đến năm nay. Theo đó, nếu không có sự can thiệp mạnh mẽ của nhà nước trong việc thực thi kế hoạch đề ra với mức tăng trưởng 6,7%, nền kinh tế sẽ chỉ tăng trưởng ở mức 6,37%.

Việc dự báo có hai kịch bản kinh tế Việt Nam năm 2017 dựa trên những dấu hiệu rủi ro như việc phụ thuộc vào khu vực FDI trong hoạt động xuất nhập khẩu ngày càng rõ nét, khu vực sản xuất trong nước ngày càng trở nên yếu thế hơn trong quá trình hội nhập; ngân sách và nợ công vẫn là nguy cơ tạo nên bất lợi; tỉ trọng dành cho đầu tư phát triển đang có xu hướng giảm, cùng với việc Fed tăng lãi suất cùng chính sách kinh tế của Tổng thống Donald Trump có thể tác động tiêu cực tới hoạt động xuất khẩu và làm trầm trọng hơn tình trạng thâm hụt cán cân thương mại.

"Các tư duy ngắn hạn, mang tính đối phó như nỗ lực tăng thêm vốn, đẩy nhanh giải ngân các công trình công, tăng sản lượng khai thác dầu thô... , có thể làm chậm động năng cải cách và trì hoãn sự phục hồi tăng trưởng bền vững", ông Thành cho biết.

Do đó, theo TS. Thành giữa hai kịch bản tăng trưởng kinh tế năm 2017, Việt Nam nên đi theo hướng của kịch bản thứ nhất, nghĩa là kịch bản của Chính phủ đúng với tính chất kiến tạo của mình.

Theo ông Thành, các cơ quan hoạch địch chính sách cần cẩn trọng trong điều chỉnh chính sách tiền tệ. Đặc biệt cần độc lập và chặt chẽ trong việc điều chỉnh kế hoạch tăng trưởng tín dụng trong năm 2017; giữ vững mục tiêu lạm phát. Đồng thời, Chính phủ cũng cần thực hiện nghiêm túc chính sách tinh giản biên chế, cắt giảm chi thường xuyên, tiếp tục cải cách khu vực doanh nghiệp nhà nước, cắt bỏ những khoản hỗ trợ dành cho hoạt động nhờ vào ngân sách như các hội, đoàn thể.

Để phù hợp với định hướng xây dựng nhà nước kiến tạo, báo cáo chỉ ra rằng, các chính sách trung - dài hạn cần phân định quyền tài sản với tài nguyên thiên nhiên, phục vụ phát triển bền vững, chú ý đến tầng lớp trung lưu đang hình thành; khuyến khích phát triển xã hội công dân và các hình thức phi lợi nhuận để nâng cao năng lực quản trị địa phương.

Báo cáo kinh tế thường niên năm 2017 cũng tập trung chủ yếu đến vấn đề đẩy nhanh cải cách vì một nhà nước kiến tạo, đồng thời bàn đến việc xem xét những vấn đề liên quan đến cải cách thể chế nhằm hướng tới một nhà nước kiến tạo. Hiện nay, tăng trưởng kinh tế đang có xu hướng chững lại, năng suất kinh tế chậm cải thiện. Sự ra đời của Nghị quyết Trung ương 5 về các vấn đề kinh tế lớn, đặt nhiệm vụ trọng tâm là cải cách thể chế, cải thiện môi trường kinh doanh, tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp, đặc biệt là khối doanh nghiệp tư nhân. 

Thị trường và các nhà đầu tư cũng đang theo dõi chặt chẽ quyết tâm cũng như khả năng của Chính phủ trong việc cam kết xây dựng một Chính phủ kiến tạo, liêm chính, phục vụ và hành động. Ông Thành cho rằng, để thực hiện được việc xây dựng một "nhà nước kiến tạo" trong xã hội, Chính phủ cần thừa nhận và bảo vệ các quyền căn bản của những cá nhân, đơn vị sản xuất tư nhân và xây dựng pháp luật, thực thi pháp luật một cách đúng đắn.

"Để làm được điều này, cần sử dụng cơ chế cạnh tranh, cạnh tranh trên thị trường để nâng cao hiệu quả kinh tế, cạnh tranh trong chính trị để nâng cao hiệu quả nền chính trị và phân quyền để kiềm chế quyền lực", ông Thành cho biết.

Báo cáo cũng đã đề cập đến một số rào cản và những giải pháp tháo gỡ liên quan đến các quy định trong Dự thảo Luật Bảo vệ phát triển rừng, Luật Thủy sản, nhằm thu hút tốt hơn đầu tư tư nhân vào nông nghiệp. bên cạnh đó, cần rà soát pháp lý liên quan đến những điểm thiếu hụt trong hệ thống thể chế luật pháp và chính sách của Việt Nam so với EVFTA.

Đồng thời, sự trỗi dậy của tầng lớp trung lưu tạo ra sự trung hòa chênh lệch giữa nhóm nghèo và nhóm giàu; Vai trò của các tổ chức phi lợi nhuận trong việc nâng cao chất lượng thể chế tại địa phương với các chính sách phù hợp hơn để tạo điều kiện và động lực cho sự phát triển của các tổ chức phi lợi nhuận nhằm tăng cường tính minh bạch của Hệ thống quản trị nhà nước.

Hội thảo công bố Báo cáo thường kiên kinh tế Việt Nam 2017 ngày 16/6 do Trường Đại học kinh tế - Đại học Quốc gia Hà Nội phối hợp với Viện Nghiên cứu kinh tế và chính sách (VEPR) tổ chức. Được tổ chức thường niên từ năm 2009, báo cáo  là tài liệu tham khảo hữu ích cho các nhà quản lý, hoạch định chính sách, các nhà nghiên cứu quan tâm đến các vấn đề kinh tế vĩ mô tại Việt Nam.

Hiện nay, Báo cáo thường niên kinh tế Việt Nam 2017 đang tiếp tục hoàn thiện, dự kiến sẽ được phát hành chính thức vào tháng 9/2017.