Cục diện chính trị thế giới ngày càng khó đoán, cách đây vài tuần người ta cứ ngỡ sẽ có một cái kết đẹp cho mối quan hệ Nam - Bắc Triều, càng hy vọng hơn khi Hội nghị thượng đỉnh Mỹ - Triều đã được ấn định tại Singgapore vào ngày 12/6.

Tuy nhiên, tất cả bỗng chốc quay lại vạch xuất phát, tình hình biến chuyển rất nhanh giống như những gì trước đây các bên sốt sắng “hâm nóng” quan hệ. Một tương lai hòa bình thịnh vượng trên bán đảo Triều Tiên vì thế được dự báo rất khó khăn.

Lý do được phía Triều Tiên đưa ra là Mỹ - Hàn có hành động khiêu khích bằng cuộc tập trận mang tên “Đại Thần Sấm”, ông Trump lại cáo buộc đối phương có thái độ “thịnh nộ và sự thù địch”.

Liệu đó có phải là những gì hai bên thấy cần thiết để hủy một loạt các đàm phán song phương? Hay còn uẩn khúc gì phía sau?. Có một chi tiết đáng chú ý, khi hội nghị thượng đỉnh Mỹ - Triều đã được ấn định thì cố vấn an ninh Mỹ, ông John Bolton đề cập đến khả năng áp dụng “mô hình Lybia” với Triều Tiên.

Vậy cốt lõi trong mối quan hệ tay ba này là gì? Thực chất Hàn Quốc chỉ đóng vai trò sứ giả, cuộc gặp giữa ông Moon Jae- in và ông Kim Jong-un cách đây mấy tuần chỉ có ý nghĩa thăm dò thái độ và nhen nhóm cho thượng đỉnh Mỹ - Triều.

Giờ có thể khẳng định hòa bình thống nhất trên bán đảo Triều Tiên chỉ là mục tiêu viển vông, ít nhất cho đến khi Triều Tiên và Mỹ đạt được thỏa thuận nào đó có tính bước ngoặt.

Ngoại trưởng Mỹ và Hàn Quốc tuyên bố giải trừ vũ khí hạt nhân trên bán đảo Triều Tiên (Ảnh Yonhap)

Ngoại trưởng Mỹ và Hàn Quốc tuyên bố giải trừ vũ khí hạt nhân trên bán đảo Triều Tiên (Ảnh Yonhap)

Điều mà ông Trump muốn là “phi hạt nhân hóa” ở Triều Tiên, nhưng phía Triều Tiên lại đang cố bám víu chương trình hạt nhân để mặc cả với thế giới. Cho nên, mặc dù đột ngột hủy hội nghị thượng đỉnh nhưng ngày 27/5 Trump tuyên bố “có thể đàm phán có điều kiện với Triều Tiên”.

Hai lãnh đạo ngoại giao Mỹ, Hàn Quốc, Mike Pompeo và Kang Kyung-wha cũng khẳng định lại mục tiêu giải trừ hạt nhân trên bán đảo Triều Tiên và khẳng định mối quan hệ liên minh “thép” giữa hai quốc gia.

Lãnh đạo Nhà trắng cũng xác nhận phái đoàn của Mỹ đã đến Triều Tiên chuẩn bị mọi điều kiện để nối lại đàm phán. Trump vỗ về “Tôi tin tưởng Triều Tiên có tiềm lực mạnh mẽ và sẽ trở thành một quốc gia có nền kinh tế, tài chính lớn vào một ngày nào đó”.

Cuộc gặp Kim - Trump có thể diễn ra nhưng chưa chắc đạt được thỏa thuận gì. Phát triển vũ khí hạt nhân là mục tiêu sống còn của nhiều đời lãnh đạo đất nước Triều Tiên. Xét ở góc độ nào đó, nhờ chương trình hạt nhân mà Kim Jong- un có thêm sức nặng trong cuộc đối đầu với Mỹ nhiều năm qua.

Mới đây, Triều Tiên phát hành bộ tem thư lưu niệm và xây dựng tượng đài tôn vinh những vụ phóng tên lửa đạn đạo. Cùng lúc, những nhà khoa học vật lý hạt nhân được tôn vinh là anh hùng quốc gia.

Vì thế, nếu từ bỏ hạt nhân coi như Triều Tiên tự bỏ mặc số phận, không chắc chắn gì đất nước này sẽ trở thành một Singgapore mới ở Châu Á như mong muốn của Mỹ. Thực tế cho thấy, những nước bị Hoa Kỳ đưa vào diện đối đầu đều có số phận không mấy sáng sủa, như trường hợp của các quốc gia Vùng Vịnh và Tây Á.

Nếu ông Kim nhất quyết với chương trình hạt nhân thì cuộc đối đầu Triều-Mỹ ngày càng trở nên căng thẳng, kéo theo vết nứt trong quan hệ ngoại giao với người anh em Hàn Quốc ngày càng lớn.

Động thái dọa hủy hội nghị thượng đỉnh Mỹ- Triều không xuất phát từ cuộc tập trận “ĐạiThần Sấm” hay thái độ “thịnh nộ và sự thù địch”, mà hai bên đang mắc mớ trong vấn đề hạt nhân.

Tuy vậy, dưới sức ép của Mỹ và các đồng minh, để duy trì chương trình hạt nhân các nhà lãnh đạo Triều Tiên phải đánh đổi phát triển kinh tế. Thời gian không còn nhiều để lãnh đạo Triều Tiên có thể “câu giờ”, phía Mỹ đã bắt đầu rốt ráo hơn với vấn đề này.

Liệu ông Kim sẽ chọn lựa phát triển kinh tế, bang giao hội nhập hay là chương trình hạt nhân và đối đầu trực diện với Mỹ và đồng minh?