Từ chuyện Toyota đề xuất “hỗ trợ khủng” Kỳ I: Bàn chuyện “buông bỏ” FDI

Từ chuyện Toyota đề xuất “hỗ trợ khủng” Kỳ I: Bàn chuyện “buông bỏ” FDI

01/03/2017 2:24 Chiều

(DĐDN) – Thông tin về một số DN ô tô Nhật Bản đang cân nhắc rời nhà máy ở Việt Nam sang một số nước lân cận sau năm 2018 (thời điểm miễn thuế nhập khẩu ô tô từ các nước ASEAN), đang đặt ra câu hỏi nên ưu đãi thêm cho các DN sản xuất ô tô trong nước hay buộc họ phải chấp nhận cuộc chơi thị trường?

Đại diện của Toyota tại Việt Nam đã “dọa” sẽ rời bỏ Việt Nam nếu không nhận được ưu đãi về chính sách.

Hiện tại có bốn DN sản xuất ô tô đang có hoạt động sản xuất tại Việt Nam bao gồm: Toyota, Mazda, Honda và Suzuki.

Lời “dọa dẫm”

Giữa tháng hai vừa qua, ông Takimoto Koji – Trưởng đại diện Tổ chức Xúc tiến Thương mại Nhật Bản (JETRO) tại TP HCM cho biết: một số DN ôtô của Nhật Bản có thể rút khỏi Việt Nam trước nhiều khó khăn và hạn chế về chính sách thuế cũng như ngành công nghiệp phụ trợ của nước ta.

Theo ông Koji, các DN này có thể sẽ chuyển sang nhập khẩu xe nguyên chiếc về bán tại thị trường Việt Nam, thay vì nhập linh kiện về lắp ráp.

Lý do được ông Koji đề cập tới là kể từ năm 2018 trở đi, ôtô nguyên chiếc nhập khẩu từ các nước ASEAN vào Việt Nam sẽ được miễn thuế nhập khẩu hoàn toàn, theo cam kết của hiệp định thương mại tự do ASEAN. Trong khi đó, các hãng sản xuất ôtô đều cho rằng thị trường ôtô của Việt Nam hiện tại vẫn còn ở quy mô khá nhỏ, hơn 304 nghìn xe trong năm 2016, nên chi phí sản xuất sẽ cao và giá xe sản xuất trong nước sẽ đắt hơn xe nhập khẩu.

Mặc dù ngay sau đó, ông Atsusuke Kawada – Trưởng đại diện Jetro tại Hà Nội – đã khẳng định rằng ông chưa hề nghe nói gì về việc các DN ô tô Nhật Bản từ bỏ hoạt động sản xuất ở Việt Nam. Tuy nhiên, ông cũng nói rằng các DN ô tô Nhật Bản cũng đang cảm thấy “lao đao” trước nguy cơ xe nhập khẩu tràn về.

Thực tế, chuyện về các DN ô tô Nhật Bản dừng đầu tư ở Việt Nam và chuyển các nhà máy sản xuất sang các thị trường khác đã từng nhiều lần được nhắc tới trong vài năm gần đây. Năm ngoái, đại diện của Toyota tại Việt Nam cũng đã “dọa” sẽ rời bỏ Việt Nam nếu không nhận được ưu đãi về chính sách.

Không chỉ các hãng xe Nhật Bản, mà cả các hãng xe khác của Mỹ hay của EU như Ford hay Mercedes Benz cũng nhiều lần ẩn ý những điều tương tự. Hãng xe Toyota thậm chí còn gửi Chính phủ Việt Nam cả một bản đề xuất về chính sách, đề nghị giảm thuế nhập khẩu linh kiện, thuế tiêu thụ đặc biệt tính cho các xe sản xuất trong nước và cả hỗ trợ chênh lệch giá bán giữa xe ô tô sản xuất trong nước và xe ô tô nhập khẩu. Bản đề xuất trên có thể coi như là điều kiện để hãng xe này tiếp tục đầu tư vào hoạt động sản xuất ở Việt Nam.

“Giải cứu” hay “buông bỏ”?

Những lời cảnh báo từ các DN FDI, trong ngành ô tô trước kia và từ Jetro lần này, lại một lần nữa đặt ra câu hỏi Chính phủ có cần tăng thêm ưu đãi để cứu ngành sản xuất ô tô trong nước?

Giáo sư Nguyễn Mại – Chủ tịch Hiệp hội các DN có vốn đầu tư nước ngoài cho rằng, điều này là không cần thiết. Ông cũng nhấn mạnh rằng các hãng xe phải biết chấp nhận quy luật thị trường. Thực tế, các DN sản xuất ô tô như Toyota, Honda hay Ford đã nhận được ưu đãi quá nhiều trong suốt hơn hai thập kỷ qua, nhưng những gì các nhà đầu tư này đóng góp cho ngành ô tô vẫn còn rất khiêm tốn. Hay nói cách khác, kỳ vọng của Chính phủ rằng các DN này sẽ giúp ngành công nghiệp ôtô Việt phát triển không đạt được.

Khi đã có ưu đãi, các DN sản xuất ô tô lại đổ lỗi cho quy mô thị trường quá bé khiến họ không thể mở rộng đầu tư được, và các nhà sản xuất linh kiện cũng không đầu tư vào Việt Nam để phát triển ngành công nghiệp ô tô. Do đó, điều duy nhất các DN này làm là đòi thêm ưu đãi chỉ với mục đích đảm bảo có được càng nhiều lợi nhuận càng tốt.

Nhiều chuyên gia kinh tế cũng cho rằng Chính phủ không nên ưu đãi cho các DN FDI lắp ráp ô tô ở Việt Nam nữa. Thay vào đó, nếu như các DN ô tô còn phàn nàn về quy mô thị trường nhỏ, thì cách tốt hơn là đẩy mạnh quy mô thị trường lên theo hướng đầu tư tốt cho cơ sở hạ tầng. Thực tế, điều này đã được thực hiện với sự xuất hiện của nhiều dự án đường cao tốc, hệ thống tàu điện nội đô sắp được đưa vào sử dụng.

Theo số liệu của JATO – trang thống kê và phân tích dữ liệu từ 52 thị trường trên thế giới có trụ sở tại Anh, Việt Nam đang xếp thứ 34 xét về quy mô thị trường trong năm 2016, đạt mức tăng trưởng 27,1%. Trong khi số liệu của Hiệp hội các nhà sản xuất ô tô Việt Nam (VAMA) là 304.472 xe, tăng 24% so với 2015. VAMA dự báo doanh số bán năm 2017 của thị trường ô tô sẽ tăng khoảng 10% so với 2016. Như vậy, xét về dài hạn, nhiều chuyên gia kinh tế cho rằng việc các DN ô tô nước ngoài rời nhà máy khỏi thị trường Việt Nam sẽ không dễ xảy ra.

 Ninh Kiều 

Tags :

Bài viết đã chặn phản hồi!

Tin khác đã đăng

Theo bạn, nữ doanh nhân nào có tầm ảnh hưởng nhất?
  • 6.78%
  • 5.08%
  • 6.78%
  • 3.39%
  • 20.34%
  • 8.47%
  • 1.69%
  • 1.69%
  • 15.25%
  • 18.64%
  • 6.78%
  • 5.08%