Bảng giá thử nghiệm của HNX. Các hợp đồng tương lai khi được đặt lệnh và giao dịch sẽ hiển thị như các cổ phiếu thông thường.

Bảng giá thử nghiệm của HNX. Các hợp đồng tương lai khi được đặt lệnh và giao dịch sẽ hiển thị như các cổ phiếu thông thường.

Ngày 10/08/2017, thị trường chứng khoán phái sinh Việt Nam chính thức đi vào hoạt động với 2 sản phẩm đầu tiên là hợp đồng tương lai chỉ số VN30 và hợp đồng tương lai trái phiếu Chính phủ (kỳ hạn 5 năm). Các hợp đồng tương lai được niêm yết và giao dịch trên Sở Giao dịch Phái sinh Việt Nam (HNX) và thanh toán bù trừ qua Trung tâm Bù trừ (VSD).

HNX đã chấp thuận thành viên giao dịch chứng khoán phái sinh cho 7 công ty chứng khoán gồm CTCK Sài Gòn (SSI), CTCK Tp. Hồ Chí Minh (HSC), CTCK Bản Việt, CTCK Ngân hàng Đầu tư và phát triển Việt Nam (BSC), VNDIRECT, MBS và VPBS.

Theo thông báo từ Trung tâm lưu ký, nhà đầu tư cá nhân bị giới hạn chỉ được nắm giữ 5.000 vị thế hợp đồng tương lai chỉ số (mua hoặc bán) trên một tài khoản. NĐT chứng khoán chuyên nghiệp được nắm giữ tối đa 20.000 vị thế và NĐT tổ chức nắm tối đa 10.000 vị thế.

Thị trường chứng khoán phái sinh sẽ diễn ra trước thị trường chứng khoán cơ sở 15 phút và giao dịch hợp đồng tương lai chỉ số VN30 có một số điểm khác biệt so với chứng khoán cơ sở.

Theo quan điểm của BVSC, sự ra đời của TTCK phái sinh được đánh giá sẽ mở ra một cánh cửa mới cho TTCK nói riêng và thị trường tài chính Việt Nam nói chung ở khía cạnh hoàn thiện thể chế, cấu trúc thị trường và là tiền đề để cho ra đời các sản phẩm và công cụ đầu tư mới. 

Dễ thấy nhất chính là cơ hội gia tăng thanh khoản cho thị trường nhờ tăng tính hấp dẫn đối với cả nhà đầu tư trong nước lẫn nước ngoài. Chứng khoán phái sinh là phân khúc thị trường nhằm mục tiêu phòng vệ rủi ro, cho nên các sản phẩm phái sinh sẽ trở thành công cụ quản trị rủi ro không thể thiếu đối với các danh mục đầu tư có quy mô vốn lớn tại Việt Nam, đặc biệt từ các công ty quản lý quỹ nước ngoài. 

Ngoài ra, với đặc tính sử dụng đòn bẩy tài chính cao, nhà đầu tư sẽ có khả năng thu được mức lợi nhuận rất lớn một khi đoán định đúng xu hướng thị trường. Yếu tố này được đánh giá là đặc biệt hấp dẫn đối với nhà đầu tư trong nước. 

Tuy vậy, BVSC cho rằng các sản phẩm chứng khoán phái sinh cũng ẩn chứa những rủi ro mang tính hệ thống. Trong lịch sử, thị trường chứng khoán thế giới đã nhiều lần chứng kiến rủi ro từ các sản phẩm chứng khoán phái sinh, gần nhất là cuộc khủng hoảng tài chính thế giới năm 2008 xuất phát từ loại chứng khoán được đảm bảo bằng các khoản nợ dưới chuẩn.

Do vậy, “các cơ quan quản lý cần nhận định rõ những trường hợp rủi ro có thể xảy ra, đồng thời phải liên tục giám sát, rút kinh nghiệm, chỉnh sửa các quy định khi thị TTCK phái sinh chính thức đi vào hoạt động” – BVSC nhận định.