Đó là trường hợp của các bác sĩ bệnh viện đa khoa Quảng Trị, cách vaccin ra đời, và rất nhiều những đột phá trong xã hội xưa nay.

Những ngày đầu năm mới, để cứu sống một người đàn ông 48 tuổi bị ngộ độc rượu Methanol (rượu công nghiệp), các bác sĩ bệnh viện Đa khoa tỉnh Quảng Trị đã truyền... 15 lon bia vào đường tiêu hóa của bệnh nhân để 'giải độc'.

Bệnh viện đa khoa Quảng Trị

Bệnh viện đa khoa Quảng Trị

Giải pháp tưởng chừng như vô lý này lại được dựa trên cơ sở khoa học chắc chắn. Bác sĩ Lê Văn Lâm, Trưởng khoa Hồi sức tích cực - chống độc, “tác giả Truyền bia giải rượu”, cho hay chất Ethanol có trong bia thông thường, không độc, sẽ có tác dụng làm chậm lại quá trình chuyển hóa chất Methanol có độc trong cơ thể.

Tự tin vào kiến thức, bác sĩ Lâm cùng các đồng nghiệp đã quyết đoán áp dụng biện pháp ‘lấy độc trị độc’ chữa trị kịp thời cho bệnh nhân. Bất chấp việc nó phản trực giác, chưa từng có, và nếu không thành công có thể phải chịu sức ép lớn tới từ cả dư luận lẫn gia đình nạn nhân.

Đây không phải là ‘1 phút xuất thần’ của các bác sĩ, đây là minh chứng cho sức mạnh của việc hiểu rõ bản chất vấn đề. Khi thật sự hiểu, chúng ta có thể tìm ra được những giải pháp đi ngược lại mọi giải pháp truyền thống, và cũng mang lại những kết quả vượt trội. Bệnh nhân ngộ độc rượu hôm nay đã được xuất viện trở về nhà.

Bệnh nhân được các bác sĩ

Bệnh nhân Nguyễn Văn Nhật được các bác sĩ "truyền bia - giải rượu" đã xuất viện về nhà

Năm 1798, khi đại dịch đậu mùa hoành hành khắp châu Âu, cướp đi hàng triệu sinh mạng. Người dân dường như đầu hàng, nếu nhiễm bệnh chỉ còn chờ chết.

Giữa lúc đó, bác sĩ Edward Jenner, người Anh, công bố một cách thức trị bệnh kỳ lạ và có phần 'vi phạm y đức': Cấy mầm bệnh cho người khoẻ.

Giải pháp của ông rút ra sau nhiều năm quan sát. Jenner phát hiện ra rằng những người bị bệnh đậu bò - một căn bệnh tương tự với đậu mùa, nhưng không gây chết người - sẽ miễn nhiễm với bệnh đậu mùa.

Ý tưởng của ông được áp dụng thành công và đẩy lùi được dịch đậu mùa. Từ đó thuật ngữ vaccin ra đời. Sau này Louis Pasteur đã kế thừa và phát triển thành giải pháp ngừa bệnh vĩ đại nhất trong ngành Y như hiện nay.

Đưa mầm bệnh vào cơ thể nghe rất phản trực giác, nhưng nếu hiểu bản chất vấn đề, ta thấy đây là 1 giải pháp có cơ sở khoa học rõ ràng: mầm bệnh được làm yếu khi vào trong cơ thể con người, sẽ không đủ sức làm hại ta mà còn giúp ta hình thành được những kháng thể thích hợp. Sau này khi mầm bệnh thật xâm nhập, những kháng thể đó sẽ đủ sức tiệu diệt chúng.

Một ví dụ khác về giải pháp đột phá, phản trực giác là cách dập tắt cháy rừng. Cháy rừng được xếp vào loại thảm hoạ tự nhiên, hậu quả nó gây ra là vô cùng tàn khốc, và một khi đã cháy rất khó để có thể dập tắt.

Nói đến dập cháy rừng, ta thường nghĩ ngay tới việc cử trực thăng đổ nước và cát từ trên cao xuống. Tuy nhiên khi đám cháy đã quá to, biện pháp này không khác gì muối bỏ bể. Trong hoàn cảnh đó, người ta sẽ… lấy lửa để dập lửa.

Cụ thể, lính cứu hỏa phải tìm được đường mòn, đường giao thông, hoặc dùng máy gạt để tạo 1 đường băng trắng, bao vây xung quanh đám lửa. Sau đó, họ sẽ đốt từ mép trong đường băng đi vào đối đầu với đám cháy bên trong.

Ngọn lửa nhân tạo trên đường đi của nó sẽ cướp hết vật liệu cháy của đám cháy rừng. Khi 2 ngọn lửa gặp nhau ở giữa, cũng là lúc không còn gì để đốt, vụ cháy rừng sẽ được dập tắt.

Những giải pháp kiểu này thực chất không hề dễ nghĩ ra và càng không hề dễ để áp dụng. Phải do những người thực sự hiểu bản chất vấn đề, sáng tạo, và cả bản lĩnh thực hiện.

Trong bức thư Pasteur gửi con trai khi lần đầu thử vaccin dại trên người, ông viết: “Con thử tưởng tượng xem trái tim đau khổ của bố sẽ bị vò nát, cấu xé đến chừng nào nếu như phải chứng kiến một nhân mạng mất đi vì liều vaccin của bố".

Thật khó có thể tưởng tượng 1 vị bác sĩ có y đức nào dám làm việc này vào thời đó, ngoại trừ người hiểu rõ nhất về vaccin - Pasteur. Và các độc giả, đừng có uống bia để giải rượu nếu như không phải là những người hiểu rõ bản chất vấn đề như các bác sĩ Bệnh viện Đa khoa Quảng Trị trên kia.