Tại phiên chất vấn, đại biểu Mai Thị Phương Hoa (Nam Định) đặt câu hỏi chất vấn: “Nền giáo dục đại học của chúng ta thực sự đứng ở đâu trong bảng xếp hạng của khu vực, của Châu Á và thế giới? Bộ trưởng có giải pháp gì để nâng cao thứ hạng của giáo dục đại học Việt Nam?”

Trả lời vấn đề này, Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Phùng Xuân Nhạ cho biết, một số trường, một số nhóm ngành đạt tiêu chuẩn chất lượng tốt, nhưng về cơ bản thì giáo dục đại học chúng ta chưa đạt yêu cầu, đặc biệt trong thời đại 4.0.

Nguyên nhân trước hết là nội dung, chương trình còn lạc hậu, vẫn chủ yếu là do thầy cô xây dựng, chứ chưa dựa vào nhu cầu của thị trường.

“Chúng tôi tham khảo các nước thì tỉ lệ tiến sỹ ở các trường đại học là 60-70%, trong khi ở ta mới chỉ 22-23%. Cơ sở vật chất thì còn hạn chế. Học phí của chúng ta còn rất thấp so với các nước.

Tới đây chúng tôi sẽ phân loại, cơ cấu lại, những trường chất lượng cao thì giữ lại, những trường chất lượng thấp thì phải nâng cao chất lượng, thậm chí phải giải thể”. – Bộ trưởng Nhạ nói.

Ông cũng đánh giá, so với thế giới thì chất lượng đại học của chúng ta đạt thấp. Gần đây thì chúng ta có 5 trường được xếp hạng trong số 500 trường đại học ở châu Á, chúng ta cũng có những trường được xếp vào số 150 trường đại học châu Á.

“Chúng tôi tới đây cũng sẽ tham mưu Chính phủ đầu tư vào những trường trọng điểm, những ngành trọng điểm”. – Bộ trưởng thông tin thêm.

Liên quan đến vấn đề này, đại biểu Nguyễn Bá Sơn chất vấn về việc có nhiều trường trong nhiều năm không chiêu sinh đủ sinh viên để dạy, giải quyết thế nào? Làng đại học Đà Nẵng 22 năm quy hoạch "treo" xử lý ra sao?

Bộ trưởng Phùng Xuân Nhạ cho biết, việc nhiều trường không chiêu sinh đủ sinh viên, Bộ đã giám sát và ngưng một số trường vì không đủ sinh viên. "Tới đây trường nào yếu kém, hai, ba năm tuyển không đủ sinh viên thì phải giải thể hoặc sát nhập". - ông Nhạ nói.

Về việc làng đại học Đà Nẵng 22 năm quy hoạch "treo", ông Phùng Xuân Nhạ nói có lý do là thiếu vốn, nhưng với trách nhiệm của ngành thì sự chủ động của lãnh đạo nhà trường còn yếu, chưa chủ động tham mưu cho Chính phủ. Thủ tướng đã chỉ đạo ưu tiên giải phóng mặt bằng, Bộ đã đề nghị Đà Nẵng phối hợp với Bộ về việc này.

Trước đó, trong báo cáo gửi Quốc hội, Bộ trưởng GD&ĐT Phùng Xuân Nhạ đã thừa nhận thời gian qua, chất lượng đào tạo giáo dục chưa cao, đặc biệt là đào tạo sau đại học, liên kết, liên thông, chưa thu hút được sinh viên giỏi vào sư phạm để nâng cao chất lượng giáo dục.

Bên cạnh đó, hoạt động nghiên cứu khoa học, chuyển giao công nghệ và phục vụ cộng đồng còn hạn chế. Số lượng công trình, bài báo, các phát minh sáng chế, các hoạt động nghiên cứu, chuyển giao chưa tương xứng với tiềm năng.

Một số trường đại học chưa đảm bảo đủ các điều kiện về chất lượng theo đề án thành lập, dẫn đến chất lượng đào tạo thấp, khó tuyển sinh. Những trường này cũng không đủ nguồn lực để nâng cao chất lượng.

Theo Bộ trưởng Nhạ, nguyên nhân một phần là cơ chế chính sách về giáo dục đào tạo còn nhiều bất cập; chưa tạo động lực khởi nghiệp, lập nghiệp; chưa đầu tư các điều kiện đảm bảo chất lượng tương xứng yêu cầu. Tỷ lệ giảng viên có trình độ tiến sĩ thấp, tỷ lệ sinh viên/giảng viên cao.

Bộ trưởng Nhạ cho biết, thời gian tới Bộ GD&ĐT sẽ đầu tư các yếu tố đảm bảo chất lượng: Phát triển đội ngũ giảng viên có trình độ tiến sĩ; đổi mới chương trình đào tạo theo hướng hiện đại, đáp ứng yêu cầu của thị trường, phát triển tư duy sáng tạo của học viên...