Mối quan hệ tay ba Mỹ - Trung - Triều ngày càng trở nên phức tạp, Mỹ muốn ở vị thế cầm trịch, Trung Quốc không muốn mất vai trò, Triều Tiên liệu đang "đu dây" để tìm lối ra hữu hiệu?

Động thái ngoại giao bất thường!

Đầu tháng này, nhà lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong-un bất ngờ có chuyến viếng thăm Bắc Kinh. Trong lần viếng thăm này, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đã có buổi ăn trưa với ông Kim tại một khách sạn lâu đời nằm ở thủ đô Bắc Kinh.

Thông thường, Bắc Kinh sẽ tổ chức đón tiếp các vị nguyên thủ quốc gia tại Đại lễ Đường Nhân dân Trung Hoa, hoặc nhà khách Diaoyutai, nhưng động thái khác thường kia, như một tín hiệu ngầm ám chỉ rằng hai nhà lãnh đạo Trung Quốc - Triều Tiên đang có một mối tình bạn hết sức sâu đậm (!?).

Và có lẽ, Phái đoàn thương mại Mỹ ngồi trong Bộ Thương mại Trung Quốc vào ngày hôm đó hẳn rất muốn biết xem những câu chuyện gì đã được hai nhà lãnh đạo Tập - Kim nói tại buổi tiệc.

Lần gần đây nhất, ông Tập và ông Kim gặp nhau là vào tháng 5 năm ngoái. Trước diễn biến đó, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã trở nên nhạy cảm đến nỗi ông đột ngột hủy bỏ Hội nghị thượng đỉnh lịch sử với nhà lãnh đạo Triều Tiên, nhưng sau đó Hội nghị này vẫn diễn ra tại Singapore. Kể từ đó, quan hệ Mỹ - Trung cũng xuống dốc thấy rõ.

Khi mối quan hệ Mỹ - Trung vừa lóe lên những hy vọng tích cực, sẽ là rất mạo hiểm cho Chủ tịch Tập Cận Bình khi đón tiếp thân mật nhà lãnh đạo Triều Tiên như vậy.

Nước cờ nguy hiểm

Vào hai ngày 8 - 9/1 vừa qua, ông Tập Cận Bình đã có buổi hội đàm với ông Kim Jong-un tại Bắc Kinh. Chuyến viếng thăm của ông Kim bất ngờ trùng khớp với các cuộc đàm phán thương mại Mỹ - Trung cũng  tại Bắc Kinh.

Trong các cuộc đàm phán này, giới chức Mỹ và Trung Quốc rất nỗ lực để có thể cùng đi đến thống nhất cho một giải pháp thương mại cụ thể hơn, cũng như dọn đường cho cuộc gặp cấp cao hơn giữa quan chức hai nước trong tương lai gần.

Cái bắt tay rất thân tình giữa Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình và nhà lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong Un ngày 9/1 vừa qua tại Bắc Kinh

Cái bắt tay rất thân tình giữa ôngTập Cận Bình và Kim Jong Un (Ảnh: KCNA)

Nói về diễn biến này, phía Trung Quốc cho rằng đây chỉ là sự trùng hợp ngẫu nhiên khi hai sự kiện quốc tế cao cấp này diễn ra đồng thời ở thủ đô Trung Quốc. "Hành trình cho chuyến thăm Trung Quốc của ông Kim đã được đặt ra từ rất lâu rồi, trong khi đó thời gian cho các cuộc đàm phán thương mại được phía Mỹ quyết định, đây chỉ là việc tình cờ".

Phát biểu trên của Bắc Kinh cũng không phải không có lý khi quan hệ Trung - Triều được hoạt động trên cơ sở vun đắp giữa hai Đảng là Đảng Cộng sản Trung Quốc và Đảng Công nhân Triều Tiên, hoàn toàn khác với quan hệ Trung-Mỹ, là quan hệ ngoại giao quan trọng nhất đối với Trung Quốc.

Nhưng bất kể lý do gì, vô tình hay cố ý, trong trường hợp này, việc này đã tạo thêm một vết gợn trong mối quan hệ giữa Bắc Kinh và Washington. Và chắc chắn, một lần nữa ông Tập phải tính toán rất cẩn thận trong bài toán Mỹ - Trung để tránh lặp lại những cú vấp ngoại giao như năm trước.

Hẳn ông Tập còn nhớ, khi cuộc họp thượng đỉnh giữa ông và ông Kim vào tháng 5/2018, thời điểm này cũng trùng với  thời điểm Mỹ đang tiến hành các cuộc đàm phán thương mại với Trung Quốc tại Washington vào ngày 17-18 /5.

Trong cuộc đàm phán này, Mỹ và Trung Quốc được cho là đã đạt được thỏa thuận "ngừng bắn" trong cuộc chiến thương mại giữa hai bên. Nhưng ngày vui "ngắn chẳng tày gang" khi Tổng thống Trump đã sớm hủy bỏ thỏa thuận và chọn cách áp một gói thuế mới chống lại Trung Quốc.

Mối quan hệ đan xen

Quan hệ Mỹ - Triều Tiên và quan hệ Trung Quốc - Triều Tiên luôn đan xen, bất kể Bắc Kinh cố gắng phủ nhận điều này đến mức nào.

Ví dụ, trong hội nghị thượng đỉnh lần thứ tư giữa ông Tập và Kim hồi đầu tháng này, có một yếu tố "bí mật" trong cuộc họp của các nhà lãnh đạo, được phía Triều Tiên tiết lộ.

Hãng thông tấn trung ương chính thức của Triều Tiên dẫn lời ông Tập nói với ông Kim: "Các vấn đề nguyên tắc do DPRK duy trì là nhu cầu tự nhiên", với hàm ý rằng Bắc Kinh đã nhắc tên chính thức của Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Triều Tiên.

Lãnh đạo Trung Quốc nhấn mạnh thêm: "Quan hệ hữu nghị giữa nhân dân Trung Quốc với nhân dân Triều Tiên sẽ không thay đổi và sự ủng hộ của Trung Quốc cho nước Triều Tiên xã hội chủ nghĩa sẽ không thay đổi"

Hãng tin KCNA sau đó dẫn lời ông Tập nói rằng Trung Quốc sẽ vẫn là "hậu phương đáng tin cậy và là đồng chí và bạn bè của Triều Tiên trong tương lai như trong quá khứ”. Tuy nhiên, những phát biểu này của ông Tập lại không được truyền thông Trung Quốc nhắc đến.

Nếu thông tin mà  truyền thông Triều Tiên đưa ra là chính xác, vô hình trung, Trung Quốc lại đang khiêu khích Mỹ như năm ngoái. Tổng thống Trump ca ngợi mối quan hệ cá nhân của mình với Chủ tịch Tập khi nói rằng giữa họ có một "tình bạn hết sức thân thiết", nhưng có vẻ đằng sau đó lại là một câu chuyện khác.

Bắc Kinh ngày 10/1 đã tổ chức tiệc chiêu đãi tại Đại lễ đường Nhân dân Trung Hoa nhân kỷ niệm 40 năm ngày thiết lập quan hệ ngoại giao Mỹ - Trung.

Điều hành buổi lễ là Phó Chủ tịch Trung Quốc Vương Kỳ Sơn, thế nhưng dẫn đầu đoàn Mỹ lại chỉ là ngài Đại sứ Terry Branstad. Có lẽ Triều Tiên đã theo dõi sát sao sự kiện này, bởi khi mối quan hệ Mỹ - Trung càng lỏng lẻo, thì Bình Nhưỡng càng dễ dàng để đi trên con đường của riêng mình.

Mong đợi điều gì tại Hội nghị thượng đỉnh Mỹ - Triều lần 2?

Triều Tiên đang nỗ lực cho hội nghị thượng đỉnh lần thứ hai với Mỹ "để đạt được kết quả sẽ được cộng đồng quốc tế hoan nghênh", Tân Hoa Xã trích lời nhà lãnh đạo Triều Tiên.

Và trong một diễn biến mới nhất, ngày 18/1 theo giờ Mỹ, Nhà Trắng đã công bố hội nghị thượng đỉnh Mỹ - Triều lần thứ hai sẽ được diễn ra vào cuối tháng 2, tuy nhiên địa điểm của cuộc gặp được giữ bí mật.

Thông báo này được đưa ra sau cuộc gặp của đặc phái viên Triều Tiên Kim Jong-un với Tổng thống Mỹ Donald Trump tại Washington chiều 18/1.

Theo thông tin từ Nhà Trắng, Tổng thống Trump đã có buổi thảo luận kéo dài 1 tiếng rưỡi với ông Kim Yong-chol - Phó Chủ tịch Uỷ ban trung ương Đảng Lao động Triều Tiên, cánh tay phải của Nhà lãnh đạo Kim Jong -Un.

Địa điểm Trump - Kim để gặp nhau lần 2 vẫn là bí mật

Địa điểm Trump - Kim để gặp nhau lần 2 vẫn là bí mật

Buổi nói chuyện tại Phòng Bầu dục lần này được cho là bàn thảo các vấn đề xung quanh câu chuyện phi hạt nhân hóa và cuộc gặp thượng đỉnh lần 2 giữa lãnh đạo hai nước. Theo hãng tin CNN, trong chuyến đi này, ông Kim Yong-chol có mang theo một bức thư cho ông Trump.

Chuyến ngoại giao của ông Kim Yong-chol được xem là một điều hiếm có, cho thấy dấu hiệu về những nỗ lực phi hạt nhân hóa đã đạt được kể từ sau cuộc gặp của hai nhà lãnh đạo tại hội nghị lần thứ nhất.

Trước đó, ông Kim Yong-chol đã có buổi làm việc kéo dài 45 phút với Ngoại trưởng Mỹ Mike Pompeo. Buổi làm việc này được đánh giá là một cuộc thảo luận tốt với nhiều nỗ lực đạt được trong việc tạo ra những tiến triển theo như cam kết của ông Trump và ông Kim tại thượng đỉnh ở Singapore. Tuy nhiên, chi tiết về cuộc thảo luận này không được tiết lộ.

Rất khó để dự đoán tình hình tiếp theo diễn biến ra sao. Liệu ông Kim Jong-un sẽ tiếp tục mượn máy bay của Trung Quốc để gặp Tổng thống Trump sắp tới như cách ông từng làm trong cuộc gặp tại Singapore năm ngoái hay không?

Nếu có, cuộc cạnh tranh quyền lực giữa Trung Quốc và Mỹ sẽ diễn ra như thế nào? Tuy vậy, một điều chắc chắn đó là những lợi ích xung đột giữa Mỹ và Trung Quốc trong vấn đề Triều Tiên sẽ tiếp tục có tác động lớn tới tình hình thế giới trong năm nay.

Bạn đang đọc bài viết Triều Tiên giữa "bàn cờ" Mỹ- Trung: Những nước đi mạo hiểm! tại chuyên mục Quốc tế của Báo Diễn đàn doanh nghiệp. Liên hệ cung cấp thông tin và gửi tin bài cộng tác: email toasoan@dddn.com.vn, hotline: (024) 3.5771239,