Thủ tướng Anh Theresa May phải quay lại châu Âu để thay đổi thỏa thuận. Liệu những thay đổi đó sẽ được chấp nhận hay không, và liệu quốc hội Anh có đồng ý với bất kỳ thay đổi mới nào hay không, là không chắc chắn.

Thời gian bắt đầu đếm ngược

Vài ngày trước, Thủ tướng Anh tuyên bố rằng bà đang trì hoãn một cuộc bỏ phiếu Brexit quan trọng tại Quốc hội Anh vào thứ ba, khiến đồng bảng Anh rơi xuống mức thấp nhất trong 20 tháng và làm náo động các cơ sở chính trị của Anh.

Sự trì hoãn cuộc bỏ phiếu tại quốc hội (cái gọi là "cuộc bỏ phiếu có ý nghĩa" sẽ cho phép các nghị sĩ nói lên sự ủng hộ của họ, hoặc phản đối, về thỏa thuận rút lui) xảy ra sau một làn sóng phản đối thỏa thuận mà bà đã ký với Bruxelles. Trong bối cảnh đó, bà May sẽ quay trở lại châu Âu để cố gắng sửa đổi thỏa thuận rút lui.

Việc các đối tác châu Âu của bà có đồng ý đàm phán hay không đang được theo dõi chặt chẽ. Bất cứ điều gì xảy ra trong tuần này - và tại một cuộc bỏ phiếu của quốc hội trong tương lai về bất kỳ thỏa thuận rút lui sửa đổi nào - có thể quyết định số phận của Brexit, và có thể là của cả thủ tướng Anh.

Lý do chính khiến bà May trì hoãn cuộc bỏ phiếu vào ngày thứ Ba và lý do chính cho sự phản đối mạnh mẽ của các thành viên của quốc hội Anh (nghị sĩ) đối với thỏa thuận rút lui là vấn đề biên giới Ailen/Bắc Ireland.

Để ngăn chặn biên giới "cứng" nếu Anh và EU không thể đạt được thỏa thuận thương mại trong giai đoạn chuyển tiếp 21 tháng (có thể được gia hạn) sau Brexit vào tháng 3 năm 2019, một "backstop" có thể được thực hiện để giữ cho Bắc Ireland vẫn nằm trong các quy tắc của EU, do đó cho phép sự di chuyển tự do của hàng hóa và người dân tiếp tục như trước đây.

Bà May trong tình thế

Bà May trong tình thế "tiến thoái lưỡng nan"

Tuy nhiên, "backstop" là vấn đề vô cùng gây tranh cãi vì tính chất không xác định của nó và vì điều đó có nghĩa là Bắc Ireland (là một phần của Vương quốc Anh) có mối quan hệ với EU khác so với phần còn lại của Vương quốc Anh.

Phát biểu trước quốc hội hôm thứ Hai, bà May tuyên bố rằng mặc dù bà có sự ủng hộ rộng rãi cho thỏa thuận của bà, vấn đề về "backstop" vẫn là mối lo ngại sâu rộng và bà sẽ quay lại với các đối tác châu Âu để đàm phán lại thỏa thuận.

Các nghị sĩ không thuyết phục bởi quyết định quay trở lại Bruxelles của bà và hoài nghi rằng bà có thể đảm bảo bất kỳ sự nhượng bộ nào nữa từ các nhà đàm phán châu Âu. Thủ tướng Ailen Leo Varadkar và người đứng đầu Hội đồng Châu Âu, ông Donald Tusk, đã nhắc lại thỏa thuận rút lui là không thể thương lượng và đó là thỏa thuận tốt nhất mà Anh sẽ có được.

Chủ tịch Ủy ban châu Âu Jean-Claude Juncker cho biết vào sáng thứ Ba rằng "không còn cơ hội để đàm phán thỏa thuận Brexit". Ông cũng sẽ có cuộc họp với bà May vào tối thứ Ba.

"Ngôn ngữ bổ sung về mối quan hệ trong tương lai và làm cách nào để vấn đề "backstop" của Bắc Ailen trở nên không cần thiết là có thể", Carsten Nickel, phó giám đốc nghiên cứu của Teneo Intelligence, cho biết. Tuy nhiên, theo ông, điều này khó có thể khắc phục vấn đề cấu trúc: bản chất ràng buộc về mặt pháp lý của "backstop" trong thỏa thuận rút lui, trái ngược với đặc điểm chính trị đơn thuần của bất kỳ tuyên bố bổ sung nào. Do vậy, điều này nhiều khả năng không thể trấn an những người ủng hộ Brexit.

Mặc dù các nhà phân tích hiện đang kỳ vọng một "cuộc bỏ phiếu có ý nghĩa" đối với bất kỳ thỏa thuận sửa đổi nào sẽ được tổ chức trong năm mới, đẩy cuộc bỏ phiếu này gần với ngày Anh rời khỏi EU vào ngày 29/3/2019. Vì vậy, việc từ chối bất kỳ thỏa thuận sửa đổi nào trong năm mới sẽ khiến Anh và EU có rất ít thời gian cho bất kỳ loại thỏa thuận rút lui nào khác.

Brexit "không thỏa thuận"?

Điều quan trọng, điều này đã làm tăng triển vọng của một sự ra đi "không thỏa thuận" được coi là kịch bản tồi tệ nhất có thể xảy ra đối với Vương quốc Anh.

Nicky Morgan, một nghị sĩ bảo thủ ủng hộ Brexit đã có ý định bỏ phiếu cho thỏa thuận mặc dù dự thảo này không hoàn hảo. Ông cho biết, Anh không nên dành nhiều thời gian để tranh cãi về điều này, và điều khác. Càng ít thời gian để trình thỏa thuận lên quốc hội để được thông qua càng tiến gần đến việc rời EU mà không có thỏa thuận nào.

Nguy cơ của việc không có một thỏa thuận cuối cùng có thể giúp thỏa thuận của bà May vượt qua Hạ viện khi hầu hết các nghị sĩ đều cố gắng tránh kịch bản này. Vẫn còn phải xem liệu có bất kỳ thay đổi tiềm năng nào sẽ giúp sức cho thỏa thuận của bà May không. Cuộc bỏ phiếu có ý nghĩa trong tương lai sẽ diễn ra rất gần với thời hạn của Brexit và bất kỳ sự từ chối nào cũng sẽ vô tình làm tăng nguy cơ của một Brexit 'không thỏa thuận'".

Bạn đang đọc bài viết Trì hoãn Brexit, điều gì sẽ xảy ra tiếp theo? tại chuyên mục Quốc tế của Báo Diễn đàn doanh nghiệp. Liên hệ cung cấp thông tin và gửi tin bài cộng tác: email toasoan@dddn.com.vn, hotline: (024) 3.5771239,