Hơn 10 năm ở nước Mỹ của Trần Thiên Phước được anh mô tả bình dị, ngắn gọn trong vài câu dạng “tiểu sử”: Theo gia đình sang Mỹ từ năm 15 tuổi. Từng học và làm việc tại Học viện Quốc tế ở bang Washington. Một thời gian làm việc không thấy có nhiều cơ hội phát triển nghề nghiệp bản thân, vì vậy, mong muốn trở về quê nhà, được nói tiếng Việt, giao tiếp với người Việt và tìm con đường cho mình.

p/Đồng sáng lập Ahamove Trần Thiên Phước (ngoài cùng bìa trái) chia sẻ cùng các diễn giả tại sự kiện

Đồng sáng lập Ahamove Trần Thiên Phước (ngoài cùng bìa trái) chia sẻ cùng các diễn giả tại sự kiện "Startup hay Công ty lớn: Lựa chọn nào cho người trẻ"- Viet Hope Workshop 2017

Về Việt Nam không phải để “thay đổi thế giới”

“Đơn giản chỉ là như thế và không hề có tham vọng thay đổi thế giới hay mang đến những gì to lớn ngoài nỗ lực của bản thân”, Phước vắn tắt trong cuộc trò chuyện ở một góc quán cà phê Trung Nguyên.

Anh chàng sinh năm 1987, quê gốc Nha Trang ấy cũng “tự thú” là khi mới về Việt Nam, anh không biết nhiều về nước Việt, người Việt, cũng mang trong mình kha khá định kiến về môi trường kinh doanh và mức độ tin cậy trong cộng tác làm ăn ở đây. Và thực tế đã chứng minh với Phước: Có những định kiến gần như đúng, nhưng luôn có những cơ hội cho những ai có mong mỏi cải thiện những cung cách hay quan niệm kinh doanh, làm ăn cũ. Hay nói cách khác, dù không nghĩ về Việt Nam để góp phần “thay đổi thế giới”, nhưng Phước đã nhìn, nắm bắt được cơ hội startup với các định nghĩa làm ăn mới có thể thay đổi hoàn toàn nhiều ngành nghề kinh doanh truyền thống. Ứng dụng công nghệ trong giao nhận hàng hóa, đã khởi đi như vậy.

Ahamove: Bí quyết của sự điều chỉnh

Năm 2010, Trần Thiên Phước được chào đón trên cương vị quản lý một bộ phận của Easy Taxi Việt Nam. Trước đó, Phước đã từ chối lời đề nghị từ PizzaHurtVN, thuộc hệ thống chuỗi cửa hàng nhượng quyền của Seven System VN. “Chọn Easy Taxi là bởi đây là ứng dụng công nghệ, một sản phẩm mới đang vào thị trường mới. Có nguồn vốn đầu tư của Rocket Internet (Cty Đức, cũng là công ty đầu tư khởi đầu của Lazada, Zalora, Food Panda, Uber và 1 vài Công ty khác - NV), Phước hy vọng có thể quan sát được nhiều điều từ sự vận hành của Công ty này, nơi mà hoạt động sẽ có điểm khởi nguồn tương tự như nhiều doanh nghiệp mới đang đi trên nền App (phần mềm ứng dụng) ở Việt Nam thời gian đầu...

Rất nhanh, Phước đã nhận được điểm yếu khó thích nghi với thị trường của Easy Taxi là không hẳn cứ có một ứng dụng kết nối và sử dụng để phát triển theo cách đã thành công ở quốc tế, thì có thể tiếp tục tỏa sáng ở thị trường Việt Nam. Bởi thị trường nào cũng có sự điều chỉnh cho vừa khít thực tế, nhu cầu sử dụng, tập quán, ý thức, hoặc thậm chí là mới ở mức độ thay đổi lại ý thức... của người dùng. Ngay cả Uber Taxi, đã thành công ở nhiều thị trường, nhưng khi vào Việt Nam, lại vẫn đụng rất nhiều tường rào trắc trở. “Đặc thù thị trường”, nghe ra rất lý thuyết nhưng không phải không có cơ sở và cần được các startup quan tâm. Dự án càng mới thì tính “vừa khít” với đặc thù thị trường càng quan trọng.

Với Ahamove, cùng sự đồng hành của cựu Ceo Giaohangnhanh, cũng là cựu CEO Ahamove và nhà đầu tư “bự” Đinh Anh Huân (đồng sáng lập Thế giới Di động -NV), Phước đã “đầu tư” tiếp bằng cách bôn ba ra nước ngoài học tiếp. Học đúng nghĩa, học từ lời ăn, tiếng nói, cách tiếp cận, làm việc với các tài xế, rồi cách các tài xế làm việc với bên giao nhận, tỷ lệ chiếu khấu của nhà cung cấp ứng dụng với đội ngũ hợp tác, với khách... Những điều mà ở các thị trường khác như Hồng Kông, Singapore, đặc thù tâm lý người dùng châu Á có điểm khá sát gần với tâm lý, văn hóa Việt Nam, cũng là nơi mà thị trường đã có sự đi trước đến bùng nổ các ứng dụng công nghệ trong thời đại kinh tế mới.

3 năm ấp ủ và 4 tháng chạy “ngầm”, Ahamove nhận được đơn hàng đầu tiên từ 1 cửa hàng vải ở quận vùng ven TP HCM. Lúc đó, đội ngũ nhân sự Ahamove có chưa trên 10 người. Đội xe chấp nhận kết nối ứng dụng hợp tác, chủ yếu các xe vận tải cũng ở khu vực vùng ven, chỉ chừng chưa đầy 10 chiếc.

“Vô vàn khó khăn khi “đâm đầu” vào lĩnh vực ứng dụng vận chuyển – một mắt xích trong logistic với mong muốn phát triển mạnh hơn nữa ứng dụng kết nối, điều khiến Ahamove sống sót và vươn lên không phải chỉ là nỗ lực, may mắn hay sáng tạo, mà là sự kiên trì “vừa làm vừa chỉnh” – đụng đến đâu lại gỡ đến đó, chỉnh cho cái model đã thành công trong kinh doanh ở các thị trường ngoại, vừa với nội. “Phước nghĩ rằng trong giai đoạn khởi nghiệp hiện nay ở Việt Nam, chúng ta đang đi sau nhiều quốc gia hàng trăm năm về kinh tế, do đó, đừng bắt buộc phải nghĩ hoặc sáng tạo ra ý tưởng nào mới mẻ. Chỉ cần chọn đúng model và mang nó về, có thể áp dụng, điều chỉnh đúng với thị trường, thấm được dần bản sắc của thị trường Việt, là ý tưởng có cơ hội thành công. Tất nhiên, nếu khát vọng sáng tạo và nghĩ được model nào “độc, lạ” chưa từng có mà được thị trường chấp nhận, thì start up như vậy là quá tuyệt”, Phước chia sẻ.

  Phước tin ở những khu vực càng còn nhiều thành trì và rào cản để tiếp nhận những công nghệ mới, xu hướng kinh doanh mới, thì cơ hội ở những nơi đó cho các nhà khởi nghiệp, càng lớn.

Năm 2016, Ahamove được Lazada Việt Nam ký kết làm đối tác. Cùng với đó, là đơn hàng từ các đối tác khác như Tiki, Shopee... Quan trọng, Ahamove cũng đã được “gọt đẽo” chiến lược để có thể đi được xa nghìn dặm trên thị trường hơn, theo hướng mở ra những con đường mới: Giao nhận đồ ăn để phù hợp nhu cầu của đại đa số khách hàng và phù hợp “thời đại xe máy” ở đô thị hay tiểu đô thị - nơi Ahamove tiến ra. 17 tỉnh thành trên thị trường có mặt Ahamove. Hiện Ahamove có 10.000 điểm nhận hàng giao mỗi ngày. Doanh thu tăng với dịch vụ phát triển mà Grab Bike hiện tại cũng chưa xử lý được, là dịch vụ thu tiền hộ với điểm tín nhiệm hệ thống được nhân lên bởi hơn 9.000 tài xế thường trực kết nối. Có thể nói, Ahamove đã chọn được 2 hướng đi trong 1: Giao nhận hàng sỉ (xe vận tải 2 chiều) và lẻ (giao nhận thức ăn) – một lối đi rất hẹp nhưng nếu đã dựng được, sẽ là lối của người đi trước mà các nhà ứng dụng công nghệ trong vận chuyển khác (chủ yếu là vận chuyển người) sẽ không muốn đụng tới. Ahamove tạm gọi là đã startup thành công và hiện vẫn đang là 1 trong những DN khởi nghiệp huy động được vốn đầu tư quốc tế, đủ để yên tâm tiếp tục chứng minh bản lĩnh với thị trường.

Lùi lại, nghĩ và đi con đường khác

Tạm xác nhận Ahamove đã đạt tăng trưởng, nhưng Trần Thiên Phước cho biết anh hiện không còn tham gia sâu vào hỗ trợ điều hành và phát triển kinh doanh. Bởi khâu quản lý vận hành sẽ cần những nhà quản lý dày dạn kinh nghiệm. Phước muốn lùi xa, để nghĩ, và đi tiếp trên một con đường khác, một startup tiếp theo.
Không bật mí sâu về dự án mới, xoa xoa cái đầu trọc vẫn trơn nhẵn và gương mặt vẫn có vẻ rụt rè khác hẳn với hình dung về sự ý chí bền gan của một nhà khởi nghiệp chọn phương thức khởi nghiệp “nóng”, Phước nói, anh muốn đi từ khu vực hành chính công. Sẽ đưa ứng dụng kết nối vào khu vực này để kết nối cho những dự án mang đến lợi ích xã hội. Bắt đầu từ kết nối các chuyên gia quốc tế đến những dự án, những lĩnh vực hành chính công, kinh tế khu vực công cần được tư vấn, thay đổi, cải tổ, ứng dụng mới. Chẳng hạn như tư duy về thương mại điện tử, nông nghiệp, sàn giao dịch nông sản, phát triển nông thôn...

“Không hề có gì là quá mới hay sáng tạo đặc biệt ở đây khi ứng dụng này đã có 1 vài thị trường- cựu Ceo-Fouder (đồng sáng lập) Ahamove nói. Vấn đề chỉ còn là bạn xây dựng đó như thế nào, mô hình để ghi dấu ấn sáng tạo của bạn và quan trọng, để áp dụng được cho Việt Nam. Phước tin ở những khu vực càng còn nhiều thành trì và rào cản để tiếp nhận những công nghệ mới, xu hướng kinh doanh mới, thì cơ hội ở những nơi đó cho các nhà khởi nghiệp, càng lớn. Sự hiện diện của khởi nghiệp càng ý nghĩa”.