Dưới sự điều hành của Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Kim Ngân, hoạt động chất vấn và trả lời chất vấn các thành viên Chính phủ tại Kỳ họp thứ 5, Quốc hội Khóa XIV sau 3 ngày làm việc đã kết thúc.

“Các Bộ trưởng đang được chất vấn”

Nói về phiên “đăng đàn” của các Bộ trưởng, đại biểu Dương Trung Quốc (Đồng Nai) cho rằng: “Các Bộ trưởng đang được chất vấn chứ không phải bị chất vấn”.

Theo đại biểu Dương Trung Quốc, nhân những dịp này Bộ trưởng và đại biểu Quốc hội có dịp để trao đi đổi lại cho tốt hơn. Cũng theo đại biểu Dương Trung Quốc, tham gia trả lời chất vấn, các Bộ trưởng có diễn đàn để nói quan điểm của mình và chia sẻ cùng đại biểu Quốc hội, cùng cử tri để hiểu nhau hơn và giải quyết vấn đề tốt hơn.

Với đại biểu Nguyễn Văn Sơn (đoàn Hà Tĩnh), phiên chất vấn và trả lời chất vấn lần này thể hiện việc tiếp tục đổi mới của Quốc hội đó là hỏi nhanh đáp gọn. Trong phần trả lời chất vấn chiều nay, Phó thủ tướng Vương Đình Huệ đã thể hiện câu trả lời cụ thể, rõ nét dễ hiểu và đạt được sự đồng thuận cao của ĐBQH.

“Những vấn đề mà đại biểu đặt ra là tâm tư nguyện vọng của cư tri, được Phó Thủ tướng trả lời ngắn gọn dễ hiểu và chắc chắn không chỉ đại biểu Quốc hội đồng thuận mà cử tri cũng đồng tình cao, đặc biệt phần đánh giá, cách thức tiếp cận cũng như các giải pháp rõ trong thời gian tới”, đại biểu Sơn nói.

Nói về 3 ngày chất vấn và trả lời chất vấn, theo đại biểu Sơn, đây là kỳ họp giữa nhiệm kỳ của khóa XIV nên chúng tôi thấy cách trả lời của các đại biểu đều có kinh nghiệm, trả lời thẳng thắn, rõ ràng và chắc chắn, phúc đáp cơ bản nội dung các câu hỏi của đại biểu nêu.

“Đặc biệt, những câu hỏi đại biểu nêu, kể cả phần nhận trách nhiệm của từng bộ, ngành của mình và các giải pháp trong thời gian tới đều được các Bộ trường nêu rõ nét, Quốc hội đồng tình cao”, ĐB Sơn nói thêm.

Tuy nhiên, theo đại biểu Sơn trong quá trình trả lời có những vấn đề của nhiều ngành đặt ra không phải trong một vài năm mà cả quá trình mới giải quyết được nên có Bộ trưởng trả lời còn chưa thỏa đáng, tuy nhiên đã có những tranh luận trở lại khiến cho vấn đề trở nên rõ ràng hơn và cũng đã được các Bộ trưởng trao đổi, tiếp nhận.

Đại Biểu Sơn cũng cho biết, ngoài việc trao đổi tại hội trường, nhiều đại biểu còn đặt bài về nhà cho Bộ trưởng để tiếp tục có câu trả lời. Chắc chắn việc này cũng làm tăng thêm tính nghiên cứu tiếp theo của Bộ để bàn rõ những nội dung đã được chất vấn và Bộ sẽ có những giải pháp tích cực, Quốc hội sẽ theo dõi, giám sát chặt những nội dung này để Bộ trưởng đáp ứng tâm tư nguyện vọng của cử tri.

“Trả lời chất vấn tại nghị trường vừa là tuyên truyền vừa là giao trách nhiệm thêm cho Bộ trưởng, những kỳ vọng đó được chúng tôi trao đổi qua từng nội dung và chắc chắn sẽ có những chuyển biến rõ nét hơn và cũng tạo điều kiện để không chỉ Quốc hội mà cử tri cũng có điều kiện giám sát Bộ trưởng. Qua những buổi trả lời chất vấn này, các Bộ trưởng cũng thấy trách nhiệm của mình rõ nét hơn về công việc của mình trong thời gian tới để thực hiện đúng theo chương trình hành động của Chính phủ”, đại biểu đoàn Hà Tĩnh nêu rõ. 

Chủ tịch Quốc hội điều hành linh hoạt

Với đại biểu Phong Lan, sau ba ngày chất vấn, đại biểu ấn tượng nhất với việc đã có rất nhiều đại biểu đặt được câu hỏi cho các Bộ trưởng. Các đại biểu nêu đa dạng câu hỏi, nắm vững tình hình, chuyển tải được ý kiến của cử tri. Chính vì câu hỏi nhiều hơn, sát thực tế hơn nên các bộ trưởng khó “tránh né” và đi thẳng vào vấn đề.

“Đặc biệt người điều hành là Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Kim Ngân đã hết sức linh hoạt và thể hiện quyền điều hành của mình, bà cũng đã đưa ra những định hướng rõ ràng cho phiên chất vấn.”, đại biểu Phong Lan nói.

Theo đại biểu Phong Lan, lần chất vấn này mang đúng nghĩa một phiên thảo luận, tranh luận và với mô hình tranh luận giơ bảng lên thì có thể tranh luận được ngay. Đại biểu đánh giá chất vấn càng ngày càng đi vào thực chất.

Cần cụ thể hóa những lời hứa

Theo đại biểu Nguyễn Thị Mai Hoa (Đồng Tháp), với cách thức hỏi nhanh đáp gọn, trách nhiệm của đại biểu sẽ rõ hơn, trách nhiệm của bổ trưởng trong việc làm rõ vấn đề được hỏi cũng tốt hơn. Đại biểu cũng rất ấn tượng với cách trả lời trong các phiên đăng đàn của các bộ trưởng.

“Bốn bộ trưởng đăng đàn lần này đều liên quan đến những lĩnh vực, ngành đang có nhiều vấn đề bức xúc. Với tư cách là người đứng đầu từng ngành, các bộ trưởng đã xác định rõ trách nhiệm của mình, nêu được các giải pháp cụ thể; đặc biệt hơn là những vướng mắc trong quá trình điều hành hoạt động của ngành. Mỗi vị bổ trưởng có một ưu thế riêng”, ĐB Hoa Mai nói.

Mặc dù các bộ trưởng chịu áp lực rất nhiều khi chất vấn theo hướng hỏi nhanh đáp gọn nhưng vẫn giải trình được nhiều nội dung.

Cũng theo đại biểu, lời hứa của các bộ trưởng trước Quốc hội chỉ là quan điểm, đường hướng. Điều các đại biểu Quốc hội và cử tri quan tâm nhiều hơn là sau những lời hứa, sau báo cáo trước Quốc hội, các bộ trưởng cần hiện thực hóa bằng những hành động, việc làm; lúc đó lời hứa mới biến thành kết quả. Thời gian gần đây Quốc hội đã giám sát chặt chẽ những nội dung trả lời chất vấn của các bộ trưởng. Đối với những lời hứa, giải pháp đặt ra, các bộ phải có báo cáo định kỳ để Quốc hội theo dõi.

“Nếu những nội dung nào hứa mà không thực hiện được thì trong những phiên chất vấn lần sau, hoặc là bằng hình thức chất vấn bằng văn bản, các đại biểu sẽ tiếp tục nhắc nhở để các bộ trưởng biết được là mình cần làm gì để cụ thể hóa những lời hứa đã hứa trước Quốc hội”, đại biểu Mai Hoa nói.