TPP: Cơ hội từ các lĩnh vực thế mạnh của Việt Nam (kỳ cuối)

TPP: Cơ hội từ các lĩnh vực thế mạnh của Việt Nam (kỳ cuối)

03/07/2015 3:57 Sáng

Kỳ cuối: VN mở cửa cho hàng hóa các nước TPP thế nào?

(DĐDN) – Song song với việc yêu cầu các đối tác mở cửa thị trường cho hàng hóa VN thông qua việc cắt giảm hoặc loại bỏ thuế quan, VN cũng đồng thời phải mở cửa thị trường của mình cho hàng hóa XK từ các nước TPP.

detmay

Dệt may sẽ thoát khỏi “chiếc áo” gia công sau TPP?

Loại hàng hóa cũng như mức độ mở cửa phụ thuộc vào yêu cầu, mối quan tâm của các đối tác và khả năng đàm phán cũng như các chiến lược đánh đổi của VN. Về cơ bản, với nguyên tắc được tuyên bố ngay từ đầu và được thống nhất bởi tất cả các nước TPP về một TPP “tiêu chuẩn cao” tức là mức tự do hóa sâu, việc VN phải mở cửa thuế quan thông qua loại bỏ thuế với phần lớn các loại hàng hóa là chuyện không thể thay đổi…

Biện pháp nâng cao sức cạnh tranh trong dài hạn ?

Rõ ràng, vấn đề còn lại nằm ở nhóm các sản phẩm được giữ, không loại bỏ thuế quan là những sản phẩm và lộ trình loại bỏ thuế với các sản phẩm phải loại bỏ thuế là như thế nào.

Cho đến nay không có thông tin cụ thể nào về các yêu cầu của đối tác đối với VN trong việc mở cửa thị trường hàng hóa VN trừ một số ít các trường hợp suy đoán là có yêu cầu. Ví dụ mở cửa thị trường sữa, thịt bò cho Austraylia, đường, thịt lợn, ô tô cho Hoa Kỳ… Từ góc độ lợi ích tổng thể của cộng đồng DN và nền kinh tế, trong khi có thể là công cụ hữu ích trong ngắn hạn để giúp DN, ngành kinh tế vượt qua giai đoạn hình thành ban đầu hoặc bảo vệ những nhóm đối tượng đặc biệt nhạy cảm và dễ bị tổn thương trong sản xuất hàng hóa, bảo hộ bằng thuế quan không phải là biện pháp có thể giúp DNVN nâng cao sức cạnh tranh trong dài hạn.

Hơn nữa, với xu hướng ký kết các FTA như hiện nay, VN sẽ phải dần loại bỏ thuế quan cho phần lớn hàng hóa từ các nước FTA. Trong khi đó, TPP hiện nay được coi là FTA có mức độ tự do hóa cao nhất trong các FTA mà VN đang tham gia đàm phán, việc phải mở cửa thị trường hàng hóa của VN sẽ là điều tất yếu. Tuy nhiên, với tư cách là thành viên kém phát triển nhất trong TPP, VN cũng có quyền đòi hỏi phải có những ngoại lệ hoặc lộ trình dài hơn cho việc mở cửa thị trường hàng hóa, đặc biệt đối một số nhóm sản phẩm nhạy cảm cần được bảo hộ. Các phương án bảo hộ có thể là không loại bỏ thuế hoặc loại bỏ thuế với lộ trình dài ở mức nào tùy thuộc mức độ nhạy cảm của sản phẩm. Cụ thể, chỉ nên bảo hộ bằng thuế quan các ngành mà sản phẩm được sản xuất bởi nhóm dân cư nhạy cảm, thu nhập thấp, dễ bị tổn thương nhất. Không sử dụng thuế quan để bảo vệ các đối tượng khác, sản phẩm cần hạn chế bằng hàng rào thuế quan để bảo vệ các lợi ích công cộng ở trong nước như: môi trường, sức khỏe tính mạng con người, văn hóa đạo đức…

Bán lẻ nhận được sự quan tâm đặc biệt

Phân phối bán lẻ và viễn thông được xem là hai lĩnh vực được nhiều đối tác quan tâm hàng đầu. Cũng vì lý do này mà đây là lĩnh vực dịch vụ nhận được sự quan tâm đặc biệt của các đối tác nước ngoài. Theo cam kết WTO, VN đã mở cửa hoàn toàn lĩnh vực này cho nhà đầu tư nước ngoài từ năm 2009 và hiện chỉ còn giữ hạn chế về loại hàng hóa được phân phối và số lượng cơ sở phân phối sau cơ sở đầu tiên. Thông tin từ các nguồn cho thấy trong đàm phán TPP, các bên tiếp tục yêu cầu VN dỡ bỏ các rào cản cuối cùng này.

Mặc dù thực tế trong thời gian qua, việc sử dụng các các hạn chế được phép còn lại đối với các nhà phân phối nước ngoài để bảo vệ các nhà phân phối trong nước vẫn chưa thực sự hiệu quả, nhưng xét trong lâu dài, việc giữ các hạn chế này có thể vẫn rất cần thiết ngay cả khi hiện tại những công cụ này chưa phát huy được hiệu quả thực tế.

Hay như đối với ngành dịch vụ viễn thông, trong TPP, dịch vụ viễn thông là nhóm dịch vụ được đàm phán riêng bên cạnh các đàm phán nguyên tắc mở cửa dịch vụ trong đàm phán dịch vụ nói chung. Theo một số nguồn tin thì đàm phán về mở cửa dịch vụ viễn thông trong TPP chỉ bao gồm đàm phán về mức độ mở cửa và điều kiện mở cửa các ngành dịch vụ viễn thông cho nhà cung cấp đến từ các nước TPP khác. Đàm phán này không bao gồm việc hạn chế quyền của nước sở tại trong việc kiểm soát nội dung, loại thông tin nào thì được phép, thông tin nào thì không; điều kiện đối với các loại trò chơi điện tử được phép cung cấp…

Rõ ràng, với VN, ngành phân phối có thể xem là một ngành quan trọng, nó không chỉ bao gồm các siêu thị ở các quy mô khác nhau mà còn có một hệ thống hàng trăm ngàn chợ lớn nhỏ và hàng triệu tiểu thương, người buôn bán nhỏ dưới các hình thức đa dạng, đăng ký hoặc không đăng ký. Vì vậy, việc cạnh tranh của các chuối phân phối từ nước ngoài ở VN có thể ảnh hưởng mạnh tới hoạt động kinh doanh và đời sống của triệu hộ gia đình. Bảo vệ các tiểu thương và người kinh doanh nhỏ trước các nhà phân phối lớn, đặc biệt từ nước ngoài, là điều mà hầu hết tất cả các nước đều thực hiện, dưới các hình thức và phương pháp khác nhau tùy lựa chọn vào bối cảnh của mỗi nước.

Vì các lý do nêu trên, ngay cả khi các hạn chế hiện tại chưa phát huy tác dụng, VN vẫn cần phải giữ cho được không gian chính sách ít ỏi còn lại trong lĩnh vực này, ít nhất để bảo vệ một cách hợp lý hàng triệu tiểu thương, người buôn bán nhỏ, hệ thống phân phối trong nước và xa hơn là tương lai của hàng trăm ngành sản xuất hàng hóa tiêu dùng.

Quốc Anh
(Theo tài liệu trung tâm WTO – VCCI)

Tags :

Bài viết đã chặn phản hồi!

Tin khác đã đăng

Theo bạn, nữ doanh nhân nào có tầm ảnh hưởng nhất?
  • 7.02%
  • 5.26%
  • 7.02%
  • 1.75%
  • 21.05%
  • 8.77%
  • 1.75%
  • 1.75%
  • 14.04%
  • 19.3%
  • 7.02%
  • 5.26%