TPP - cơ hội tái cơ cấu cho doanh nghiệp Việt

TPP – cơ hội tái cơ cấu cho doanh nghiệp Việt

01/03/2016 4:20 Chiều

(DĐDN) – Theo đánh giá của giáo sư Peter A.Petri – Đại học Brandeis (Mỹ), Việt Nam sẽ là quốc gia hưởng lợi nhiều nhất khi tham gia TPP với tổng sản phẩm quốc nội (GDP) có thể tăng thêm 35,7 tỷ USD vào năm 2025 nếu ngành sản xuất nội địa đáp ứng được hàng rào kỹ thuật của các đối tác.

tpp

Tiềm năng là một trung tâm xuất khẩu mới

Tại Hội thảo: Hiệp định TPP- Cơ hội và thách thức phát triển ngành công nghiệp Việt Nam được tổ chức sáng ngày 1/3 tại Hà Nội, ông Trần Thanh Hải – Phó Cục trưởng Cục Xuất nhập khẩu, Bộ Công Thương cho biết, xét riêng hoạt động thương mại quốc tế của nước ta, năm 2015, nhóm hàng công nghiệp chế biến chiếm đến 78,8% tổng kim ngạch xuất khẩu cả  nước.

So với các nước trong TPP, Việt Nam là nước có nền kinh tế nhỏ với mức lương trung bình thấp, nhưng lại có nhiều tiềm năng trở thành một trung tâm xuất khẩu mới khi Mỹ và Nhật Bản là những thị trường nhập khẩu lớn. Thống kê cho thấy, xuất khẩu của Việt Nam vào các nước thành viên TPP năm 2014 đạt 58,41 tỷ USD, trở thành nước xuất siêu tại 7/11 nền kinh tế trong hiệp định. Theo Ngân hàng thế giới (World Bank), các nước thành viên TPP hiện chiếm 38,8% tổng kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam. Trong đó, riêng Mỹ đã chiếm gần 21% và Nhật Bản chiếm gần 9%.

Theo chuyên gia kinh tế Lê Đăng Doanh, khi tham gia TPP, mức độ mở cửa thị trường dịch vụ tài chính của Việt Nam cũng sẽ tăng lên, tạo thuận lợi để thu hút các nguồn vốn đầu tư nước ngoài. Đây là điều kiện tốt cho hệ thống ngân hàng tăng cường thanh khoản và tiếp cận nguồn vốn quốc tế với chi phí thấp hơn. Hiện nay, đầu tư trực tiếp của các nước trong TPP vào Việt Nam đang ước đạt 100,4 tỷ USD, chiếm 40% tổng lượng vốn FDI và hy vọng sẽ tiếp tục tăng khi hiệp định chính thức có hiệu lực. Dòng vốn từ nhiều thành viên TPP có trình độ phát triển cao sẽ mang lại những lợi ích lan tỏa đáng kể về công nghệ cũng như kỹ năng quản lý, hay các lĩnh vực dịch vụ có giá trị gia tăng cao.

Cơ hội tái cơ cấu cho doanh nghiệp Việt

Mặc dù, tỷ lệ xuất khẩu tăng trưởng nhanh nhưng cơ cấu hàng xuất khẩu của chúng ta chưa mang tính hiệu quả, chủ yếu xuất khẩu những mặt hàng có hàm lượng công nghệ thấp, có tỷ lệ thâm dụng lao động cao… Ngoài ra, xuất khẩu chủ yếu là nguyên liệu thô, chưa qua sơ chế hoặc gia công. Điều này đã khiến việc cạnh tranh về giá cả, chất lượng, giá trị tăng thêm của hàng hóa trở nên yếu kém.

Theo lộ trình cắt giảm thuế quan, đến năm 2018, sản phẩm ô tô nhập khẩu từ các quốc gia thành viên ASEAN và ASEAN + 3 (gồm Trung Quốc, Hàn Quốc, Nhật Bản) sẽ giảm xuống mức 0 và 5%. Với tỷ lệ nội địa hóa thấp như hiện nay, ngành công nghiệp ô tô Việt Nam sẽ khó có thể cạnh tranh để tồn tại và phát triển. Trước tình hình đó, việc Việt Nam tham gia Hiệp định Đối tác kinh tế chiến lược xuyên Thái Bình Dương (TPP) sẽ giúp giải quyết những khó khăn nêu trên và mở ra một hướng đi mới cho ngành công nghiệp ô tô nước ta.

PGS.TS Phạm Xuân Mai- Trường Đại học Bách khoa, Đại học Quốc gia TP Hồ Chí Minh cho rằng,  khi tham gia TPP, các linh kiện phụ tùng sản xuất tại Việt Nam được lắp ráp vào các ô tô sản xuất tại Nhật Bản hay các quốc gia thành viên, nếu đạt tỷ lệ 45% sẽ được hưởng thuế suất nhập khẩu 0% khi vào thị trường các nước nội khối TPP. Đây là một lợi thế của Việt Nam, khi 2 nước có ngành công nghiệp ô tô phát triển trong khối ASEAN là Thái Lan và Indonesia không tham gia TPP. Ví dụ, Nhật Bản là quốc gia có phần lớn linh kiện, phụ tùng ô tô sản xuất ở 2 nước nêu trên, nhưng để được hưởng chính sách miễn thuế của TPP, các công ty Nhật Bản sẽ dần chuyển hướng sang các đối tác là thành viên trong khối. Theo đó, Việt Nam sẽ là một trong những nước được các công ty Nhật Bản nhắm đến đầu tiên vì có nhiều lợi thế như: giá nhân công Việt Nam hiện chỉ bằng 1/5 giá nhân công tại Nhật Bản; hầu hết các thương hiệu ô tô Nhật Bản đều đã đầu tư cơ sở hạ tầng sản xuất, lắp rắp tại thị trường Việt Nam trong nhiều năm qua. Dù vậy, muốn xuất khẩu được ô tô, giá thành sản xuất phải thấp trong khi Việt Nam chỉ có lợi thế với chi phí nhân công rẻ, mà đặc thù của ngành công nghiệp ô tô với quy trình sản xuất chủ yếu là cơ khí máy móc, nên giá nhân công không phải là yếu tố tiên quyết. Hơn nữa, quy mô thị trường Việt Nam còn rất nhỏ (chỉ bằng 7-8% thị trường Nhật Bản), do đó linh phụ kiện sản xuất tại Việt Nam sẽ có giá thành cao hơn nên rất khó cạnh tranh. Nhưng nếu chọn những mẫu xe thích hợp, như các dòng xe tiết kiệm nhiên liệu, thân thiện với môi trường, có dung tích nhỏ (dưới 1.5L), thì ngành ô tô Việt Nam vẫn có thể xuất khẩu và cạnh tranh được- ông Mai chia sẻ.

Còn TS Đoàn Xuân Trúc – Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hội Chăn nuôi Việt Nam cũng lạc quan rằng, đây là “cơ may” khi quá trình các nước phê chuẩn TPP cần 1-2 năm để thực thi đầy đủ, ngành chăn nuôi của ta có một quãng thời gian 2-3 năm trong lộ trình cắt giảm thuế quan theo các cam kết song phương, đa phương của từng Hiệp định Thương mại (FTA). Hơn nữa, “thói quen tiêu dùng các sản phẩm từ “thịt nóng, thịt mát, thịt tươi” sang “thịt lạnh, thịt đông lạnh” cũng không thể thay đổi nhanh và rộng khắp. Sự thay đổi này (nếu có) cũng chỉ là ở một bộ phận thuộc các thành phố lớn, các khu công nghiệp” – TS Trúc chia sẻ.

Nhiều ý kiến chuyên gia trong hội thảo cho rằng, thường lộ trình cam kết mặt hàng chăn nuôi trong FTA của Việt Nam thuế suất về 0% vào năm 2018, đối với Hàn Quốc vào năm 2020, với ASEAN – Nhật Bản, ASEAN – Australia và New Zealand, ASEAN – Ấn Độ vào năm 2023, với Nhật Bản vào 2026 và với Chile và FPP đến tận năm 2028 thuế suất mới về 0%. Như vậy, các DN có 13 năm để tái cơ cấu, thay đổi công nghệ, nâng cao chất lượng chuỗi giá trị sản phẩm.

Mai Thanh

Tags :

Bài viết đã chặn phản hồi!

Tin khác đã đăng

Theo bạn, nữ doanh nhân nào có tầm ảnh hưởng nhất?
  • 7.02%
  • 5.26%
  • 7.02%
  • 1.75%
  • 21.05%
  • 8.77%
  • 1.75%
  • 1.75%
  • 14.04%
  • 19.3%
  • 7.02%
  • 5.26%