TPP: Cơ hội nhìn từ các lĩnh vực thế mạnh của VN (kỳ 4)

TPP: Cơ hội nhìn từ các lĩnh vực thế mạnh của VN (kỳ 4)

01/07/2015 5:18 Sáng

Kỳ 4: Nông sản – Lợi thế của VN

(DĐDN) – Cũng giống như hầu hết các đàm phán thương mại tự do khác, trong TPP, mở cửa thị trường nông sản luôn là vấn đề đàm phán khó khăn.

nongsanloithe

Với định hướng phát triển các thị trường xuất khẩu (XK), việc VN có thể tiếp cận các thị trường lớn như Hoa Kỳ và các nước TPP khác, đặc biệt là các đối tác chưa có FTA với VN với mức thuế suất bằng 0% hoặc thấp sẽ mang lại một lợi thế cạnh tranh vô cùng lớn. Trong đó, nông sản là một trong những lĩnh vực được xem là thế mạnh của VN.

4 lợi thế của nông sản Việt

Một trong những biện pháp hỗ trợ điển hình là bằng thuế quan. Trong TPP, vấn đề mở cửa (loại bỏ thuế quan) đối với nông sản thậm chí còn khó khăn hơn với việc một số nước TPP nêu quan điểm cứng rắn về việc không mở cửa thị trường đối với một số nhóm nông sản quan trọng. Ví dụ, Nhật Bản đã tuyên bố rõ ràng về việc bảo vệ một số sản phẩm nông sản mà nước này coi là “thiêng liêng” và không thể nhượng bộ như: thịt, sữa, đường, gạo và lúa mỳ. Trong khi đó, Hoa Kỳ lại khăng khăng giữ thị trường đường mặc dù Austraylia đã có nhiều chiến lược gây sức ép rất mạnh để nước này mở cửa… Trong khi đó, là nước sản xuất nông nghiệp với nhiều sản phẩm nông sản nhiệt đới có sức cạnh tranh khá cao, VN có nhu cầu rất lớn trong việc tiếp cận thị trường các nước TPP, đặc biệt là Hoa Kỳ, Nhật Bản…

So với tình hình chung về đàm phán mở cửa thị trường nông sản trong TPP như nói trên thì VN có một số lợi thế nhất định:

Thứ nhất, nông sản VN là nông sản nhiệt đới, bổ sung chứ không cạnh tranh trực tiếp với nông sản sản xuất tại các thị trường mục tiêu;

Thứ hai, đối với một số thị trường khó khăn, đặc biệt là Nhật Bản, VN lại đã có cam kết song phương ở mức độ tự do tương đối, ví dụ với Nhật Bản là Hiệp định hợp tác kinh tế toàn diện Việt Nam – Nhật Bản – VJEPA nên việc đàm phán trong TPP hầu như có thể thừa hưởng cam kết đã có, việc mở cửa thêm cũng đơn giản hơn;

Thứ ba, trong một chừng mực nhất định, đối với các nước nhập khẩu, mở cửa thị trường thông qua loại bỏ thuế quan cho nông sản VN không đồng nghĩa với việc nông sản VN có thể bước vào thị trường đó. Ví dụ Hoa Kỳ duy trì một hàng rào kỹ thuật rất cao đối với nông sản nhập khẩu, bao gồm hàng rào ban đầu cho loại nông sản được phép vào thị trường này. Cho tới nay mới chỉ có 3 loại quả của VN được phép nhập khẩu vào Hoa Kỳ, bao gồm thanh long, chôm chôm và gần đây nhất là vải, nhãn.

Thứ tư, đàm phán nông nghiệp giữa Nhật Bản và Hoa Kỳ nếu đạt được kết quả tốt thì cũng như các nước TPP khác, VN cũng có thể được hưởng lợi theo suy đoán là nếu hai nước này mở cửa thị trường cho nhau thì cũng có thể buộc phải mở cửa thị trường ở mức tương đương cho các đối tác khác trong TPP.

Vẫn còn những vướng mắc

Tính tới thời điểm tháng 5/2015, theo thông tin từ các nguồn đáng tin cậy, trong đó có phát ngôn chính thức của một số quan chức đàm phán của một số đối tác TPP thì trong số khoảng 30 Chương đàm phán của TPP, đã có những Chương đã hoàn tất đàm phán và số các Chương còn tranh cãi đã được thu hẹp. Cụ thể, 9 trong 30 Chương trong TPP được cho là đã kết thúc đàm phán bao gồm: Cạnh tranh và tạo thuận lợi kinh doanh; Hợp tác và xây dựng năng lực; Thương mại dịch vụ qua biên giới; Hải quan; Phát triển; Hài hòa pháp lý; DNNVV; Viễn thông; Tạm nhập trên thực tế.

Đây được xem là các Chương ít gây tranh cãi, liên quan tới tạo thuận lợi thương mại là chủ yếu, ít gắn với các cam kết mở cửa ngành cụ thể (ngoại trừ chương về Thương mại dịch vụ qua biên giới và Viễn thông), do đó, được cho là dễ đạt được thống nhất hơn. Như vậy, rõ ràng việc đưa ra khuyến nghị hay đề xuất đàm phán cho 9 vấn đề này hầu như không còn ý nghĩa. 21 Chương còn lại được cho là chưa đạt được thống nhất cuối cùng. Mặc dù vậy, không phải tất cả các nội dung này đều có tranh cãi lớn. Trên thực tế thì thông tin từ các nguồn khác nhau đều thống nhất cho rằng những chương sau đây là “lĩnh vực còn khoảng cách và gây tranh cãi lớn nhất” của đàm phán TPP tới thời điểm này gồm: Đầu tư, DNNN; Mua sắm Chính phủ; Sở hữu trí tuệ. Bên cạnh đó, đối với riêng VN, một số vấn đề khác cũng được cho là còn vướng mắc và chưa hẳn đã đạt được thỏa thuận thống nhất trong TPP là: Lao động, mở cửa thị trường trong một số lĩnh vực dịch vụ cụ thể như: phân phối, viễn thông…

Mặc dù vẫn còn một số điểm còn chưa thực sự thống nhất như trên, về tổng thể đàm phán TPP đang ở vào giai đoạn cuối cùng. Đặc biệt việc mới đây Thượng viện Mỹ đã thông qua dự luật về trao quyền đàm phán nhanh các hiệp định thương mại quốc tế quan trọng cho Tổng thống Barack Obama, đã cho thấy một cơ hội rất lớn để mở đường cho sự ra đời của TPP vào cuối năm nay.

Quốc Anh
(Theo tài liệu trung tâm WTO – VCCI)

Tags :

Bài viết đã chặn phản hồi!

Tin khác đã đăng

Theo bạn, nữ doanh nhân nào có tầm ảnh hưởng nhất?
  • 7.02%
  • 5.26%
  • 7.02%
  • 1.75%
  • 21.05%
  • 8.77%
  • 1.75%
  • 1.75%
  • 14.04%
  • 19.3%
  • 7.02%
  • 5.26%