(DĐDN) - Nằm trong vùng chuyển tiếp giữa miền Đông Nam Bộ và Tây Nam Bộ, TP HCM ngày nay, vẫn được gọi phổ biến với tên cũ là Sài Gòn -  là thành phố lớn nhất Việt Nam, đồng thời cũng là đầu tàu kinh tế và là một trong những trung tâm văn hóa, giáo dục quan trọng nhất của cả nước.

cover-nut-giao-thong-nga-ba-cat-lai-tuyen-duong-quan-trong-nhat-khu-vuc-cua-ngo-phia-dong-noi-tp Nút giao đại lộ Đông - Tây với Quốc lộ 1 nhìn từ trên cao trên địa bàn huyện Bình Chánh

Ngoài phát triển đầu tàu kinh tế và là một trong những trung tâm văn hóa, giáo dục quan trọng nhất của cả nước, điều dễ nhận thấy nhất, giao thông TP HCM thay đổi tính từ năm 1996.

Hạ tầng đồng bộ

Hệ thống hạ tầng giao thông TP HCM ngày càng được mở rộng, xây mới hiện đại, đáp ứng nhu cầu giao thông không chỉ của thành phố mà còn cho cả vùng kinh tế trọng điểm phía Nam trong quá trình phát triển và hội nhập.

Cùng với việc mở rộng, nâng cấp nhiều tuyến đường cũ, hàng loạt trục đường mới được quy hoạch, xây dựng. Trong đó, Đại lộ Phạm Văn Đồng thông xe năm 2013 với 12 làn, tuyến đường được xem là đẹp nhất TP HCM với vốn đầu tư 340 triệu USD kết nối từ sân bay Tân Sơn Nhất đến quốc lộ 1A và quốc lộ 1K, tạo ra hướng giao thông mới qua các quận Tân Bình, Gò Vấp, Bình Thạnh, Thủ Đức và tỉnh Bình Dương, Đồng Nai.

Cùng với việc di dời các khu "ổ chuột", nhiều tuyến đường hiện đại được xây dựng chạy dọc theo các bờ kênh rút ngắn khoảng cách giữa các quận huyện. Trong đó, tuyến đại lộ Đông Tây với mức vốn đầu tư khoảng 10.000 tỷ đồng chạy dọc theo kênh Bến Nghé - Tàu Hủ kết nối 2 đầu Đông - Tây của thành phố thông xe năm 2009 là điểm nhấn đột phá giao thông của TP HCM.

Hầm Thủ Thiêm với kinh phí xây dựng gần 2.000 tỷ đồng là hạng mục quan trọng nhất trong dự án xây dựng đại lộ Đông Tây của TP HCM. Công trình hầm vượt sông Sài Gòn này có quy mô hiện đại nhất Đông Nam Á với chiều dài 1,49 km; rộng 33 m, cao 9 m; 6 làn xe, mỗi bên 3 làn cho cả ôtô và xe máy. Ngoài ra còn có 2 làn đường thoát hiểm hai bên. Tốc độ thiết kế đạt 60 km/h.

Đại lộ Nguyễn Văn Linh, một trong những đại lộ đầu tiên quy mô lớn, hiện đại được xây dựng tại TP HCM. Công trình có tổng chiều dài gần 18 km, nối từ đường Huỳnh Tấn Phát, quận 7 đến Quốc lộ 1A (đoạn đi qua Bình Chánh). Đại lộ được quy hoạch lộ giới 120 m, gồm 10 làn xe, 10 cây cầu, với tổng kinh phí đầu tư khoảng 100 triệu USD.

Đại lộ này là tuyến đường huyết mạch có ý nghĩa đối với sự phát triển kinh tế cho khu vực phía Nam TP HCM, kết nối với những công trình trọng điểm như: Khu chế xuất Tân Thuận, Khu đô thị mới Phú Mỹ Hưng, Nhà máy điện Hiệp Phước, Khu công nghiệp Hiệp Phước, Khu đô thị cảng Hiệp Phước, Cảng Hiệp Phước, Cầu Phú Mỹ...

Kênh Nhiêu Lộc - Thị Nghè một thời được mệnh danh là dòng kênh bẩn nhất Sài Gòn với những căn nhà ổ chuột, nay khang trang với 2 tuyến đường Hoàng Sa và Trường Sa sạch đẹp chạy dọc suốt 2 bờ kênh.

Từ năm 2002, hệ thống vận tải công cộng bắt đầu hồi sinh khi 8 tuyến xe buýt mẫu với 50 chiếc đầu tiên đi vào hoạt động. Hiện, thành phố đã có hơn 3.000 xe buýt với gần 200 tuyến, phục vụ hàng trăm triệu lượt khách mỗi năm.

Giao thông thủy của TP HCM ngày nay đã được thay thế bằng những chiếc phà hiện đại, khả năng chuyên chở lớn, an toàn hơn. Bên cạnh đó, nhiều bến phà chỉ còn là quá khứ khi được thay thế bằng những cây cầu, hầm chui...

Tuy nhiên, bên cạnh những thành tựu đã đạt được trong những năm qua, hệ thống giao thông đô thị TP HCM vẫn còn nhiều bất cập, chưa tương xứng với tiềm năng và vị thế phát triển của thành phố. Cụ thể, tình trạng kẹt, ngập nước vẫn đang là vấn đề gây bức xúc cho người dân. Bên cạnh đó, hệ thống xe buýt chưa đáp ứng được nhu cầu như kỳ vọng và đang có xu hướng giảm; Tiến độ xây dựng các tuyến metro còn chậm...

TP HCM cần phải có ước muốn lớn hơn, hướng tới và giành lại cho TP ngôi vị trung tâm tài chính, khoa học, công nghệ hàng đầu của khu vực Đông Nam Á.

Thành phố đáng sống

Tại hội nghị tổng kết phong trào thi đua yêu nước, công tác khen thưởng 2015 và phát động phong trào thi đua 2016 do UBND TP HCM tổ chức cách đây không lâu, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Thành ủy TP HCM Đinh La Thăng cho rằng, đánh giá một cách thật tỉnh táo, nghiêm khắc thì TP còn phải nỗ lực vượt bậc, mới mong thoát cảnh “phải tụt lại phía sau”.

Theo ông Thăng, trong “cuộc chơi” hội nhập toàn cầu, thời cơ chia đều cho mọi quốc gia. Vấn đề là làm sao tận dụng được những thời cơ đó, biến nó thành sự hỗ trợ tích cực cho tăng trưởng quốc gia. Điều đó phụ thuộc rất lớn vào quyết tâm của mỗi đất nước, mà yếu tố quan trọng nhất là huy động được mọi nguồn sức mạnh nội lực và sự đoàn kết dân tộc.

“Trong quá khứ, TP HCM, với tên gọi Sài Gòn, từng tự hào là trung tâm của cả khu vực, được tôn vinh là Hòn ngọc Viễn Đông. Ở đây không chỉ là vấn đề danh hiệu, danh xưng mà là lòng tự trọng và nỗ lực quốc gia. Quá trình tụt hậu của TP so với các đối tác khu vực có những lý do khách quan, chủ quan của nó và không thể là cái cớ để chúng ta ngồi đổ lỗi cho nhau. Nhưng dù là vì lý do gì và nguyên nhân từ đâu, thì điều đó cũng đang khiến tất cả chúng ta cảm thấy tiếc nuối, như một sự thật cay đắng không thể chấp nhận” - ông Thăng nhấn mạnh.

Với mong muốn thoát khỏi cảnh tụt hậu, bứt phá mạnh mẽ, tiếp tục là động lực cho những mục tiêu chiến lược của đất nước, tiếp tục là niềm tin, điểm tựa tinh thần cho công cuộc bảo vệ toàn vẹn lãnh thổ, lãnh hải thiêng liêng của Tổ quốc, ông Đinh La Thăng kêu gọi “Nhân dân toàn TP không chấp nhận sự thật đó như một thứ định mệnh!”.

“Chúng ta còn cần phải có ước muốn lớn hơn, hướng tới và giành lại cho TP ngôi vị trung tâm tài chính, khoa học, công nghệ hàng đầu của khu vực Đông Nam Á. Với sự năng động vốn có của mỗi người dân, với bản tính kiên cường, dám chấp nhận thử thách, với tinh thần đoàn kết, chia sẻ, đùm bọc đã thành nét đẹp văn hóa, lại được sự hậu thuẫn, phù trợ của những bậc tổ tiên anh minh, chúng ta nhất định sẽ làm được” - ông Đinh La Thăng gửi gắm.

Đề cập đến những nhiệm vụ trọng tâm trong thời gian tới, ông Đinh La Thăng cho rằng, thay vì đưa ra các khẩu hiệu to tát, hoành tráng, hãy xây dựng từng nội dung hành động chi tiết cho mỗi mục tiêu cụ thể. Phải làm sao để phong trào xã hội rộng lớn và nhân văn này trở nên sinh động, hấp dẫn mọi người dân.

“Chúng ta hãy cùng nhau biến TP HCM thành nơi đáng sống nhất với bất cứ ai, chứ không phải để các đơn vị, các bộ phận hay cá nhân khoe thành tích. Đáng sống bởi chất lượng đời sống tốt, an toàn, văn minh, dễ lập nghiệp, nhiều cơ hội thành công và là nơi mọi người ứng xử với nhau một cách trọn nghĩa, vẹn tình” - ông Đinh La Thăng nhấn mạnh.

 Phạm Hùng