Tại phiên chất vấn sáng nay (16/8), các đại biểu Quốc hội Nguyễn Thị Kim Thúy (Ủy ban các vấn đề xã hội của Quốc hội); Nguyễn Thanh Thủy (Hậu Giang); Phạm Văn Hòa (Đồng Tháp) đã chất vấn Bộ trưởng Xây dựng Phạm Hồng Hà các vấn đề về giải nâng cao chất lượng quy hoạch đô thị; trách nhiệm của Bộ trong quản lý đô thị; trách nhiệm và cam kết của Bộ trưởng trong việc xử lý các công trình xây dựng không phép, trái phép, lấn chiếm đất công…

Bộ trưởng Xây dựng Phạm Hồng Hà trả lời chất vấn tại Ủyp/ban Thường vụ Quốc hội. Ảnh: VPG.

Bộ trưởng Xây dựng Phạm Hồng Hà trả lời chất vấn tại Ủy ban Thường vụ Quốc hội. Ảnh: VPG.

Bộ trưởng Trần Hồng Hà cho biết, quy hoạch xây dựng chung cũng như quy hoạch đô thị là quy hoạch tổng thể với những quy chuẩn, tiêu chuẩn chặt chẽ để bảo đảm cuộc sống cho con người trong cả hiện tại và tương lai. Quy hoạch đô thị vừa qua được quan tâm cả về xây dựng thể chế, tổ chức thực hiện, bước đầu đã đạt được những kết quả đáng ghi nhận.

Tuy nhiên trong quy hoạch đô thị còn có những hạn chế như chất lượng lập quy hoạch chưa phù hợp thực tiễn, chưa có sự đồng bộ giữa các loại quy hoạch, chưa tính tới nguồn lực, tiến độ thực hiện trong quy hoạch... dẫn tới tình trạng quy hoạch treo. Bên cạnh đó, việc tổ chức thực hiện quy hoạch thường thực hiện chậm hoặc thực hiện không đồng bộ, chắp vá...

Theo Bộ trưởng Xây dựng, nguyên nhân dẫn đến tình trạng trên là do các cơ quan quản lý nhà nước thực hiện chưa tốt chức trách của mình; chưa công khai, minh bạch thông tin quy hoạch... Việc giám sát của cộng đồng, công tác thanh tra, kiểm tra, xử lý vi phạm còn hạn chế... dẫn tới những hệ lụy cụ thể về phát triển đô thị như: Ùn tắc giao thông, xử dụng đất không hiệu quả, vi phạm cấp phép xây dựng, lấn  chiếm đất đai...

Trả lời câu hỏi có trục lợi hay không việc trục lợi trong việc lập quy hoạch, Bộ trưởng Phạm Hồng Hà cho biết dư luận bức xúc về việc điều chỉnh quy hoạch tùy tiện theo lợi ích nhóm và Bộ Xây dựng sẽ xây dựng công cụ quản lý để đảm bảo quy trình chặt chẽ để tranh thủ giám sát ý kiến cộng đồng, ý kiến của người dân. 

Về trách nhiệm của Bộ Xây dựng, Bộ trưởng Hà nhận những hạn chế trong công tác xây dựng thể chế, đặc biệt là việc phương pháp luận, tính toán quy chuẩn, chỉ tiêu quy hoạch đô thị... Ngoài ra, thủ tục trình tự có những điểm còn phức tạp, có những cái nặng về mục tiêu quản lý nhưng không thực hiện trên thực tế, thiếu tính khả thi. 

“Tới đây Bộ tiếp tục tham mưu cho Chính phủ, Quốc hội hoàn thiện các quy định, thể chế về quy hoạch đảm bảo nâng cao chất lượng, chống lãng phí trong quy hoạch. Cụ thể, Bộ sẽ rà soát lại các phương pháp tính, các tiêu chuẩn, quy chuẩn liên quan để sửa đổi, loại bỏ một số thủ tục, quy trình không cần thiết, trùng lặp, mâu thuẫn… trong cấp phép xây dựng, thẩm định dự án... Đồng thời tăng cường phối hợp với các địa phương trong tổ chức, theo dõi thực hiện quy hoạch đặc biệt trong công tác thanh tra, kiểm tra, ngăn chặn tình trạng điều chỉnh quy hoạch tùy tiện, ngăn chặn lợi ích nhóm trục lợi quy hoạch; tăng cường sự giám sát của nhân dân trong xây dựng, thực hiện quy hoạch...” – Người đứng đầu Bộ Xây dựng cho biết.

Ông cũng thừa nhận dù trong thời gian qua đã giảm xu hướng xây dựng không phép, trái phép, song tình trạng này vẫn còn nhiều, cần phải tăng cường quản lý nhất là tại các đô thị lớn như Hà Nội, TP HCM... "Có những vụ việc chỉ phát hiện được sau khi báo chí, dư luận phát hiện. Nguyên nhân là do việc cấp phép còn hạn chế, chủ đầu tư cố tình vi phạm giấy phép, cơ quan quản lý nhà nước thanh tra, kiểm tra không kịp thời, xử lý vi phạm không dứt điểm" - Bộ trưởng Phạm Hồng Hà nói.

Khi được hỏi Bộ trưởng cam kết khi nào chấp dứt tình trạng vi phạm quy hoạch, Bộ trưởng Phạm Hồng Hà cho rằng: “Đây là vấn đề khó cần có sự phối hợp rất đồng bộ, chặt chẽ giữa các cấp các ngành, giữa trung ương với địa phương, Bộ sẽ đẩy mạnh thanh tra, kiểm tra nhất là tại một số công trình, dự án quy mô sử dụng đất lớn”.

Liên quan đến việc xử lý trách nhiệm được cán bộ, đơn vị trong việc quản lý công trình sai phép, không phép, Bộ trưởng cho hay, Bộ Xây dựng sẽ cố gắng trong thời gian tới cùng với địa phương trực tiếp thanh tra các doanh nghiệp có sai phạm lớn. "Đơn vị cụ thể thì có doanh nghiệp Mường Thanh có sai phạm lớn ở Linh Đàm, Hoàng Mai, Hà Nội, Bộ Xây dựng đã có xử lý vi phạm. Còn xử lý sai phạm sâu hơn là trách nhiệm của TP Hà Nội", ông Phạm Hồng Hà nói.

Về tình trạng lấn chiếm đất đai trong đô thị, Bộ trưởng Phạm Hồng Hà cho biết có tình trạng sử dụng đất trong đô thị chưa hiệu quả, đặc biệt là tình trạng nôn nóng, mở rộng diện tích đô thị, dẫn tới tình trạng phân tán, sử dụng đất chưa hiệu quả dẫn tới tình trạng lấn chiếm... thời gian tới cần đổi mới cơ chế quản lý để nâng cao hiệu quả sử dụng đất đô thị.

Ông nhấn mạnh trách nhiệm quản lý đất đai của các tổ chức, cá nhân được giao quyền sử dụng đất đô thị. Cụ  thể là, đất công ở đô thị đã giao cho xã, phường quản lý, song cơ sở quản lý chưa đúng quy định của pháp luật, cũng như chưa tập trung quản lý được đất phát sinh từ các bãi bồi ven sông.