(DĐDN) - Qua Quyết định của UBND tỉnh Hà Giang, ngoài việc vi phạm trong việc xây dựng đập và vận hành hồ chứa thủy điện, Cty CP Thủy điện Sông Miện 5 còn vi phạm chồng lấn đất theo phê duyệt.

Song-Mien4

Thủy điện Sông Miện 5 xây vượt tới 7 - 8m nước so với thiết kế có nguy cơ cao gây mất an toàn cho cư  dân sống quanh vùng

Thủy điện Sông Miện 5 được UBND tỉnh giao đất và cho thuê với tổng diện tích đất 832.398,3 m2 bao gồm lòng hồ, đập đầu mối, khu phụ trợ cho Cty. Theo đó Cty được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất mang ký hiệu BB 138303, ngày 1.6.2010 với diện tích 692.002,6m2, cho thuê lòng hồ thủy điện và giấy chứng nhận mang ký hiệu số BĐ 132785, diện tích 131.395,7m2 để xây dựng các hạng mục công trình đập, nhà máy, trạm phân phối điện, nhà điều hành, nhà ở công nhân. Tuy nhiên, qua kiểm tra đoàn thanh tra phát hiện, Cty CP thủy điện Sông Miện 5 đã tự thực hiện bồi thường GPMB mà không lập phương án bồi thường GPMB trình UBND huyện Vị Xuyên phê duyệt theo quy định. Đặc biệt, hạng mục lòng hồ của thủy điện Sông Miện 5 và hạng mục nhà máy thủy điện Thuận Hòa, theo thiết kế cơ sở hai dự án có sự chồng lấn với diện tích lên đến 18.163,8m2. Cụ thể, theo thiết kế cơ sở của thủy điện Sông Miện 5 so với mực nước hiện trạng 162,7m (quy định là 155m) thì diện tích giao cho Cty thủy điện Sông Miện 5 thuê (diện tích lòng hồ) vượt 5.948,6m2, không nằm trong diện tích giao đất cho thuê nhưng lại nằm trong hành lang lòng hồ thủy điện Sông Miện 5. Riêng đối với diện tích 12.215,2 m2 còn lại, được xác định đã giao cho Cty CP thủy điện Thuận Hòa trùng vào diện tích lòng hồ thủy điện Sông Miện 5. Mặt khác, theo kết quả đo đạc thực tế, vị trí san ủi mặt bằng của nhà máy thủy điện Thuận Hòa có cốt mặt bằng 164,4m, do đó không nằm trong diện tích đất hành lang lòng hồ thủy điện Sông Miện 5, nhưng tại vị trí này Cty CP thủy điện Sông Miện 5 đã chôn 04 mốc bê tông làm ranh giới đất ở cao trình 164,4m vượt ngoài ranh giới đất của Cty CP Sông Miện 5.

Ngoài ra, Cty này cũng chưa có phương án cắm mốc giới xác định hành lang bảo vệ hồ chứa được UBND tỉnh phê duyệt vì vậy vi phạm khoản 1,2 và 3 điều 6 Nghị định số 112/2008/NĐ-CP ngày 20/10/2008 của Chính phủ. Khoản 1(Chủ đập có trách nhiệm phối hợp với sở TN và MT, UBND huyện, UBND xã nơi có hồ chứa xây dựng phương án cắm mốc trình UBND tỉnh phê duyệt).

Tại Quyết định số 976/QĐ-UBND do chủ tịch UBND tỉnh Đàm Văn Bông ký ngày 02/6/2015 đã khẳng định, Cty Quyền Sơn lập bản đồ giao đất không tuân thủ các quy định pháp luật trong việc xây dựng bản đồ thu hồi đất, không xác định theo hồ sơ thiết kế của hai dự án và thuyết minh phần diện tích trùng nhau, dẫn đến việc giao đất chồng lấn giữa hai Cty. Việc Cty CP thủy điện Sông Miện 5 tự ý cắm 04 mốc ranh giới, không nằm trong diện tích đất cho thuê cũng như diện tích bảo vệ hành lang lòng hồ theo thiết kế, chưa thực hiện quy trình cắm mốc hồ chứa. Hơn nữa, Khi thực hiện bồi thường GPMB, Cty CP thủy điện Sông Miện 5 tự kiểm đếm, thỏa thuận mức giá bồi thường với các hộ dân. Việc tổng hợp kết quả bồi thường, xây dựng phương án bồi thường theo quy định để trình UBND huyện Vị Xuyên nơi thủy điện “cư ngụ” thẩm định, phê duyệt cũng chưa thực hiện…

Chính vì vậy, UBND tỉnh Hà Giang yêu cầu Sở TN - MT phối hợp với các cơ quan liên quan thực hiện việc điều chỉnh giao đất, cho thuê đất đối với các hạng mục có sự chồng lấn diện tích đất giữa thủy điện Sông Miện 5 và thủy điện Thuận Hòa trình UBND tỉnh điều chỉnh, sửa đổi phù hợp với các quyết định quy hoạch và thiết kế cơ sở được phê duyệt. Yêu cầu Cty CP thủy điện Sông Miện 5 tháo dỡ 04 cột mốc và hàng rào dây thép gai do Cty tự ý chôn vượt ngoài phạm vi đất dự án được giao và việc tháo dỡ phải hoàn thành trong tháng 6/2015.

Tuy nhiên, ông Chu Văn Lý – Chủ tịch HĐQT Cty CP thủy điện Sông Miện 5 biện minh: Cty chôn đúng ranh giới đất được UBND tỉnh cho thuê với cao trình 163 m, nguyên nhân các mốc cao hơn là do đất đá san lấp xuống.

Qua khảo sát ý kiến một số chuyên gia về thủy điện thì, trong quy định của Chính phủ và Bộ Công Thương về quy trình vận hành hồ chứa, chỉ cần dự án làm vượt quá 50cm đập là cơ quan chức năng có thể yêu cầu phải cắt bỏ, buộc phải duy trì đúng mực nước cho phép. Đây là quy định rất quan trọng trong việc vận hành các hồ chứa thủy điện do liên quan đến an toàn hồ đập, huống hồ thủy điện Sông Miện 5 xây vượt tới 7 - 8m nước.

Được biết, thủy điện Sông Miện 5 trung bình một năm đóng góp các khoản thuế cho ngân sách tỉnh Hà Giang khoảng 10 tỷ đồng. Nhưng theo tính toán của chuyên gia kinh tế thì, với việc xây vượt thiết kế, công trình thủy điện tích thêm khoảng 4,5 triệu m3 nước và nâng mực nước trong hồ chứa tăng thêm từ 7 - 8m, một năm nhà máy thủy điện Sông Miện 5 sẽ thu được tiền bán điện tăng thêm khoảng 15 tỷ đồng.

Sai phạm của thủy Miện Sông Miện 5 đã khá rõ, nhưng theo tìm hiểu của PV, đến nay việc xử lý xem ra vẫn chỉ là “Quyết định” trên giấy. 30 ngày đã qua, các sở ban ngành cần sớm thực thi theo Quyết định của UBND tỉnh, để 42 hộ dân có nguy cơ ảnh hưởng trực tiếp cũng như hàng nghìn hộ dân huyện Vị Xuyên và TP. Hà Giang được yên tâm làm ăn sinh sống.

Nguyễn Minh