Luật sư Nguyễn Văn Lộc, Đoàn Luật sư TP Hồ Chí Minh chia sẻ quan điểm của mình với DĐDN.

"Bảng giá" được công bố trên internet

1. Hiểu đơn giản ra sao về quyền của cá nhân đối với hình ảnh của mình?

Đó là quyền nhân thân, quyền không thể chuyển giao, việc sử dụng phải được người đó đồng ý của họ. BLDS 2015 có quy định rồi. Có một số trường hợp sử dụng hình ảnh mà không cần có sự đồng ý của người có hình ảnh, như vì lợi ích quốc gia, lợi ích công cộng hay sử dụng từ các hoạt động công cộng (hội nghị, hội thảo…).

Cách đây không lâu, TAND quận tại Hà Nội có phán quyết yêu cầu một tờ báo phải xin lỗi và bồi thường gần 70 triệu cho một độc giả vì đăng ảnh không có sự đồng ý của họ. Quan điểm này của Tòa án có thể xem là tiến bộ, rằng báo đài hay ai đó có quyền chụp hình, còn việc sử dụng thì phải có sự đồng ý của người đó.

2. Hợp đồng của cầu thủ và CLB có giá trị ra sao đối với việc khai thác hình ảnh cầu thủ?

Ai cũng biết muốn rõ trắng đen thì phải xem Hợp đồng lao động của cầu thủ có ký điều khoản thỏa thuận với CLB chủ quản về việc CLB độc quyền sử dụng và khai thác hình ảnh, phát ngôn… hay không. Điều này xuất phát từ quy định của luật rằng “việc sử dụng hình ảnh của người khác vì mục đích thương mại thì phải trả thù lao cho người có hình ảnh, trừ trường hợp các bên có thỏa thuận khác.

Thủ môn Bùi Tiến Dũng thỏa thuận sao thì phải thực hiện vậy, trừ khi… chính thủ môn này ký khi “chưa đủ năng lực hành vi dân sự” (chuyện này hiếm xảy ra). Nếu không có điều khoản trong Hợp đồng lao động mà có các cam kết, thỏa thuận dân sự riêng thì cầu thủ cũng phải tuân thủ. Điểm thú vị ở trong luật Việt Nam chỗ này là nếu Hợp đồng lao động có điều khoản về quản lý hình ảnh, khi Hợp đồng lao động chấm dứt, thỏa thuận có thể chấm dứt theo. Còn nếu là các cam kết dân sự thì khác, các bên sẽ phải tuân thủ theo cam kết đó.

Chuyện khác, điều khoản cam kết là “độc quyền quản lý, khai thác toàn bộ hình ảnh, phát ngôn….” hay chỉ quy định chung chung sẽ khác về pháp lý, tùy theo đó mà hành xử.

3. Nếu công ty truyền thông làm việc riêng với Dũng và Dũng “nói OK” về việc hợp tác, FLC Thanh Hóa FC sẽ kiện ai?

Giả sử Thủ môn Dũng có thỏa thuận với CLB rằng cho phép họ độc quyền sử dụng và khai thác hình ảnh mà còn “đi đêm” với các đơn vị khác. Hợp đồng ký với các bên khác có thể bị tuyên vô hiệu đấy! Tuy nhiên, chỉ có Tòa án mới có quyền tuyên, tức là phải có kiện cáo. CLB có thể kiện Dũng nếu Dũng “đi đêm” như vậy, nhưng không loại trừ việc kiện công ty truyền thông kia để bảo vệ Dũng (hoặc kiện cả hai).

Xin nhắc lại, là chỉ có Tòa án mới tuyên “vô hiệu”, “bồi thường” … và tố tụng luôn là câu chuyện dài, phức tạp.