Bộ Tài chính, Sở GDCK Hà Nội trang trọng tổ chức lễ khai trương thị trường chứng khoán phái sinh.

Bộ Tài chính, Sở GDCK Hà Nội trang trọng tổ chức lễ khai trương thị trường chứng khoán phái sinh.

Theo đó, thị trường phái sinh sẽ mở cửa trước thị trường cơ sở 15 phút để phản ánh các thông tin mới qua đêm. Sản phẩm giao dịch đầu tiên sẽ là Hợp đồng tương lai chỉ số VN30-Index.

Hình thức giao dịch cũng tương tự như với cổ phiếu với các phiên mở cửa, khớp lệnh liên tục, đóng cửa cũng như các lệnh hiện tại đang áp dụng...

Có thể nói, dự ra đời của thị trường CKPS là một bước hoàn thiện thị trường chứng khoán, thị trường tài chính Việt Nam, giúp cải thiện cơ sở nhà đầu tư, thu hút thêm các nhà đầu tư nước ngoài, đặc biệt là các nhà đầu tư tổ chức, nhờ đó, thúc đẩy thanh khoản trên thị trường cơ sở.

Đến nay, các quy định pháp lý, hệ thống giao dịch, bù trừ thanh toán đã được hoàn thành để có thể đảm bảo thị trường vận hành thông suốt, an toàn. 7 công ty chứng khoán được chấp thuận trở thành thành viên giao dịch chứng khoán phái sinh của Sở GDCK Hà Nội và kết nối hệ thống giao dịch chứng khoán phái sinh với Sở GDCK Hà Nội gồm có: CTCP chứng khoán Ngân hàng TMCP Việt Nam Thịnh Vượng, CTCP chứng khoán thành phố Hồ Chí Minh, CTCP chứng khoán Sài gòn, CTCP chứng khoán Ngân hàng Đầu tư và phát triển Việt Nam, CTCP chứng khoán VNDirect, CTCP chứng khoán Bản Việt, CTCP chứng khoán MB. Nhà đầu tư có thể mở tài khoản giao dịch chứng khoán phải sinh tại 7 công ty chứng khoán này.

Sản phẩm phái sinh đầu tiên được đưa vào giao dịch trên thị trường là hợp đồng tương lai chỉ số cổ phiếu VN30-Index. Việt Nam sẽ là quốc gia thứ năm có thị trường chứng khoán phái sinh trong khu vực ASEAN bên cạnh Singapore, Malaysia, Indonesia và Thái Lan và là quốc gia thứ 42 trên thế giới có thị trường tài chính bậc cao này.

Về phương thức thanh toán, theo quy định cho phép sử dụng ký quỹ 80% bằng tiền mặt và 20% bằng cổ phiếu tuy nhiên trước mắt thời kỳ đầu chỉ cho thanh toán 100% bằng tiền. UBCKNN đã chấp thuận cho Vietinbank là ngân hàng chỉ định thanh toán cho phái sinh.

Thời gian giao dịch: Mở cửa từ 8h45 (sớm hơn 15 phút so với thời gian mở cửa thị trường cổ phiếu và đóng cửa cùng thị trường cổ phiếu). Kết cấu có 3 phiên ATO, khớp lệnh liên tục - ATC. Cụ thể, các phiên khớp lệnh gồm có phiên buổi sáng từ 9h-11h30, 13h-14h30 và cuối cùng phiên đóng cửa ATC 14h30-14h45.

Quy mô hợp đồng là 100.000 đồng x điểm chỉ số VN30. Hệ số nhân hợp đồng 100.000 đồng. Tháng đáo hạn được xác định là tháng hiện tại, tháng kế tiếp, hai tháng cuối 2 quý tiếp theo. Ví dụ: Tháng hiện tại là tháng 7. Các tháng đáo hạn là tháng 7, tháng 8, tháng 9 và tháng 12.

Biên độ giao động giá, theo quy định là +-7% tương ứng biên độ của HOSE, giá tham chiếu là giá thanh toán cuối ngày của ngày giao dịch liền trước hoặc giá lý thuyết, giới hạn vị thế áp dụng VN30. Giới hạn lệnh là 500 hợp đồng/lệnh. Ngày giao dịch cuối cùng vào ngày thứ Năm thứ ba trong tháng đáo hạn, trường hợp trùng ngày nghỉ sẽ được điều chỉnh lên ngày giao dịch liên trước đó. Ngày thanh toán cuối cùng vào ngày làm việc liền sau ngày giao dịch cuối cùng. Bước giá/đơn vị yết giá 0,1 điểm chỉ số.

Hiện nay có 07 Công ty chứng khoán gồm SSI, VNDS, HSC, BSC, MBS, VPBS, VCSC đã được chấp thuận làm thành viên bù trừ (TVBT). 

Với tinh thần thị trường chứng khoán phái sinh là sản phẩm mới cần được hỗ trợ trong thời gian đầu vận hành, do đó Trung tâm lưu ký và các Sở GDCK sẽ miễn thu phí trên thị trường chứng khoán phái sinh trong 6 tháng đầu. Còn đối với các CTCK, theo quy định tại Thông tư 242 chưa quy định về các chính sách phí trên TTCK phái sinh do đó các CTCK tự căn cứ trên tình hình thực tiễn để thu khách hàng.

Thực tế hiện nay trong 7 CTCK được làm thành viên bù trừ TTCK phái sinh  nhiều CTCK có chính sách hỗ trợ khuyến khích nhà đầu tư trong giai đoạn đầu bằng cách miễn hoặc giảm phí trong 2-3 tháng đầu.

Đối với cách tính thuế thu nhập cá nhân trên thị trường chứng khoán phái sinh, UBCK đã từng có đề xuất miễn và giảm thuế đối với thu nhập từ hoạt động chuyển nhượng chứng khoán phái sinh tuy nhiên đề xuất này chưa tính toán được đánh giá tác động miễn giảm thuế với thu ngân sách. Do đó lãnh đạo Bộ Tài chính quyết định triển khai thị trường và áp dụng mức thuế suất cũng như cách tính thuế như thị trường cơ sở sau đó đánh giá lại nếu thực sự cần thiết. Bà Bình cho biết trong hôm nay có thể có công văn để giải thích cách tính thuế với thị trường phái sinh.

Hầu hết các thành viên thị trường từ UBCK, Trung tâm lưu ký, các Sở giao dịch đến thành viên thị trường khi được hỏi về thị trường phái sinh đều rất lo ngại vấn đề rủi ro. Đây là một thị trường mới với hầu hết nhà đầu tư. Con số 1.300 tài khoản mở mới tham gia thị trường phái sinh trên tổng số 1,7 triệu tài khoản chứng khoán đang giao dịch trên thị trường cũng cho thấy mức độ dè dặt khi tham gia sản phẩm mới.

Đặc biệt về đòn bẩy ký quỹ 10%, một nhà đầu tư cá nhân bị giới hạn tham gia 5.000 vị thế, nhưng trên thực tế nếu giao dịch quy mô một nhà đầu tư cá nhân đặt lệnh có thể lên đến 400 tỷ đồng (trong trường hợp Index ở mức 800 điểm). Do đó, nếu thị trường phát triển ở một mức độ nhất định thì rủi ro về thanh toán là điều các CTCK phải rất thận trọng. UBCK cũng yêu cầu các thành viên thị trường phải đảm bảo nghiêm ngặt về thanh toán và các quy định để quản trị rủi ro.

Theo ông Lê Anh Phong - Phó Tổng giám đốc Sở GDCK Hà Nội "Sở GDCK Hà Nội đã hoàn thiện quy trình để làm market marker cho các hợp đồng tương lai, nhưng nhà tạo lập thị trường là do tự nguyện từ phía các CTCK, khi nào họ chuẩn bị sẵn sàng về mặt hệ thống và mặt nghiệp vụ, cũng như kiểm soát được rủi ro thì họ sẽ tham gia".