cần thêm 9.000 tiến sĩ để làm gì trong khi

Cần thêm 9.000 tiến sĩ để làm gì trong khi Việt Nam còn "tồn đọng" hàng ngàn tiến sĩ không bao giờ nghiên cứu khoa học?

Vấn đề của giáo dục Việt Nam chưa phải nằm ở chỗ không đủ tỉ lệ giảng viên tiến sĩ/ sinh viên mà là chất lượng nghiên cứu khoa học của những người có học hàm học vị cao chót vót, là nội dung chương trình, cách dạy và học. Nếu hai tiến sĩ ở Việt Nam chỉ cần có một công bố quốc tế trong 1 năm thì mỗi năm sẽ có 12.000 công trình!

Nhưng vấn đề là không phải tất cả những tiến sĩ đó đều làm công tác giảng dạy, nghiên cứu mà không ít đang "ẩn náu" trong các cơ quan hành chính, làm lãnh đạo, quản lý. Người ta từng đặt câu hỏi rằng đứng đầu một huyện, một sở thì học vị tiến sĩ để làm gì? Trong khi bản chất của thuật ngữ Philosophia Doctor (tiến sĩ) có nghĩa là "chuyên gia", "thầy", là sự "thông thái", "uyên bác"… đều là những thuật ngữ thuộc về nghiên cứu, phát minh khoa học.

Hơn nữa, người có học vị tiến sĩ phải có tố chất hơn người, có ý chí và đam mê nghiên cứu khoa học chứ không phải chọn người theo chỉ tiêu và mang học vị PhD chỉ để giải quyết khâu oai. Làm khoa học bằng "chỉ tiêu" có nguy cơ tiêu cực rất cao, có ai chắc chắn trong 9.000 ứng viên đều hoàn toàn xứng đáng về phẩm chất, trình độ?

Bộ GD&ĐT phải nghiên cứu kỹ cần thêm 9.000 tiến sĩ để làm gì trong khi "tồn đọng" hàng ngàn tiến sĩ không bao giờ nghiên cứu khoa học. Tại sao không sắp sếp lại đội ngũ tiến sĩ trong các cơ quan nhà nước theo hướng chuyển tất cả những tiến sĩ hiện có trong các cơ quan hành chính, quản lý sang ngành giáo dục. Một mặt tránh lãng phí chất xám, mặt khác kích thích nghiên cứu khoa học và thử thách những "tiến sĩ giấy".

Vấn đề của đổi mới giáo dục không phải là có thật nhiều tiến sĩ trong ngành, thực tế nếu đam mê nghiên cứu, tìm tòi thì một thạc sỹ cũng có thể giảng dạy hay và có nhiều công trình khoa học hơn "tiến sĩ giấy". Đó là bài toán tuyển dụng giảng viên có trình độ. Tại sao không có nhiều chủ nhân tấm huy chương vàng Olympic quốc tế làm giảng viên? Tại sao 13 quán quân Olympia chỉ duy nhất một người theo nghề dạy học? Tại sao đầu vào ngành sư phạm chỉ còn 9 điểm?

Nói vậy để thấy rằng, bỏ tiền "ấp" hơn 9.000 tiến sĩ e rằng lãng phí. 12.000 tỷ đồng không phải là con số nhỏ. Không phải cứ là tiến sĩ thì nghiễm nhiên đứng trên bục giảng bài. Vì sao những người nông dân chân đất chế tạo, cải tiến đủ thứ máy móc lại không được mời nói chuyện với sinh viên? Trong khi mấy thứ lý luận trên trời của một tỷ phú nào đó lại được ca tụng kiểu như đúng rồi!

Thiết thực hơn nên để 12.000 tỷ đồng đó tăng lương cho giáo viên và đầu tư cơ sở vật chất giáo dục vùng cao. Bất hợp lý khi mà nhiều nơi còn thiếu trường thiếu lớp, trẻ em không được đến trường mà lại đầu tư hàng ngàn tỷ đồng vào dự án không ai chắc chắn sẽ thành công. Thực tế cho thấy đề án ngoại ngữ hay VNEN ít nhiều là bài học kinh nghiệm.