Người khởi kiện được TAND tỉnh Bến Tre chấp nhận toàn bộ yêu cầu khởi kiện vì tiền điện tử chưa được luật xem là hàng hoá (ảnh PLo)

Người khởi kiện được TAND tỉnh Bến Tre chấp nhận toàn bộ yêu cầu khởi kiện vì tiền điện tử chưa được luật xem là hàng hoá (ảnh PLo)

Thấy gì từ việc cơ quan thuế chịu thua nhà đầu tư Bitcoin?

Lúng túng trong quản lý?

Trong vụ kiện giữa ông Cường với Chi cục Thuế Bến Tre, xét trên phương diện luật pháp hiện hành, rõ ràng Chi cục Thuế đã sai vì cơ quan thuế đã tự ý “gán ghép” tiền điện tử (Bitcoin) là một dạng “hàng hóa”, dẫn đến truy thu thuế GTGT và thuế thu nhập cá nhân đối với ông Cường.

Việc làm này của cơ quan thuế là vô cùng vô lý vì hiện chưa có bất kỳ văn bản quy phạm pháp luật nào công nhận Bitcoin là hàng hóa.

Theo HĐXX, việc truy thu thuế không phù hợp sẽ ảnh hưởng hoạt động quản lý tiền tệ của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, tạo điều kiện để chuyển tiền bất hợp pháp, thanh toán chuyển tiền cho các giao dịch bất hợp pháp...

Cho tới mới đây, Thủ tướng Chính phủ đã phê duyệt Đề án hoàn thiện khung pháp lý để quản lý, xử lý đối với các loại tài sản ảo, tiền điện tử, tiền ảo. Tuy nhiên, không có gì bảo đảm rằng Chính phủ sẽ thừa nhận và bảo hộ cho Bitcoin trong tương lai.

Sâu xa của vấn đề ở đây là vì Việt Nam hiện vẫn còn lúng túng và chưa sẵn sàng trong việc “tiếp nhận” Bitcoin hay bất cứ dạng tài sản kỹ thuật số nào nên đã dẫn đến việc mâu thuẫn trong công tác quản lý, gây lãng phí thời gian cho người dân cũng như cơ quan quản lý trong việc giải quyết các “xung đột” liên quan tới tài sản “ảo”.

Ai là người chịu thiệt?

Đầu tiên, chính là ngân sách nhà nước. Vào tháng 10/2009, The New Liberty Standard đưa ra giá trị quy đổi 1 USD tương đương 1,309 Bitcoin. Đây là lần đầu tiên một đồng tiền ảo được sự công nhận có giá trị về mặt thực tế trên thị trường tiền tệ thế giới. Chỉ trong thời gian ngắn, giá của đồng tiền này đã từng đạt đỉnh gần 5.000 USD/Bitcoin, gấp hàng nghìn lần giá trị ban đầu.

Vậy nếu Bitcoin được công nhận đăng ký kinh doanh, thì số tiền cơ quan thuế sẽ thu lại được là bao nhiêu từ những nhà đầu tư Bitcoin? Chắc chắn đó là con số không hề nhỏ.

Thứ hai, chính là các nhà đầu tư. Họ đang là những nhà đầu tư mạo hiểm, khi mọi giao dịch đều diễn ra trên nền tảng kỹ thuật số, không có cơ quan hay chính phủ quản lý, mọi hoạt động đều diễn ra tại các sàn giao dịch hợp pháp hoặc sàn “ngầm “ ở nước ngoài. Rủi ro đến với các nhà đầu tư Việt Nam là khi cả hai loại sàn trên bị đánh sập thì nguy cơ mất trắng là rất cao. Khoản bồi thường hoàn toàn không đáng kể so với chi phí đầu tư ban đầu.

Cần một khung pháp lý

Điều cấp thiết hiện nay, theo TS Nguyễ Trí Hiếu – chuyên gia tài chính, chúng ta cần phải định nghĩa tiền kỹ thuật số là gì? Quy định nó là loại hàng hóa hay không? Giao dịch diễn ra như thế nào? Đặc biệt cần có quy định chặt chẽ về việc cấp phép hoạt động cho các sàn giao dịch. Theo đó, các sàn giao dịch phải đảm bảo được đăng ký theo Luật DN, phải có vốn hóa, có địa chỉ, có ban quản lý… nhằm đảm bảo tính công khai minh bạch.

“Những quy định này sẽ giúp giảm thiểu rủi ro cho các nhà đầu tư. Đồng thời, cơ quan chức năng cũng sẽ có điều kiện quản lý dễ dàng được các giao dịch từ phía nhà đầu tư cũng như các sàn giao dịch. Ngoài ra cũng tránh được tình trạng các cá nhân, tổ chức lợi dụng chuyển tiền kỹ thuật số ra nước ngoài để thực hiện hành vi rửa tiền” – TS. Nguyễn Trí Hiếu cho biết.

Thực tế chính sách quản lý luôn đi sau hành vi thị trường. Phải mất hơn 5 năm kể từ khi xuất hiện mới có các quy định pháp lý liên quan đến lĩnh vực cho vay tiêu dùng, còn các công ty ví điện tử chỉ mới nhận được giấy phép hoạt động chính thức năm 2016 sau khi thí điểm các cổng thanh toán từ năm 2009.

Ông Tobias Fischer - Ngân hàng Phát triển châu Á cho biết: Các nhà quản lý khó có thể theo kịp với tiến bộ kỹ thuật hiện tại. “Cần thêm thời gian để các nhà quản lý hiểu những gì đang diễn ra trên thị trường. Việc soạn thảo luật mà không hiểu về môi trường hiện tại, các công ty khởi nghiệp về công nghệ thì sẽ không hợp lý lắm”, ông Tobias nói.

Việc nhanh chóng có khung pháp lý để quản lý các giao dịch tiền ảo, tài sản ảo, tiền kỹ thuật số sẽ giúp ngân sách nhà nước truy thu được thuế của các nhà đầu tư trong nước cũng như nước ngoài tại Việt Nam. Ngoài ra còn giúp giảm thiểu những mâu thuẫn, xung đột lợi ích giữa nhà đầu tư với cơ quản lý nhà nước.

Bạn đang đọc bài viết Thấy gì từ việc cơ quan thuế thua kiện nhà đầu tư Bitcoin? tại chuyên mục Pháp luật của Báo Diễn đàn doanh nghiệp. Liên hệ cung cấp thông tin và gửi tin bài cộng tác: email toasoan@dddn.com.vn, hotline: (024) 3.5771239,