Tham tán thương mại thời TPP

Tham tán thương mại thời TPP

03/03/2016 1:51 Chiều

(DĐDN)- Khái niệm thương mại trong nền kinh tế hiện đại và trong các hiệp định thương mại tự do thế hệ mới đã có nhiều thay đổi so với trước đây, đã bao hàm và gắn liền với các vấn đề thể chế kinh tế, các vấn đề xã hội và môi trường… Do vậy, phải chăng, trong thời TPP, nhiệm vụ và phương thức hoạt động của các cơ quan thương vụ của ta ở nước ngoài cũng cần được định nghĩa lại theo quan điểm mới?

a11

Chủ tịch VCCI Vũ Tiến Lộc trao đổi với Hoàng tử Vương quốc Anh Andrew tại Tọa đàm “Tiềm năng cơ hội kinh doanh giữa Việt Nam và Vương quốc Anh”

Cơ quan thương vụ không chỉ làm công tác thúc đẩy thương mại theo kiểu và trong phạm vi truyền thống, dù các hoạt động này là rất quan trọng (như thông tin tư vấn, chắp mối, tổ chức hội nghị, hội chợ, triển lãm để quảng bá sản phẩm, tìm bạn hàng, tìm đối tác bán mua các sản phẩm cụ thể…) mà còn bao gồm các hoạt động góp phần thúc đẩy cải cách thể chế, nâng cao năng lực cạnh tranh và hội nhập của nền kinh tế và các DN Việt Nam.

“Ra da” kinh tế

Với sự hiện diện rộng khắp của cơ quan thương vụ ở hầu hết các quốc gia và vùng lãnh thổ có tiềm năng quan hệ kinh tế và thương mại lớn với Việt Nam, và cũng là các nền kinh tế thị trường phát triển hàng đầu trên thế giới, chúng tôi đề nghị Thủ tướng và Bộ trưởng Công Thương giao nhiệm vụ cho các cơ quan thương vụ hãy là tai mắt và cánh tay nối dài của cả Chính phủ và DN, không chỉ có trách nhiệm cung cấp kịp thời thông tin và hỗ trợ các DN trong nước, trong việc tiếp cận các thị trường mua bán hàng hóa, thu hút đầu tư mà còn là các “rada” kinh tế, cơ quan tham mưu cho Chính phủ, giới thiệu những thực tiễn tốt nhất trên thế giới trong điều hành kinh tế, trong xây dựng thể chế, cải cách hành chính, trong xây dựng và vận hành các chính sách và thể chế hỗ trợ DN…

Thủ tướng và Chính phủ đã có Nghị quyết 19 về cải thiện môi trường kinh doanh và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia, đưa Việt Nam vào top 4 nước đứng đầu ASEAN vào năm 2016. Việc áp dụng những thông lệ tốt nhất của thế giới sẽ giúp thực hiện mục tiêu này. Và tôi tin rằng Thủ tướng và Chính phủ sẽ không chỉ dừng lại ở mục tiêu đạt chuẩn mực tiên tiến trong ASEAN mà còn xa hơn tiến tới những chuẩn mực tiên tiến của thế giới. Các cơ quan thương vụ hãy hiến kế với chính phủ những giải pháp cải thiện môi trường kinh doanh từ thực tiễn trải nghiệm của họ ở các nền kinh tế hàng đầu thế giới để góp phần hướng tới mục tiêu này (ví dụ các cơ quan thương vụ có trách nhiệm báo cáo với Chính phủ, với Bộ trưởng không chỉ về chính sách kinh tế thương mại của các nước với Việt Nam mà còn cả về việc họ điều hành nền kinh tế như thế nào, làm thủ tục xuất nhập cảnh ra sao, tổ chức cơ quan hải quan thế nào, thu thuế ra sao, đăng ký thành lập DN, hỗ trợ DNNVV, khởi nghiệp thế nào…? để chúng ta có thể xem xét, tham khảo).

VCCI và cộng đồng DN đề nghị các cơ quan thương vụ của chúng ta ở nước ngoài, hãy giới thiệu cho DN Việt Nam những mô hình quản trị kinh doanh tốt nhất, những xu hướng mới về quản trị và công nghệ của các DN ở các nước sở tại mà DN Việt Nam có thể học hỏi, noi theo. Có thể coi 56 cơ quan thương vụ là 56 cơ quan tham mưu chính sách và tư vấn về phương thức kinh doanh cho Chính phủ và DN.

Nâng cao chất lượng xúc tiến

Xúc tiến xuất khẩu theo quan điểm mới sẽ không đầy đủ nếu chỉ giới thiệu về các sản phẩm, dịch vụ, về chất lượng và giá cả của nó, mà còn cần phải giới thiệu cả cách thức làm ra sản phẩm hàng hóa đó của các DN trên cơ sở bảo đảm tuân thủ các tiêu chuẩn về xã hội, về quan hệ lao động và môi trường… Hoạt động quảng bá, xúc tiến xuất khẩu, tìm kiếm đối tác đầu tư, kết nối DN trong điều kiện mới rất cần quan tâm đến nội dung này.

Trong thực tiễn thương mại quốc tế, nhiều khi hoạt động xúc tiến chỉ nhằm vào nội dung này nhưng lại tạo ra hiệu ứng bán hàng và tìm đối tác đầu tư rất tốt. Tôi nhớ, tháng 7 năm ngoái, khi Thủ tướng và ngay sau đó Hoàng tử Anh sang Việt Nam, chúng tôi đều phối hợp hiệp hội DN Vương quốc Anh tại Việt Nam tổ chức diễn đàn DN với sự hiện diện của Thủ tướng và Hoàng tử Anh. Theo yêu cầu của Thủ tướng và Hoàng tử Anh, Chủ đề diễn đàn không giới thiệu về hàng hóa mua bán hay dự án đầu tư, mà lại tập trung vào vấn đề Minh bạch, Liêm chính và Sáng tạo trong DN. Thông điệp chính ở đây là động lực thúc đẩy và chuẩn kết nối quan hệ DN Việt – Anh cần xoay quanh trục chính về thực hành quản trị minh bạch, liêm chính và sáng tạo. Trong một nền thương mại văn minh, người ta phải thống nhất với nhau về cách thức làm ăn đã, sau đó mới bàn đến chuyện mua gì, bán gì, liên doanh, liên kết gì… Xây dựng và quảng bá hình ảnh về một môi trường kinh doanh, một cộng đồng DN Việt có trách nhiệm xã hội, quản trị minh bạch, liêm chính và chuyên nghiệp sẽ thúc đẩy đầu tư, thương mại của thế giới với Việt Nam và phải là nhiệm vụ mà các cơ quan thương vụ cần chung tay.

Trong công tác hỗ trợ xúc tiến xuất khẩu và đầu tư, tôi đề nghị các cơ quan thương vụ hãy đặt trọng tâm vào việc tìm kiếm đối tác, xúc tiến, thúc đẩy quan hệ xuất nhập khẩu, đầu tư của các DNNVV của các nước với các DN Việt Nam. Đây sẽ là đối tác chính của Việt Nam trong làn sóng xuất nhập khẩu và đầu tư những năm sắp tới. Bởi chúng ta biết, các tập đoàn, DN lớn, với tiềm lực về tài chính và bộ máy phát triển kinh doanh chuyên nghiệp, tự họ có thể tìm kiếm được thông tin, tìm kiếm được đối tác để đầu tư, kinh doanh tại Việt Nam và rất nhiều trong số họ thậm chí đã có sự hiện diện ở Việt Nam, mà ít cần trợ giúp của các cơ quan xúc tiến của Nhà nước. Nhưng các DNNVV, dù ở các nước phát triển nhất cũng không thể tự làm. Họ cần sự tư vấn, trợ giúp, xúc tiến, dẫn dắt của thương vụ và các tổ chức xúc tiến. Mặt khác, các DNNVV của bạn sẽ là đối tác vừa sức với phần lớn DN Việt Nam.

Và việc tiếp cận chuỗi giá trị của các tập đoàn xuyên quốc gia qua mắt xích các DNNVV của bạn cũng là một giải pháp khả thi nhất trong những năm trước mắt khi chúng ta đang quá thiếu các DN cỡ lớn và cỡ vừa đủ sức tiếp cận trực tiếp với các tập đoàn đa quốc gia – các trung tâm của chuỗi.

Chúng ta cũng cần lưu ý về bản chất chính sách thu hút đầu tư phát triển công nghiệp hỗ trợ – một trong những trọng tâm chính sách công nghiệp của chúng ta trong thời gian tới, cũng chính là thu hút đầu tư của các DNNVV. Chỉ DNNVV mới làm công nghiệp hỗ trợ. Các tập đoàn lớn chỉ làm lắp ráp, làm nghiên cứu phát triển, làm thương hiệu và phân phối.

Đề nghị các cơ quan thương vụ, hãy quan tâm đến việc hỗ trợ các hiệp hội và DN Việt Nam tiếp cận các Phòng thương mại và công nghiệp và các hiệp hội ngành nghề của bạn. Các tổ chức xúc tiến hỗ trợ DNNVV của chính phủ các nước cũng là địa chỉ tin cậy mà các cơ quan thương vụ cần tiếp cận để hỗ trợ các DN trong nước. Mạng lưới các Phòng thương mại và hiệp hội DN, các tổ chức hỗ trợ DNNVV trong và ngoài nước sẽ phải là các đối tác quan trọng nhất của các cơ quan thương vụ. Qua mạng lưới này, các cơ quan thương vụ sẽ tìm được tổ chức đầu mối để thâm nhập vào hệ liên kết của các DNNVV của các nền kinh tế và các hoạt động xúc tiến thương mại đầu tư của các cơ quan thương vụ sẽ có sức mạnh lan tỏa.

Cơ quan thương vụ không chỉ làm công tác thúc đẩy thương mại theo kiểu truyền thống mà bao gồm các hoạt động góp phần thúc đẩy cải cách thể chế, nâng cao năng lực cạnh tranh và hội nhập của nền kinh tế và các DN Việt Nam.

Đón bắt cơ hội từ các hiệp định thương mại

Chúng ta hiểu rằng quá trình thực hiện các hiệp định thương mại tự do đặc biệt là các hiệp định thương mại tự do thế hệ mới cũng chính là quá trình sắp xếp lại, dịch chuyển các chuỗi cung ứng toàn cầu của các tập đoàn lớn từ các nền kinh tế ngoại khối vào các nền kinh tế nội khối của các hiệp định thương mại tự do (xu hướng dịch chuyển đầu tư trong một số ngành công nghiệp từ Trung Quốc vào Việt Nam thời gian gần đây là một ví dụ). Do vậy, chúng tôi đề nghị các cơ quan thương vụ, đặc biệt là cơ quan thương vụ ta ở các nước thuộc TPP, EVFTA… hãy theo sát động thái quan trọng này để tư vấn cho Chính phủ và hỗ trợ cộng đồng DN trong việc đón bắt các cơ hội gia nhập chuỗi để thu hút đầu tư và thiết lập quan hệ bạn hàng. VCCI và các hiệp hội DN sẽ sát cánh với Bộ Công Thương, Bộ Kế hoạch và Đầu tư và các cơ quan thương vụ trong việc hỗ trợ DN đón bắt và hiện thực hóa các cơ hội này.

Thực hiện các hiệp định thương mại tự do cũng là quá trình các DN Việt Nam phải tái cấu trúc lại thị trường, nhằm hướng vào thị trường có ưu đãi thuế quan cao nhất là thị trường của các hiệp định thương mại tự do thế hệ mới. Và hai năm tới sẽ có nhu cầu rất lớn của các DN trong việc tìm kiếm đối tác nhập khẩu cũng như xuất khẩu tại các thị trường này để chuẩn bị cho thời kỳ thực hiện các hiệp định. Đây là điều chúng tôi cũng đề nghị các cơ quan thương vụ hết sức lưu ý.

Bài toán nhân lực và kinh phí luôn là một thách thức lớn với cơ quan thương vụ trong việc đáp ứng các yêu cầu của Chính phủ và cộng đồng kinh doanh trong nước. Để giải quyết vấn đề này, bên cạnh việc tăng cường nhân sự và ngân sách cho các cơ quan thương vụ đăc biệt là ở các thị trường nước ta đã và sẽ ký các hiệp định thương mại tự do thế hệ mới, chúng tôi đề nghị Thủ tướng cho phép thực hiện rộng rãi cơ chế hợp tác và hợp đồng cung cấp dịch vụ xúc tiến thương mại giữa các DN và hiệp hội DN trong nước với các cơ quan thương vụ.

Do hạn chế về nhân lực và tài chính, thậm chí cả chuyên môn, cơ quan thương vụ, nhìn chung, chỉ có thể cung cấp những thông tin và hỗ trợ chung, còn những yêu cầu cụ thể, chuyên sâu như những nghiên cứu, khảo sát và tư vấn thị trường cho các dự án và ngành hàng chuyên biệt cần phải được bảo đảm kinh phí thông qua các hợp đồng cung ứng dịch vụ do DN đặt hàng. Chúng tôi thiết nghĩ, các DN và hiệp hội DN trong nước sẽ sẵn sàng trả phí dịch vụ cho cơ quan thương vụ nếu cơ quan thương vụ có khả năng cung ứng các dịch vụ phát triển thị trường có hiệu quả cho DN. Vấn đề ở đây chính là chất lượng dịch vụ của các cơ quan thương vụ.

Ngoài những kiến nghị chung nêu trên, VCCI còn đặt hàng đối với các cơ quan thương vụ một loạt yêu cầu rất cụ thể của DN trong lĩnh vực thông tin, tư vấn, nhất là những thông tin dự báo và cảnh báo về môi trường kinh doanh, về thị trường, về công nghệ, về sản phẩm, dịch vụ, các biện pháp phòng vệ thương mại và giải quyết các tranh chấp thương mại, vấn đề cảnh báo và xác minh đối tác…

TS. Vũ Tiến Lộc
Chủ tịch Phòng Thương mại và  Công nghiệp Việt Nam
(Thông tin tham khảo danh sách liên hệ tham tán mời đọc Enternews.vn)

Tags :

Bài viết đã chặn phản hồi!

Tin khác đã đăng

Theo bạn, nữ doanh nhân nào có tầm ảnh hưởng nhất?
  • 7.02%
  • 5.26%
  • 7.02%
  • 1.75%
  • 21.05%
  • 8.77%
  • 1.75%
  • 1.75%
  • 14.04%
  • 19.3%
  • 7.02%
  • 5.26%