Dự án “Nâng bãi bồi ổn định đê biển 8 (đoạn từ K26+700 đến K31+700 huyện Thái Thụy) kết hợp tạo mặt bằng phát triển công nghiệp - dịch vụ” được Thái Bình kỳ vọng là dự án nằm trong lộ trình phát triển kinh tế - xã hội, ổn định đời sống dân cư. Tuyến đê này được Chính phủ phê duyệt bổ sung vào quy hoạch tuyến đê biển tại văn bản số 1797/TTg-KTN ngày 6/11/2013; tỉnh Thái Bình cũng nằm trong quy hoạch tổng thể phát triển kinh tế ven biển Việt Nam đến năm 2020, được Chính phủ phê duyệt tại văn bản số 741/VPCP- KTTH ngày 9/2/2011.

Quai đê lấn biển lần 3

Tuyến đê số 8 là tuyến đê nối đê hữu sông Thái Bình ở phía Bắc và đê tả sông Trà Lý ở phía Nam tạo nên vòng khép kín bảo vệ một nửa phía Bắc huyện Thái Thụy. Tuyến đê này nằm giữa hai cửa sông là cửa Thái Bình và cửa Diêm Điền, phía trước đê là bãi bồi rộng lớn được bồi đắp bởi chính hai cửa sông trên.

Năm 1974, tuyến đê Xuân Hải đã được đắp, tuy nhiên, theo thời gian và do công nghệ thi công thời điểm đó, tuyến đê đã xuống cấp. Năm 1996, Thái Bình đã đắp tuyến đê mới cách xa khu vực đê cũ, tạo thành cánh đồng trồng muối rộng 100ha nằm ở khu vực trong đê.

Tuy nhiên, việc nắn đê thời điểm này lại tạo nên một tuyến đê gấp khúc tại đây, về lâu dài sẽ gây ra điểm xung yếu cục bộ, giảm khả năng ổn định cho tuyến đê biển. Chính vì vậy, Thủ tướng Chính phủ đã phê duyệt điều chỉnh tuyến đê biển 8 tại Văn bản số 1797/TTg-KTN ngày 06/11/2013; Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn đã thỏa thuận giải pháp kỹ thuật tại văn bản số 383/TCTL-ĐĐ ngày 08/4/2014. Tại văn bản này, Tổng Cục Thủy lợi (Bộ NN-PTNT) khuyến cáo Thái Bình cần rà soát, thiết kế, bổ sung dải cây chắn sóng trước đê biển đảm bảo mật độ và chiều dài dải cây trồng mới, tối thiểu 200m chiều rộng.

Và nếu dự án được triển khai đây sẽ là dự án quai đê lấn biến lần thứ ba tại vị trí này.

Hình thành phân khu đa chức năng

Với dự án này, Thái Bình đưa ra phương án sẽ đắp đê mới đọan từ K26+700 đến K31+700 cách đê cũ khoảng 800m về phía biển; san lấp toàn bộ diện tích đất xen kẹp giữa đê cũ và đê mới để đảm bảo ổn định cho đê mới đắp.

Phần diện tích đất xen kẹp này sẽ tạo mặt bằng khoảng 320ha để phát triển công nghiệp – dịch vụ, thu hút đầu tư, góp phần thúc đẩy phát triển khu kinh tế ven biển và làm thay đổi diện mạo, cảnh quan môi trường, góp phần cải tạo môi trường sinh thái trong khu vực. Đặc biệt, sau khi tuyến đường ven biển được kết nối sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho hàng hoá vận chuyển ra các cảng của Hải Phòng.

Trên thực tế, mặc dù dự án mới đang nằm trong giai đoạn lập hồ sơ xin ý kiến các Bộ ngành để trình Thủ tướng Chính phủ phê duyệt, thế nhưng, Thái Bình đã lập quy hoạch phân khu xây dựng tại mặt bằng 320ha lấn biển từ giữa tháng 12/2016.

Trưởng BQL Dự án đầu tư các công trình nông nghiệp (Sở NN-PTNT tỉnh Thái Bình) Đặng Văn Thái giới thiệu dự án

Trưởng BQL Dự án đầu tư các công trình nông nghiệp (Sở NN-PTNT tỉnh Thái Bình) Đặng Văn Thái giới thiệu dự án

Cụ thể: Ngày 14/12/2016, tại QĐ số 3677/QĐ-UBND, Chủ tịch UBND tỉnh Thái Bình Nguyễn Hồng Diên đã ký phê duyệt nhiệm vụ và dự toán quy hoạch phân khu này. Theo đó, đây là phân khu đa chức năng, bao gồm khu công nghiệp, khu đô thị và thương mại dịch vụ có tên Phân khu đa chức năng Xuân Hải (huyện Thái Thụy, tỉnh Thái Bình).

Khu công nghiệp tổng hợp đa ngành nghề chủ yếu là công nghiệp chế biến, chế tạo có tính chất công nghiệp, công nghệ kỹ thuật cao, công nghiệp ít gây ô nhiễm, các loại ngành công nghiệp các-bon thấp. Lý do Thái Bình lựa chọn những ngành nghề công nghiệp “sạch” này nhằm đảm bảo vấn đề môi trường biển, gắn với bảo vệ, phát triển rừng phòng hộ.

Khu đô thị mới tại phân khu Xuân Hải có diện tích khoảng 1/3 tổng quỹ đất (khoảng 80ha) được định hướng phát triển đảm bảo tiêu chuẩn, quy chuẩn về khoảng cách ly an toàn vệ sinh môi trường. Khu thương mại, dịch vụ quy hoạch xây dựng được lập dự án quy mô khoảng 30ha.

Ngày 17/1/2017, UBND tỉnh Thái Bình công bố văn bản về việc kêu gọi thu hút các nhà đầu tư tại phân khu Xuân Hải gắn với bảo vệ rừng gửi các sở, ngành: Kế hoạch Đầu tư, Xây dựng, Giao thông Vận tải, NN-PTNT, BQL các khu công nghiệp…

Ngoài ra, Thái Bình cũng lập danh sách các nhóm ngành nghề sản xuất có nguy cơ gây ô nhiễm môi trường để không khuyến khích đầu tư, bao gồm sản xuất vật liệu xây dựng, dệt nhuộm may mặc, sản xuất giấy, hóa chất, chế biến khoáng sản…

Trưởng BQL Dự án đầu tư các công trình nông nghiệp (Sở NN-PTNT tỉnh Thái Bình) Đặng Văn Thái cho hay, dự án Nâng bãi ổn định đê biển số 8 từ Km 26+700 – Km 31+700 tại huyện Thái Thụy có tổng mức kinh phí là 725 tỷ đồng. Đây là nguồn vốn từ ngân sách, không thực hiện phương án xã hội hóa và ngày 23/11/2016, Phó chủ tịch UBND tỉnh Thái Bình Phạm Văn Ca đã ký QĐ số 3386 phê duyệt phương án đầu tư này.

Số tiền 725 tỷ đồng này sẽ thực hiện các phần việc: san lấp toàn bộ khu vực bãi bồi rộng 320.1ha tương ứng với đoạn đê biển số 8; trồng hoàn trả 149,14ha rừng phòng hộ do công trình chiếm chỗ. Công trình thực hiện được xếp loại công trình thủy lợi cấp IV, nhóm B.

45 tỷ đồng trồng thay thế 150ha rừng

Đáng chú ý là phạm vi quy hoạch của phân khu này nằm hoàn toàn trên vị trí 150ha rừng phòng hộ mà Thái Bình đang trình xin di dời.

Chúng tôi đang xây dựng các phương án cần thiết như phương án di dời, trồng mới 150ha rừng ngập mặn, phương án xây dựng 5km đê biển mới tại vị trí thay thế… để xin ý kiến các Bộ ngành liên quan; lấy ý kiến của các chuyên gia và người dân. Hiện tại, BQL vừa hoàn thiện phương án báo cáo đánh giá tác động môi trường lần thứ 2 có điều chỉnh theo sự góp ý của các chuyên gia, theo yêu cầu của Tổng cục Môi trường (Bộ Tài nguyên Môi trường) và đang chờ Bộ TNMT thẩm định phương án trong báo cáo đánh giá tác động môi trường (ĐTM). Khi đã được chấp thuận, bước tiếp theo chúng tôi mới xin ý kiến Bộ Nông nghiệp về việc chuyển đổi mục đích rừng ngập mặn tại khu vực dự án. Khi được Bộ Nông nghiệp thông qua, Thái Bình hoàn thiện hồ sơ để xin ý kiến Thủ tướng Chính phủ. Nếu Thủ tướng chấp thuận, UBND tỉnh mới ra quyết định thu hồi diện tích bãi bồi nằm trong dự án, từ đó các bước triển khai mới bắt đầu. Người dân cứ nghĩ, muốn phá rừng để làm công nghiệp, dịch vụ là làm ngay được. Thực tế không phải như vậy” – ông Thái giải thích.

Theo dự kiến, số tiền dùng để trồng lại 150ha rừng thay thế tương đương gần 45 tỷ đồng, thực hiện từ năm 2017 đến 2020.

“Nhiệm vụ của BQL Dự án Đầu tư xây dựng các công trình nông nghiệp và phát triển nông thôn tỉnh Thái Bình là trồng hoàn trả lại rừng bị ảnh hưởng, sau đó san ủi mặt bằng để có quỹ đất cho tỉnh cũng như xây dựng tuyến đê mới. Sau khi hoàn thành mặt bằng sạch, chúng tôi sẽ bàn giao lại cho BQL các dự án công nghiệp của tỉnh Thái Bình thực hiện tiếp các nhiệm vụ thu hút đầu tư về phân khu Xuân Hải” – ông Thái cho hay.

Trên thực tế, huyện Thái Thụy không có rừng tự nhiên, chỉ có rừng trồng. Từ năm 1990 trở về trước chủ yếu là rừng ngập mặn được trồng từ những năm 70 – 80. Sau khi phát triển nuôi trồng thủy sản ồ ạt đã làm suy giảm hầu hết diện tích rừng tại huyện Thái Thụy, chỉ còn một phần nhỏ rừng ngập mặn nằm xung quan cửa sông Hóa.Từ năm 1990 đến nay, các dự án phục hồi và phát triển rừng đã nâng diện tích rừng ngập mặn lên hơn 3.367ha, đạt tỷ lệ trung bình 140ha/năm.

Một sự án trồng rừng tại tuyến đê biển số 8

Một sự án trồng rừng tại tuyến đê biển số 8

Thận trọng

Ông Thái khẳng định: "Không phải đến khi bắt đầu xây dựng đề án này, việc trồng rừng thay thế mới được tính đến. Từ 3 năm trước đó (năm 2014), Thái Bình đã trồng mở rộng tại khu vực này theo hướng mở rộng ra phía biển. Tính từ mép đê biển cũ, chiều rộng của rừng ngập mặn ra sát mép nước trồng rừng mới có chiều rộng 800m, có những chỗ rộng tới gần 1km. Khi thực hiện dự án kè 5km đê biển mới, diện tích rừng ngập mặn lầy vào khoảng 1/3 chiều rộng của khu vực rừng phòng hộ này. Vẫn còn lớp rừng đệm đã được trồng chuẩn bị từ trước đảm bảo dải cây chắn sóng trước đê biển đảm bảo mật độ và chiều dài dải cây trồng mới, tối thiểu 200m chiều rộng như khuyến cáo Tổng Cục Thủy lợi (Bộ NN-PTNT)”.

Một phần diện tích rừng sẽ bị di dời

Một phần diện tích rừng sẽ bị di dời

Thái Bình là một trong ít các địa phương có đặc thù biển bồi lấn. Hàng năm, hàng triệu m3 đất bồi khiến khu vực ven biển của Thái Thụy, Tiền Hải luôn ở trong tình trạng được mở rộng. Khu vực rừng phòng hộ sát đê vì thiếu nước nên già nua, cằn cỗi. Nếu không có dự án này, chúng tôi vẫn phải có phương án trồng mới thay thế hàng năm”- ông Thái giải thích.

Về phương án trồng thay thế 150ha rừng sẽ bị chặt nếu như dự án được chấp thuận, Trưởng BQL các DA Nông nghiệp cho biết, sẽ trồng loài cây bần chua, chiều cao từ 1,2m – 1,5m, đường kính cổ rễ từ 2-3cm; tuổi cây từ 20 – 30 tháng, cây sống khỏe, không bị sâu bệnh, có đủ cảnh nhánh cấp độ 3…

Mật độ rừng trồng mới là 2.500 cây/ha, sẽ tiến hành trong thời điểm từ tháng 5 đén tháng 7 là thời điểm thích hợp để trồng rừng. Dự kiến đến năm 2020 sẽ hoàn thành trồng trả lại đủ hoặc hơn diện tích rừng phòng hộ bị lấy mất.

Về khu vực rừng nếu bị di dời, chủ yếu là cây trang và cây hỗn giao với cây bần, mật độ 20.000 cây/ha; tuổi cây từ trên 15 năm trở lên.

Theo tìm hiểu, dự án xin nâng bãi ổn định đê biển số 8 của Thái Bình đang được xã hội quan tâm, không phải đến thời điểm này mới là lần đầu tiên được đưa ra. 4 năm trước, Thái Bình đã có văn bản trình xin ý kiến của Chính phủ và các Bộ ngành.

Cụ thể, UBND tỉnh Thái Bình đã gửi tờ trình số 191/TTr-UBND ngày 16/10/2013 xin ý kiến Thủ tướng Chính phủ, xi ý kiến các Bộ Kế hoạch Đầu tư, Nông nghiệp – Phát triển Nông thôn về việc điều chỉnh, bổ sung đoạn đê biển số 8 tại huyện Thái Thụy.

Ngày 06/11/2013, Phó Thủ tướng Hoàng Trung Hải ký thay Thủ tướng văn bản số 1797/TTg – KTN với nội dung: Đồng ý về chủ trương điều chỉnh tuyến đê biển số 8 (đoạn từ Km26+700 – Km31+700) tại huyện Thái Thụy, tỉnh Thái Bình và bổ sung đoạn đê trên vào quy hoạch hệ thống đê biển từ Quang Ninh đến Quảng Nam theo chương trình đầu tư, củng cố, bảo vệ, nâng cấp đê biển hiện có tại các tỉnh có đê từ Quảng Ninh đến Quảng Nam được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt tại QĐ số 58/2006/QĐ – TTg ngày 14/3/2006.

Thủ tướng Chính phủ yêu cầu, UBND tỉnh Thái Bình tiếp thu ý kiến Bộ NN-PTNT để làm cơ sở lập, thẩm định, phê duyệt dự án theo đúng quy định; Bộ NN-PTNT thực hiện chức năng quản lý nhà nước, hướng dẫn, thỏa thuận phương án kỹ thuật (cụ thể vị trí tuyến đê, cấp đê, các thông số kỹ thuật của đê…) đảm bảo an toàn, phù hợp với quy hoạch chung hệ thống đê biển được nên rõ tại QĐ số 58 nêu trên.

Vì sao dự án được Thủ tướng Chính phủ có ý kiến đồng ý về chủ trương điều chỉnh tuyến đê số 8 từ năm 2013 nhưng 4 năm sau, Thái Bình mới khởi động dự án? Trưởng BQL các dự án đầu tư nông nghiệp Đặng Văn Thái lý giải, đây là thời điểm thích hợp để địa phương thực hiện dự án này.

Những năm trước, điều kiện phát triển kinh tế của địa phương còn nhiều hạn chế. Đây là thời điểm thích hợp nhất để Thái Bình thúc đẩy dự án; thứ hai, đặc thù của địa phương là bãi biển bồi hàng năm, tuy nhiên, diện tích đất tự nhiên rất hạn hẹp; diện tích đất trồng lúa thuộc phạm trù giữ nguyên để đảm bảo diện tích nông nghiệp theo quy hoạch nên không thể chuyển đổi. Trong điều kiện như thế, phát triển kinh tế hướng biển là xu thế và cũng là phương án hợp lý của Thái Bình” – ông Đặng Văn Thái chia sẻ.

Bạn đang đọc bài viết Thái Bình dự kiến chi 725 tỷ đồng cho dự án quai đê lấn biển tại chuyên mục Đầu tư của Báo Diễn đàn doanh nghiệp. Liên hệ cung cấp thông tin và gửi tin bài cộng tác: email toasoan@dddn.com.vn, hotline: (024) 3.5771239,