Thuế GTGT là nguồn thuế gián thu nhưng ảnh hưởng đến người tiêu dùng. Do đó, tăng thuế thì giá cả hàng hóa tăng, sẽ tác động không tốt đến hoạt động sản xuất, tiêu dùng, nhất là trong bối cảnh sức mua chưa cải thiện. Theo tôi, tăng thuế thì khả năng giá cả sẽ còn tăng nhanh hơn cả mức thuế. Điều này rõ ràng sẽ không tốt cho hoạt động sản xuất kinh doanh của DN cũng như mục tiêu đề ra là cả nước đạt 1 triệu DN vào năm 2020. Nhất là khi nhiều DN còn vật vã gồng mình vì nhiều khoản thuế phí.

Trong khi Bộ Tài chính cho rằng, xu thế tăng thuế suất GTGT diễn ra phổ biến ở nhiều quốc gia trên thế giới, thì theo đánh giá của giới chuyên gia, mức thuế tổng hay mức thuế hữu hiệu mà DN Việt Nam phải chịu tương đối cao so với các nước trong khu vực. Theo số liệu của Ngân hàng Thế giới (WB), năm 2015, các DN Việt Nam phải chịu mức thuế hữu hiệu, tính bằng tổng mức thuế và phí DN phải gánh chịu trên mức lợi nhuận, cao hơn so với mức trung bình của các nước khu vực châu Á - Thái Bình Dương. Cụ thể, mức này ở Việt Nam là 39,4% trong khi trung bình của châu Á - Thái Bình Dương là 34,6%. Mức này tương đương với mức mà các DN ở các nước có thu nhập trung bình cao phải chịu (39,6%) và cao hơn mứctrung bình của các nước có thu nhập trung bình thấp (38,7%). So với các nước trong khu vực, mức thuế này tại Việt Nam thấp hơn một chút so với Malaysia nhưng cao hơn nhiều so với Indonesia (29,7%), Singapore (18,4%) và Thái Lan (27,5%).

Nguyên nhân chính khiến mức thuế tổng mà DN phải nộp cao chủ yếu đến từ mức phí an sinh xã hội (ASXH) bắt buộc mà DN phải nộp thay cho người lao động cao hơn hẳn so với mức trung bình trên thế giới và khu vực châu Á. Việc tăng thuế GTGT sẽ góp phần làm tăng chi phí chung trong nền kinh tế khi người tiêu dùng cuối cùng phải chịu một khoản chi phí thuế cao hơn. Điều này dẫn tới 2 vấn đề: một là, việc tăng thuế sẽ tăng chi phí lên người dùng cuối cùng, tác động tiêu cực đến khả năng tiêu thụ hàng hóa, dịch vụ, nhất là khi sức mua hiện nay mới vừa có dấu hiệu khởi sắc; hai là, dù là thuế gián thu nhưng khi tăng thuế thì làm tăng giá cả, chi tiêu giảm, hoạt động kinh doanh của DN sụt giảm.

Tăng thuế sẽ ảnh hưởng trực tiếp tới dòng tiền của DN cũng như tình hình tài chính, các DN sẽ phải “cân đong, đo đếm” lợi nhuận để bù vào chi phí tăng thêm của thuế GTGT. Thuế GTGT là thuế gián thu, đánh trực tiếp vào hàng hóa sẽ làm giá hàng hóa tăng lên, ảnh hưởng tới người tiêu dùng. Đồng thời, tác động ngược trở lại DN, làm sức cạnh tranh của DN giảm đi. Khi sức cầu giảm, hoạt động sản xuất, kinh doanh của DN đi xuống, nguồn thu cho ngân sách cũng theo đó đi xuống.

Nếu nhìn nhận một cách tích cực hơn, bên cạnh tăng thuế GTGT, Bộ Tài chính cũng đã kết hợp với giảm thuế thu nhập DN. Khi tăng GTGT thì tăng được nguồn thu cho NS, giảm thuế thu nhập DN tạo điều kiện cho DN tích lũy được lợi nhuận, vốn, giảm bớt khó khăn... Tuy nhiên, đối với việc tăng thuế GTGT, DN mong muốn Chính phủ cân nhắc, tính toán thật kỹ bậc tăng, tăng ở ngành nào với bậc tăng nào là phù hợp để tránh tác động đến hàng hóa thiết yếu, ổn định vĩ mô.

Bạn đang đọc bài viết Tăng thuế tác động tiêu cực đến khả năng tiêu thụ hàng hóa tại chuyên mục Cafe Doanh nhân của Báo Diễn đàn doanh nghiệp. Liên hệ cung cấp thông tin và gửi tin bài cộng tác: email toasoan@dddn.com.vn, hotline: (024) 3.5771239,