Chưa bao giờ câu chuyện liên kết vùng lại hết sức “nóng” như lúc này, chỉ có liên kết vùng mới tạo ra sức bật cho sự phát triển của cả vùng kinh tế ĐNB.

br class=

Năm 2016, Diễn đàn thường niên Kinh tế Đông Nam Bộ lần thứ nhất được tổ chức dưới sáng kiến và sự chỉ đạo của VCCI và Ban Kinh tế Trung ương đã mở ra nhiều cơ hội hợp tác, phát huy vai trò và hiệu quả của vùng kinh tế Đông Nam Bộ. (Ảnh: DN tham gia giới thiệu tại Diễn đàn kinh tế Đông Nam Bộ 2016 tại Dinh Thống nhất, TP HCM)

Trong khuôn chuỗi hoạt động Diễn đàn- Triển lãm- Kết nối Đầu tư, Diễn đàn Kinh tế ĐNB 2017 cũng dự kiến diễn ra chương trình Gala bắc nhịp cầu kết nối Đầu tư và “Biểu dương các DN điển hình vùng ĐNB năm 2017”. Ghi nhận và biểu dương những đóng góp, thành tựu xuất sắc của các DN, doanh nhân vì sự nghiệp phát triển kinh tế- xã hội và cộng đồng DN trong nội vùng và nền kinh tế. Các Top DN, doanh nhân được biểu dương trong chương trình căn cứ trên danh sách đề cử của UBND các tỉnh, thành vùng ĐNB và tuân thủ các tiêu chí về hoạt động sản xuất- kinh doanh, đóng góp cho nguồn thu ngân sách, chính sách quản trị - nhân sự, hoạt động xã hội cộng và chiến lược phát triển DN.

Cần một tiếng nói chung

Thời gian qua, câu chuyện tái cơ cấu nền kinh tế, thúc đẩy tăng trưởng bền vững và đổi mới sáng tạo luôn là những vấn đề được Nhà nước và Chính phủ đặc biệt quan tâm. Đánh giá về điều này, Đồng chí Cao Đức Phát, Ủy viên TƯ Đảng, Phó Trưởng ban Thường trực Ban Kinh tế TƯ cho biết: Trong bước chuyển giao giai đoạn, Nghị quyết Hội nghị lần thứ năm Ban chấp hành Trung ương khóa XII xác định nhiệm vụ của giai đoạn 2016- 2020 là đổi mới mô hình tăng trưởng, cơ cấu lại nền kinh tế, nâng cao chất lượng tăng trưởng và sức cạnh tranh trên cơ sở nâng cao năng suất lao động, ứng dụng tiến bộ khoa học công nghệ, đổi mới và sáng tạo.

“Tái cơ cấu kinh tế của Việt Nam trong giai đoạn hiện nay cũng đã khác giai đoạn 2011-2015. Theo đó, tái cơ cấu kinh tế gắn liền với chiến lược phát triển kinh tế trong cả ngắn, trung hạn và dài hạn, bao hàm hoạch định kế hoạch xây dựng và phát triển năng lực đổi mới sáng tạo phù hợp cho từng giai đoạn phát triển. Đó cũng là kế hoạch xây dựng và phát triển đổi mới sáng tạo phù hợp cho từng khu vực, vùng kinh tế, gắn cùng dịch chuyển sản xuất hướng đến hàm lượng giá trị gia tăng cao hơn, phát huy được thế mạnh của từng khu vực, vùng kinh tế một cách hợp lý và bền vững hơn”, ông Phát nói.

Hiện, các cơ quan chức năng đang hoàn thiện các quy hoạch chuyên ngành cho không gian phát triển kinh tế – xã hội, nhất là quy hoạch sử dụng đất để tạo quỹ đất sạch thu hút đầu tư; quan tâm làm tốt công tác quy hoạch ngành, lĩnh vực, quy hoạch phát triển đô thị. Tuy vậy, việc tận dụng thế mạnh của từng địa phương, qua đó gắn kết các nền kinh tế thành không gian kinh tế thống nhất nhằm phát huy lợi thế vùng vẫn còn khá lỏng lẻo, thiếu sự gắn kết dẫn đến việc khai thác kinh tế vùng Đông Nam Bộ vẫn còn thiếu hiệu quả.

Diễn đàn kinh tế ĐNB năm 2017 được kỳ vọng là chương trình sẽ đi đến tiếng nói chung, thống nhất:
Thứ nhất, trên cơ sở ý kiến đóng góp của Trường chính sách Công và Quản lý Đại học Fulbright Việt Nam, nhà quản lý, chuyên gia trong nước và quốc tế, DN; Chỉ ra được các điểm nghẽn trong việc kết nối kinh tế vùng và các thảo luận sẽ tìm ra các giải pháp để tạo ra sự kết nối về hạ tầng, quy hoạch, chính sách, chỉ đạo thực hiện... từ Trung ương đến địa phương nhằm đạt hiệu quả cao nhất.

Thứ hai, xây dựng thể chế cụ thể để điều phối nội vùng ĐNB, báo cáo Bộ Chính trị, Thủ tướng Chính phủ để Bộ Chính trị, Thủ tướng Chính phủ thành lập Hội đồng vùng kinh tế trọng điểm ĐNB; Thúc đẩy công tác xúc tiến liên kết vùng phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội; Kết nối hạ tầng, kết nối thông tin.

Thứ ba, TP HCM cần đóng vai trò hạt nhân trong việc phát triển nội vùng cũng như liên vùng.

Thứ tư, cải thiện chỉ số năng lực cạnh tranh cấp tỉnh (PCI) của từng tỉnh, thành ĐNB để từ đó cải thiện PCI toàn vùng. Đồng thời, hoàn thành mục tiêu đăng ký có 500.000 DN hoạt động hiệu quả đến năm 2020; Đẩy mạnh các chương trình hỗ trợ khởi nghiệp và đào tạo giám đốc DN trong khu vực để đạt mục tiêu 500.000 DN hoạt động hiệu quả.

Thứ năm, thành lập Hội đồng Hiệp hội DN vùng ĐNB với mục tiêu kết nối, liên kết tất cả các Hiệp hội trong vùng từ đó tăng cường sự phối hợp giữa các vùng.

Thứ sáu, sau diễn đàn, các tỉnh thành sẽ thành lập Tổ công tác (đóng tại TP HCM) để giải quyết những kiến nghị, vướng mắc của DN liên quan đến việc kết nối kinh tế ĐNB.
Để làm được sáu điểm mấu chốt trên, rất cần tiếng nói chung giữa các tỉnh trong toàn vùng kinh tế ĐNB.

Liên kết vùng cách nào?

Theo thống kê từ Cục Đầu tư nước ngoài (ĐTNN), ĐNB là vùng kinh tế năng động nhất cả nước trong việc thu hút ĐTNN. Tính đến hết năm 2016, kim ngạch xuất khẩu của vùng chiếm gần 60% cả nước. Tính theo độ mở cửa kinh tế, đo bằng tỷ trọng xuất khẩu trên GDP, vùng có chỉ số mở cửa đạt gần 110% trong khi cả nước chỉ 70%. Tới thời điểm hiện tại, toàn vùng có 12.000 dự án với tổng vốn hơn 145 tỷ USD. Dự kiến, trong giai đoạn 2016- 2020, tổng vốn đăng ký đầu tư FDI vào vùng đạt gần 60 tỷ USD, chiếm hơn 50% ĐTNN của cả nước.

Là vùng kinh tế trọng điểm của cả nước với rất nhiều tiềm năng trong liên kết phát triển. Việc liên kết vùng đã được ĐNB đặt ra hàng chục năm nay nhưng thực tế, liên kết vùng hiện nay rất hạn chế. Liên kết vùng cần nương theo các quy luật của thị trường, phải dựa theo các dòng chảy của thị trường, chứ không chỉ đơn thuần mang tính chính trị. Nếu xóa bỏ được xu hướng biến địa giới hành chính thành địa giới kinh tế thì sẽ “cởi trói” cho liên kết vùng”.

Thủ tướng Chính phủ đã đưa ra thông điệp mạnh mẽ: Năm 2017 là năm giảm chi phí cho doanh nghiệp; tập trung tháo gỡ các rào cản về giấy phép con, lợi ích nhóm, giảm chi phí chính thức và không chính thức, chấm dứt tình trạng "trên nóng dưới lạnh", cán bộ thờ ơ, nhũng nhiễu doanh nghiệp. Ðây là việc làm cần thiết và thực hiện đồng bộ từ trên xuống, không hô hào suông, mà cần làm thực chất và quyết liệt hơn bao giờ hết.

Và vì thế, sự gắn kết không chỉ của các địa phương, các vùng kinh tế mà còn phải bắt nguồn từ những “mắt xích” DN. Chỉ có như vậy Đông Nam Bộ nói riêng và Việt Nam nói chung mới có thể nâng cao năng lực cạnh tranh trong một thế giới ngày càng phẳng như hiện nay.

Ông Phạm Ngọc Hưng- Phó Chủ tịch thường trực Hiệp hội DN TP HCM: Thành công của liên kết từ sự nỗ lực của các bên

Phải nói rằng chủ trương liên kết vùng ĐNB đã có từ lâu. Ngay từ thời điểm hình thành khu kinh tế trọng điểm TP HCM với các tỉnh còn lại trong vùng ĐNB. Sau đó, phát triển rộng ra liên kết giữa TP HCM và các tỉnh ĐBSCL. Đây là chủ trương lớn của TP. TP HCM là trung tâm kinh tế lớn của cả nước nên cần có sự liên kết với những đô thị vệ tinh. Đơn cử muốn phát triển mảng nông sản xuất khẩu thì TP HCM cần liên kết, hợp tác chặt chẽ với các tỉnh ĐBSCL được coi là vựa nông sản của cả nước.

Cả hai mảng này trong thời gian qua TP HCM đã làm rất tốt, được lãnh đạo TP đánh giá cao. Tuy nhiên, cũng cần thẳng thắn nhìn nhận sự thành công ấy trên cơ sở nỗ lực của các bên. Bằng việc thông qua các hiệp hội DN tại TP HCM và các địa phương, cũng như rất nhiều hoạt động kết nối, hợp tác, giao lưu do Hiệp hội TP HCM đã làm trong thời gian qua giúp DN của TP và các tỉnh thành miền Đông, miền Tây kết nối với nhau. Qua đó, DN đã tìm thấy nhiều cơ hội đầu tư. Điển hình của sự liên kết đó chính là việc ra đời của một loạt chuỗi cung ứng mang tính chất xuyên vùng: Chuỗi cung ứng thực phẩm, chuỗi cung ứng rau sạch…

Ông Vũ Tuấn Anh - Trưởng Dự Án Khởi Nghiệp Cộng Đồng Hoasen Group: Cần liên kết cả hệ sinh thái khởi nghiệp

Để khởi nghiệp tại vùng kinh tế ĐNB phát triển chúng ta cần xây dựng được một hệ sinh thái khởi nghiệp mạnh. Vùng kinh tế ĐNB đang có hàng ngàn nhà khoa học và đây là vốn chất xám về kỹ thuật khoa học và đổi mới sáng tạo. Không ai khác chính là các nhà khoa học, nhà nghiên cứu và giảng viên cần phải trở thành động lực chính yếu của khoa học công nghệ trong khởi nghiệp và kinh doanh.

Chúng ta hay nói tới vai trò sinh viên và thế hệ trẻ trong khởi nghiệp. Tôi nghĩ rằng cần phải nói lực lượng sinh viên và lực lượng chuyên gia khoa học là động lực của hệ sinh thái khởi nghiệp. Khởi nghiệp bền vững không thể thiếu vai trò của công nghệ và nghiên cứu khoa học để tạo ra giá trị đột phá.

Vùng kinh tế ĐNB cần có một sàn kết nối tất cả những nhà khoa học và nghiên cứu việt nam trong và ngoài nước. Sau khi có sàn kết nối tri thức, cần kết nối các thành phần hệ sinh thái như quỹ đầu tư, vườn ươm, mạng lưới đầu tư thiên thần, startup để tạo cơ hội đưa nghiên cứu công nghệ vào thực tiễn.