Toàn cảnh toạ đàm

Toàn cảnh trao đổi của các diễn giả tại Chương trình Kỷ niệm Ngày doanh nhân Việt Nam 13/10.

Các diễn giả đều chung một nhận định, bên cạnh các cơ hội lớn, cuộc cách mạng công nghiệp 4.0 cũng mang đến những thách thức lớn.

Sự bùng nổ nhanh chóng của ứng dụng khoa học công nghệ 4.0 đang tạo ra một thách thức thực sự trong tất cả các lĩnh vực của nền kinh tế. Trong đó, các ngành da giày, dệt may sẽ chịu tác động mạnh nhất. Bởi, đây vốn là những ngành sử dụng nhiều lao động nhất tại Việt Nam.

86% lao động trong ngành dệt may có nguy cơ mất việc

Nguồn lao động dồi dào, trẻ, nhân công giá rẻ vốn là những điểm thu hút vốn đầu từ trực tiếp nước ngoài (FDI) của Việt Nam. Tuy nhiên, kết quả báo cáo mới đây của Tổ chức Lao động Quốc tế (ILO) cho thấy, số 9,2 triệu lao động ngành dệt may và da giày tại Đông - Nam Á đang bị đe dọa bởi sự bùng nổ nhanh chóng của ứng dụng khoa học công nghệ trong ngành này. Một khối lượng lớn công việc dành cho con người sẽ dịch chuyển dần sang cho robot. Khi đó, lao động giá rẻ làm việc tại các nhà máy dệt may mà cụ thể khoảng 86% lao động của Việt Nam, 88% lao động của Campuchia và 64% lao động Indonesia, có nguy cơ mất việc làm.

Trước thực trạng này, TS. Vũ Tiến Lộc – Chủ tịch VCCI cho rằng: “Tạo việc làm mới đàng hoàng cho hàng chục triệu người lao động sẽ là vấn đề chính trị-xã hội quan trọng hàng đầu ở đất nước này trong những năm tới, và đây chính là sứ mệnh của đội ngũ doanh nhân”.

Theo Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Nguyễn Xuân Cường: “Ở bất kì giai đoạn nào của sự phát triển kinh tế, việc thích ứng với những thay đổi là một trong những tiềm năng của người Việt Nam và sự thay đổi của cách mạng công nghiệp 4.0 cũng vậy, trong đó có công lớn của các doanh nhân”.

“Điều này được thể hiện ở việc, từ một đất nước thiếu lương thực đến đủ lương thực, say này là xuất khẩu lương thực với trị giá 32,4 tỷ USD và dự kiến tổng kim ngạch xuất khẩu sẽ đạt 35 tỷ USD vào cuối năm nay”, Bộ trưởng Nguyễn Xuân Cường lý giải.

Mặc dù Việt Nam là một quốc gia có diện tích không lớn, ở vị trí 154 trên thế giới, nhưng với lợi thế về thổ nhưỡng, khí hậu, sinh học đa dạng là tiềm năng để bước vào nền nông nghiệp 4.0. Việt Nam có lực lượng nhân lực lớn, trẻ và người nông dân sáng tạo,... Nếu vận dụng tốt công nghệ 4.0, Việt Nam sẽ đạt được nhiều thành tựu tốt hơn nữa.

Hiểu rõ tinh thần cuộc Cách mạng công nghiệp 4.0

Hiện nay, doanh nghiệp, doanh nhân luôn đối diện với thử thách của cạnh tranh thị trường, đặc biệt là với sự thay đổi của xu thế thị trường. Vì vậy, để có thể làm chủ cuộc chơi thì trước hết phải hiểu rõ tinh thần của cuộc cách mạng công nghiệp 4.0, từ đó mới có thể đưa ra được những ứng xử phù hợp với đặc thù của thị trường Việt Nam.

Ông Trần Bá Dương - Chủ tịch HĐQT kiêm Tổng giám đốc Công ty CP Ô tô Trường Hải cho biết: “Tinh thần của cuộc cách mạng công nghiệp 4.0 là cần tự động hóa, đồng thời sản xuất theo đơn đặt hàng riêng lẻ trên cơ sở sản xuất lớn. Rất có thể, chúng ta sẽ thất bại nếu không đi theo xu thế và bị đào thải. Nếu chúng ta thiết kế dây chuyền tự động mà sử dụng robot sẽ tiết kiệm chi phí rất lớn. Nhưng dây chuyền sản xuất nhỏ lẻ cần có thợ tay nghề cao”.

Điều này cho thấy, không phải lúc nào và công việc gì cũng có thể sử dụng tự động hoá hoặc robot để thực hiện. Tuy nhiên, với mong muốn hội nhập và phát triển thì Việt Nam nên đi theo xu thế của thế giới và với những bước đi thận trọng, vững chắc, đồng thời sử dụng con người vào đúng với giá trị một cách hợp lý.

Đồng tình với quan điểm này, bà Thái Hương, Chủ tịch Tập đoàn TH cho rằng, nếu doanh nghiệp biết vận dụng lợi thế của công nghệ vào phát triển hoạt động kinh doanh thì điều này sẽ mang lại hiệu quả tốt cho doanh nghiệp, và có lợi cho người tiêu dùng.

Cụ thể, TH đã sử dụng máy biến áp trong việc kiểm soát sự tăng trưởng và phát triển của cây trồng và bò sữa nhằm lựa chọn thời điểm thích hợp và cho ra sản phẩm tốt nhất. Theo đó, công nghiệp 4.0 đang tạo ra những sản phẩm chất lượng hướng tới người tiêu dùng.

Ngoài ra, TS. Vũ Tiến Lộc cũng cho biết thêm, với sự tiếp sức của công nghệ thông tin, internet, thương mại điện tử, thế giới đang nhỏ lại, các doanh nghiệp đang lớn lên.

Ngày nay với sự tham gia của các cộng đồng doanh nghiệp siêu nhỏ, nhỏ và vừa sẽ tạo ra sự thay đổi diện mạo của nền kinh tế. Ở các nước đang phát triển, cộng đồng doanh nghiệp siêu nhỏ, nhỏ và vừa đã tham gia vào cuộc chơi toàn cầu nhờ cuộc cách mạng 4.0. Điều rất quan trọng là các doanh nghiệp muốn tận dụng cơ hội đó, cần đạt chuẩn mực toàn cầu; quốc tế hóa doanh nghiệp siêu nhỏ, nhỏ và vừa sẽ tạo động lực phát triển lớn cho Việt Nam.