Từ mức đỉnh 1.211,34 điểm vào đầu tháng 4/2018, VN-Index đã giảm 27% xuống mức 884 điểm, khiến TTCK Việt Nam từ thị trường tăng trưởng hàng đầu thế giới thành thị trường tệ nhất trong một thời gian ngắn.

p/Diễn biến VN-Index trong năm 2018

Diễn biến VN-Index trong năm 2018

Năm 2019 khó lường

Thế giới đang nằm trong vòng xoáy lớn và số người tin rằng một cuộc khủng hoảng tầm cỡ đang lớn dần. Cuộc chiến tranh thương mại đang khiến cho cả Mỹ và Trung Quốc chịu tổn thất, trong đó đáng lo ngại là từ Trung Quốc. Quả bóng nợ tăng nhanh trong những năm qua tại quốc gia này vốn đã khiến cho giới tài chính lo lắng, giờ lại càng thêm đáng ngại hơn. Trong khi đó, nền kinh tế Mỹ cũng bắt đầu gặp trục trặc, và nhiều tổ chức lớn trên thế giới đã đưa ra dự báo kinh tế nước này năm 2019 có thể bị suy giảm. Cùng với đó, kinh tế châu Âu cũng đang khó khăn khi Pháp, Italy, Đức... đang có nhiều vấn đề cả chính trị lẫn kinh tế, trong khi nước Anh rút chân ra khỏi EU (Brexit) để lại một khoảng trống lớn khó bù đắp.

Tình hình thế giới đã khiến TTCK Việt Nam biến động quá lớn trong năm 2018, làm nhiều nhà đầu tư (NĐT) bốc hơi tài sản. Mặc cho định giá đang xuống mức rất thấp, thậm chí có những cổ phiếu giảm xuống dưới mệnh giá, P/E chỉ còn vài lần nhưng lực bán ra vẫn không hề giảm. TTCK Việt Nam sau bao năm tăng trưởng mạnh về quy mô nhưng NĐT cá nhân vẫn chiếm số đông (đến 80%), đây là tác nhân khiến thị trường lúc nóng lúc lạnh. 

Bước sang năm 2019, TTCK Việt Nam chưa có bất cứ sự chắc chắn nào thực sự được đảm bảo. Dù sự bấp bênh là rất lớn nhưng trong bối cảnh này Việt Nam lại đang hưởng lợi lớn từ cuộc chiến thương mại trong làn sóng doanh nghiệp dịch chuyển khỏi Trung Quốc. Kinh tế Việt Nam tăng trưởng mạnh nhất khu vực, và nhiều tổ chức dự báo Việt Nam duy trì đà tăng trưởng này cho đến năm 2020. Với môi trường cải thiện lớn từ chính sách cho đến cơ sở hạ tầng, nhiều quỹ đầu tư bắt đầu đến Việt Nam tìm cơ hội, trong đó đáng kể nhất là từ các quỹ đầu tư từ Hàn Quốc, Thái Lan, Đài Loan…

Dòng vốn từ Hàn bắt đầu thâm nhập theo nhiều hướng khác nhau, từ đầu tư qua Quỹ cho đến gia tăng sự hiện diện ở các doanh nghiệp. Ngân hàng, chứng khoán là những kênh đầu tư điển hình của người Hàn, trong khi người Thái lại hiện diện trên nhiều mặt trận, đặc biệt là M&A.

Sức hút từ nhóm ngành nào?

Trên thực tế, tình hình kinh doanh của các doanh nghiệp khá tích cực khi tăng trưởng EPS năm 2018 đạt tới 25%, cao hơn rất nhiều thị trường khác. Vinacapital dự báo năm 2019 tăng trưởng EPS tiếp tục ở mức 12 – 13% trong năm 2019.

Việt Nam đang nổi lên là quốc gia sáng nhất hưởng lợi từ cuộc chiến thương mại đang diễn ra. Theo đó, ngành logistics, cảng biến, bất động sản khu công nghiệp… sẽ là nhóm hưởng lợi lớn từ sự dịch chuyển này. Thêm vào đó, năm 2019 được dự báo hiện tượng El Nino sẽ diễn ra, có thể sẽ giúp ngành mía đường, nhiệt điện hưởng lợi. Chúng ta cũng cần quan tâm đến ngành nông nghiệp trước sự tăng trưởng trở lại mạnh mẽ. Thủy sản cũng đang hưởng lợi lớn, đặc biệt là cá tra khi Mỹ sẽ sớm công nhận Việt Nam đảm bảo về mặt hàng này.

TTCK năm 2019 thực sự khó lường nhưng biết đâu đấy lịch sử sẽ lại lặp lại khi thị trường luôn tích cực trở lại sau một năm giảm mạnh. Cơ hội là có nhưng cần có sự toán tính kỹ càng hơn bởi sẽ có những ngành khó khăn thực sự nhưng có ngành hưởng lợi lớn. Cho dù như thế nào, thì mỗi năm thị trường đều có ít nhất một cơ sóng đủ lớn để hấp dẫn NĐT. Cũng có thể lịch sử sẽ lặp lại trong quý 1/2019 bởi dòng tiền có dấu hiệu nhen nhóm trở lại. Nếu như chu kỳ của vốn ngoại quay lại trong khi Mỹ - Trung đang tạm hoãn cuộc chiến thương mại sẽ là cơ hội không thể tốt hơn.