Sau một tháng triển khai Luật Doanh nghiệp: Đột phá trên giấy, rào cản thực thi

Sau một tháng triển khai Luật Doanh nghiệp: Đột phá trên giấy, rào cản thực thi

01/08/2015 9:05 Sáng

(DĐDN) – Luật DN 2014 đã có hiệu lực pháp luật tròn tháng với những quy định được cho thông thoáng và tạo sự đột phá về chính sách. Tuy nhiên, trên thực tế, nhiều DN đang gặp khó khăn từ chính những quy định được cho là đột phá này.

dotphatrengiay4aĐể Luật DN 2014 nhanh chóng đi vào thực tế cuộc sống, đề nghị các cấp, ngành liên quan có những hướng dẫn cụ thể nhằm tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc cho DN

Mặc dù, tính đến thời điểm Luật DN 2014 có hiệu lực pháp luật, đã hơn nửa năm Quốc hội thông qua dự luật này. Nhưng từ cơ quan quản lý nhà nước đến DN đều rất lúng túng. Sự thiếu sẵn sàng với các quy định mới của pháp luật một lần nữa lại được bộc lộ. Điều này có phải xuất phát từ hạn chế ở khâu chuẩn bị thi hành các dự luật hay một quy trình ngược trong công tác xây dựng pháp luật vẫn đang ngự trị?

Thiếu hướng dẫn, doanh nghiệp phải theo cán bộ công chức

Theo Điều 29, Luật DN 2014 quy định trên giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh sẽ không còn phải ghi ngành nghề kinh doanh của DN. Tuy nhiên, DN vẫn phải đăng ký ngành nghề dự kiến hoạt động. Cách hiểu những quy định mới của cơ quan cấp Giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh vẫn mang tính khuôn mẫu khiến nhiều DN cảm thấy thực hiện các thủ tục còn khó hơn trước khi luật mới có hiệu lực.

Nhiều DN cho biết, giấy chứng nhận ĐKKD không còn phải ghi ngành nghề kinh doanh, nhưng DN vẫn phải điền đầy đủ ngành nghề kinh doanh trên giấy đề nghị đăng ký DN trong bộ hồ sơ đăng ký thành lập DN. Đã vậy, không ít DN vẫn bị cơ quan cấp Giấy chứng nhận ĐKKD trả lại hồ sơ với lý do chưa đăng ký ngành nghề hoạt động chính.

Trước đây, theo quy định của luật cũ thì trong giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh có đến 10 nội dung, ghi rõ ngành nghề kinh doanh, vốn góp… Giờ đây, quy định mới tinh giản chỉ còn 4 nội dung, gồm: tên DN và mã số DN; địa chỉ trụ sở chính; thông tin người đại diện theo pháp luật của DN; vốn điều lệ DN. Một DN tại TP Hà Nội cho biết, mặc dù luật quy định không ghi ngành nghề kinh doanh trong giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh, nhưng khi đăng ký tại Sở KH – ĐT thì DN vẫn khai đủ, dù là ngành nghề kinh doanh không cần có điều kiện. Với cách hướng dẫn như vậy, DN chưa thấy có gì cải thiện về mặt thủ tục, thậm chí còn khó khăn hơn trước.

Một DN trong lĩnh vực bất động sản lo lắng, việc không ghi ngành nghề kinh doanh có điều kiện mà DN đã đăng ký trong giấy phép sẽ càng gây khó khăn trong các giao dịch. Chẳng hạn, hoạt động kinh doanh bất động sản là ngành nghề kinh doanh có điều kiện (trước đây yêu cầu vốn pháp định tối thiểu 6 tỷ đồng, nay tăng lên thành 20 tỷ đồng), nếu không ghi ngành này vào giấy phép thì làm sao đối tác, nhà đầu tư biết được DN này có đủ điều kiện hay không.

Ông Nguyễn Ngọc Tuấn – Giám đốc điều hành Cty CP Tư vấn thuế kế toán Luật Việt Á cho biết, vì câu chữ trong quy định mã ngành không rõ ràng và mang tính chung chung nên DN sẽ khó xác định xem ngành nghề đăng ký thuộc mã nào. Các DN dù đã làm rất nhiều năm trong lĩnh vực này vẫn luôn gặp khó khăn khi áp mã ngành. Khó khăn trên cũng được đại diện chính cơ quan quản lý nhà nước chia sẻ. Theo bà Trần Thị Bình Minh – Phó Giám đốc Sở KH – ĐT TP HCM, quy định “đẩy” việc xếp mã ngành cho DN khiến họ “cực kỳ khó khăn”. Hầu hết các DN đều không thông thạo về mã ngành nên phải nhờ cậy đến cán bộ chuyên môn của Sở KH-ĐT. Rõ ràng, Luật DN quy định DN được phép kinh doanh tất cả các ngành nghề mà pháp luật không cấm thì không nên buộc DN phải khai báo ngành nghề, mã ngành nghề thông thường nữa.

Doanh nghiệp lo ngại bị lừa vì con dấu

Theo Điều 44, Luật DN 2014 quy định, DN có quyền quyết định về hình thức, số lượng và nội dung con dấu – đây cũng được cho là một bước đột phá trong Luật DN 2014. Tuy nhiên, quy định này đang khiến rất nhiều DN hoang mang.

Đại diện một DN bộc bạch, trước đây, chỉ có một hình thức chứng nhận tính hợp pháp của văn bản, hợp đồng của DN là con dấu. Thậm chí, nhiều văn bản, hóa đơn đóng dấu treo của DN cũng được coi là hợp pháp. Con dấu được thống nhất do ngành công an cấp, được thẩm định bởi cơ quan công an nên tạo niềm tin gần như tuyệt đối khi đóng nó trên chữ ký người đại diện hợp pháp của DN.

Nhưng với luật mới, thậm chí văn bản của DN gửi cho DN cũng không nhất thiết phải đóng dấu. Điều này khiến nhiều DN cảm thấy khó xác định tính hợp pháp của các văn bản này. Thực tế hiện nay, vẫn có đến 99% các biểu mẫu, quy định của các luật có liên quan buộc văn bản của DN phải đóng dấu. DN tỏ ra lo lắng sau này xảy ra tranh chấp thì DN biết dựa vào đâu mà xử lý. Chính vì vậy, nhiều DN vẫn muốn có lộ trình đối với quy định cho phép DN tự tạo mẫu dấu riêng.

Rất nhiều DN cảm thấy khó hiểu vì sao cứ phải để luật có hiệu lực rồi mới xây dựng văn bản hướng dẫn.
Mặc khác, Luật DN 2014 đã cho DN được quyền tự quyết định về hình thức, nội dung và cả số lượng con dấu. Thế nhưng, nhiều DN vẫn chưa biết có cần phải xin phép đăng ký làm con dấu? Đăng ký và xin phép ở đâu? Theo các nhân viên của Phòng Đăng ký kinh doanh, thì Sở KH-ĐT không phải là nơi đăng ký con dấu của DN. Muốn có con dấu, DN phải vào cổng thông tin điện tử quốc gia để đăng ký. Nội dung con dấu vẫn phải thể hiện tên và mã số DN. Ngoài ra, DN cũng phải thực hiện thủ tục thông báo mẫu con dấu của DN với cơ quan đăng ký kinh doanh để đăng tải trên cổng thông tin quốc gia.

Bà Nguyễn Thu Hoài – TGĐ KhoThi Group nhận xét, luật cho phép DN được tự tạo mẫu dấu, thì mẫu dấu có thể có những dấu hiệu, ký hiệu riêng mà chỉ có DN đó mới biết được. DN đã quen với việc sử dụng thống nhất một mẫu con dấu chung do công an cấp, nên việc đối chiếu có thể dễ dàng hơn. Với những ký hiệu riêng thì dù có đối chiếu với hình ảnh đăng trong Cổng thông tin quốc gia về đăng ký DN cũng khó xác định chính xác được. Trong khi ở Việt Nam có đến trên 90% là DNNVV, độ chuyên nghiệp không cao, giờ họ muốn giao dịch với đối tác nào thì phải kiểm tra thông tin, con dấu của đối tác đó là điều quá khó. Một khi con dấu không xác định rõ thì nguy cơ bị lừa dối trong các hợp đồng, giao dịch là rất cao. Điều đó gây hại cho DN khác. Bởi vì, theo quy định của Bộ luật Dân sự, các giao dịch bị lừa dối sẽ bị xác định là “vô hiệu”, khi đó tài sản được hoàn trả theo hiện trạng ban đầu, như vậy người ngay tình sẽ bị thiệt thòi vì việc đòi lại tài sản là một quy trình khá gian truân.

Tình trạng thiếu hướng dẫn, giải thích đối với các dự luật không chỉ xảy ra với Luật DN 2014. Quy trình ngược này đang làm ảnh hưởng đến tính thượng tôn pháp luật và không biết bao giờ mới chấm dứt?

Các quy định mới của Luật Doanh nghiệp 2014

* DN có thể có nhiều người đại diện pháp luật. Tùy thuộc vào nhu cầu quản trị của mỗi DN, DN có quyền quyết định số lượng, chức danh quản lý và quyền, nghĩa vụ cụ thể của người đại diện theo pháp luật tại điều lệ. DN phải bảo đảm luôn có ít nhất một người đại diện theo pháp luật cư trú tại Việt Nam. Trường hợp DN chỉ có một người đại diện theo pháp luật thì người đó phải cư trú ở Việt Nam và phải ủy quyền bằng văn bản cho người khác thực hiện quyền và nghĩa vụ của người đại diện theo pháp luật khi xuất cảnh khỏi Việt Nam. Nếu hết thời hạn ủy quyền mà người đại diện theo pháp luật của DN chưa trở lại Việt Nam và không có ủy quyền khác, người được ủy quyền vẫn tiếp tục thực hiện các quyền và nghĩa vụ của người đại diện theo pháp luật của DN trong phạm vi đã được ủy quyền.

Thời gian cấp Giấy phép kinh doanh là 3 ngày làm việc và nội dung Giấy phép không có nội dung ngành nghề kinh doanh.

Khi đăng ký thành lập DN, trong một số trường hợp, cơ quan đăng ký kinh doanh có thể yêu cầu người đăng ký nộp Phiếu lý lịch tư pháp.

Luật DN 2014 đã rút ngắn thời hạn xem xét, cấp Giấy chứng nhận đăng ký DN còn 3 ngày làm việc kể từ ngày nhận hồ sơ trong khi theo quy định hiện nay (Luật DN 2005) là 10 ngày làm việc.

Giấy chứng nhận đăng ký DN được thể hiện dưới hình thức văn bản hoặc bản điện tử và sẽ không có nội dung ngành, nghề kinh doanh. Điều này dẫn đến việc khi thay đổi ngành, nghề kinh doanh, DN chỉ phải thông báo với cơ quan đăng ký kinh doanh để được bổ sung trong hồ sơ đăng ký DN mà không phải đăng ký thay đổi nội dung đăng ký kinh doanh để được cấp Giấy chứng nhận đăng ký DN mới như hiện nay.

Sau khi được cấp Giấy chứng nhận đăng ký DN hoặc khi thay đổi nội dung đăng ký DN, DN phải công bố công khai trên Cổng thông tin quốc gia về đăng ký DN. Trong khi theo quy định hiện nay, DN được lựa chọn phương thức công bố như đăng trên mạng thông tin DN của cơ quan đăng ký kinh doanh hoặc một trong các loại tờ báo viết hoặc báo điện tử trong 3 số liên tiếp.

* DN có quyền quyết định hình thức, số lượng, nội dung con dấu. Theo quy định hiện nay, mỗi DN chỉ được sử dụng một con dấu, trừ một số trường hợp được chấp thuận sử dụng con dấu thứ hai và phải được đăng ký mẫu tại cơ quan công an. Kể từ ngày 01/07/2015, DN có quyền quyết định về hình thức, số lượng, nội dung con dấu của DN nhưng phải bảo đảm thể hiện nội dung về tên và mã số DN, đồng thời phải được thông báo mẫu con dấu với cơ quan đăng ký kinh doanh để đăng tải công khai trên Cổng thông tin quốc gia về đăng ký DN.

* Thời hạn góp vốn rút ngắn còn 90 ngày Chủ sở hữu, thành viên công ty TNHH phải góp đủ và đúng loại tài sản như đã cam kết khi đăng ký thành lập DN trong thời hạn 90 ngày, kể từ ngày được cấp Giấy chứng nhận đăng ký DN trong khi quy định hiện tại về thời thời hạn góp vốn tối đa là 36 tháng. Tuy nhiên, đối với các Cty TNHH được thành lập trước ngày 01/07/2015, thời hạn góp vốn vẫn được thực hiện theo quy định tại Điều lệ Cty.

* DN xã hội. Nếu như theo Luật DN 2005, Nhà nước chỉ khuyến khích, ưu đãi và tạo điều kiện thuận lợi cho DN tham gia sản xuất, cung ứng sản phẩm, dịch vụ công ích thì theo quy định mới, các DN xã hội được thành lập với các tiêu chí, quyền và nghĩa vụ được quy định chi tiết, cụ thể hơn.

Bà Phạm Thị Kim Tuyến – Trưởng phòng Đăng ký kinh doanh, Sở KH-ĐT Hà Nội: Oải vì quá tải

Kể từ 1/7 đến 24/7, tổng số hồ sơ tiếp nhận đối với thủ tục đăng ký kinh doanh đã là 10.054 lượt, trung bình mỗi ngày có 559 lượt hồ sơ, tăng gấp 2 lần so với quý I. Nếu tính theo số phát thứ tự, có ngày đỉnh điểm, phòng một cửa ở đây phát ra tới 1.600 số thứ tự. Số hồ sơ giải quyết đúng hạn vẫn chiếm 99%, nhưng số hồ sơ chậm bàn giao trong nội bộ cơ quan đăng ký kinh doanh chiếm tới 67%, tăng 48,5% so với 6 tháng trước. Luật DN mới có nhiều thủ tục mới phát sinh thêm. Với mỗi 1 bộ hồ sơ, lượng thao tác công việc tăng lên 40% so với trước đây. Ví dụ như thủ tục công bố thông tin, trước đây đã có quy định nhưng không bắt buộc, giờ Luật bắt buộc DN phải thực hiện. Nhiều thủ tục muốn giải quyết thì phải chia nhỏ thành từng lượt hồ sơ, phải giải quyết thủ tục này mới làm được thủ tục khác.

Chỉ riêng việc phải scan bản thông báo mẫu dấu DN để đăng lên Cổng Thông tin đăng ký DN quốc gia cũng mất rất nhiều thời gian vì cán bộ mất nhiều thao tác, giao diện Cổng còn lỗi, đường truyền kém. Rắc rối lớn nhất là ở thủ tục đăng ký ngành nghề và con dấu như DN phản ánh. Tuy nhiên, vướng mắc lớn nhất là Luật ra đời đã 7 tháng nhưng Nghị định và Thông tư hướng dẫn Luật DN vẫn chưa được ban hành.

Bá Tú

Tags :

Bài viết đã chặn phản hồi!

Tin khác đã đăng

Theo bạn, nữ doanh nhân nào có tầm ảnh hưởng nhất?
  • 6.78%
  • 5.08%
  • 6.78%
  • 3.39%
  • 20.34%
  • 8.47%
  • 1.69%
  • 1.69%
  • 15.25%
  • 18.64%
  • 6.78%
  • 5.08%