“Sa tặc” và vấn đề quản lý

“Sa tặc” và vấn đề quản lý

21/03/2017 2:00 Sáng

(DĐDN) – Nạn “sa tặc” đã được báo chí phản ánh từ lâu nhưng chưa khi nào trở nên táo tợn hung hãn như bây giờ, đến nỗi chính quyền tỉnh Bắc Ninh phải kêu cứu đến Trung ương vì bị đe dọa “xử” nếu ngáng đường làm ăn của bọn chúng.

Mọi nền văn minh nhân loại cho đến thời điểm này đều hình thành và phát triển ở lưu vực các con sông, lưu vực nào càng lớn nền văn minh ở đó càng rực rỡ. Nền văn minh Ai Cập xuất phát từ lưu vực sông Nil – con sông dài nhất thế giới, văn minh Lưỡng Hà được hình thành bởi hai vùng châu thổ thuộc hai con sông Euphrates và Tigris…

Ở Việt Nam, phía Bắc có văn minh Sông Hồng, phía Nam có nền văn minh Óc Eo hình thành trên vùng châu thổ sông Mê Kông đoạn chảy qua Việt Nam đổ ra biển Đông chia thành 9 cửa, nên còn gọi là Cửu Long. Ai cũng biết hai đồng bằng hai đầu đất nước đã ưu đãi dân tộc ta đến cỡ nào.

Nhắc lại để thấy rằng, sông ngòi, biển cả vô cùng quan trọng đối với sự tồn tại của loài người, nơi nào có lưu vực sông rộng, nhiều phù sa, nơi đó sẽ trù phú, ngược lại nơi nào dòng sông bị bức tử sớm muộn thảm họa cũng đổ con người. Rõ nhất là ngăn dòng làm thủy điện, gây hạn hán vào mùa khô và lũ lụt vào mùa mưa…

Hầu như tất cả các thành phố của nước ta đều có con sông chảy qua, nói vậy có lẽ cũng không chính xác lắm mà là nơi nào có con sông chảy qua đều được chọn đặt trung tâm của mỗi tỉnh thành. Về lĩnh vực tinh thần, con sông quê luôn là biểu tượng không thể xóa nhòa trong ký ức của mỗi người.

Có lẽ vì vậy mà nhạc sỹ Nguyễn Trọng Tạo đã viết nên “Khúc hát sông quê”, trở thành bất hủ trong làng nhạc Việt: “Qua nửa đời phiêu dạt, con lại về úp mặt vào sông quê…”.

Nhưng tình hình này có lúc chẳng còn sông để mà úp mặt, những bãi cát bồi nước trong veo mát lành ngày xưa giờ thành vực thẳm. Nhiều con sông hiền từ bỗng trở thành hung dữ vì “ruột” bị bới móc làm thay đổi dòng chảy, mặt nước lừ đừ sủi bọt đục ngầu như giận giữ muốn nuốt chửng bất cứ thứ gì.

Tàu hút cát tấp nập ngày đêm trên sông Cầu những ngày đầu tháng 3. Ảnh: VNN

Nạn “sa tặc” đã được báo chí phản ánh từ lâu nhưng chưa khi nào trở nên táo tợn hung hãn như bây giờ, đến nỗi chính quyền tỉnh Bắc Ninh phải kêu cứu đến Trung ương vì bị đe dọa “xử” nếu ngáng đường làm ăn của bọn chúng.

Sau tất cả vẫn là câu hỏi: Xưa nay chúng ta đã quản lý nguồn tài nguyên này như thế nào? Không tự nhiên “sa tặc” bỗng dưng phát phì bành trướng như hôm nay, nên phải chăng có một quá trình nuôi dưỡng dung túng để bây giờ trở thành bất trị? Nên nhớ việc khai thác cát không phải như đào vàng trong rừng sâu mà không ai biết.

Cách đây mấy hôm, Chủ nhiệm Uỷ ban Quốc phòng – An ninh Võ Trọng Việt bình luận tại một hội nghị: “Về cơ bản rừng đã phá hết do phá rừng, nhìn bên ngoài xanh tốt nhưng bên trong viêm đại tràng nặng”.

Rừng đã hết, đến lượt các dòng sông bị “móc ruột”… nên không thể không lo ngại cho tương lai đất nước mà trước hết là sinh mạng hàng chục triệu người được nuôi dưỡng bởi những con sông.

Đáng nói hơn, cát bị khai thác một cách thô bạo nhưng trong hàng vạn, hàng triệu tấn ấy có gram nào phục vụ cho cuộc sống người dân, phục vụ cho sự phát triển của đất nước hay là tất cả chảy vào túi “nhóm lợi ích”.

Theo số liệu thống kê, cả nước hiện có 108 dự án nạo vét luồng đường thuỷ theo hình thức xã hội hoá tận thu sản phẩm. Trong đó, 32 dự án đã thu hồi xong, 55 dự án đang triển khai, 21 dự án đã phê duyệt hồ sơ đề xuất, chấp thuận chủ trương, có 506 mỏ cát được cấp giấy phép.

Có nghĩa là việc khai thác nguồn tài nguyên này đã được sự đồng ý của cơ quan có thẩm quyền, vậy nên, để xảy ra tình trạng “vô luật pháp” như hiện nay liệu có quá khó để quy trách nhiệm?

Bất cứ lĩnh vực nào, không chỉ riêng tài nguyên thiên nhiên nếu quản lý có vấn đề thì sẽ nảy sinh hệ lụy, bởi dưới con mắt của “lợi ích nhóm” mọi thứ đều có thể quy về tiền và mua bằng tiền.

Sự phát triển của nông nghiệp và ổn định nền kinh tế luôn được đảm bảo một phần lớn bởi các con sông. Một khi các dòng sông lở lói nát tan vì sự thô bạo của con người thì thảm họa đến chỉ là vấn đề thời gian.

                                                                             Trương Khắc Trà

>> Đừng bán “tương lai” với giá rẻ mạt

 

Tags :

Ý kiến bạn đọc

Tin đọc nhiều trong mục

    Tin khác đã đăng

    Theo bạn, nữ doanh nhân nào có tầm ảnh hưởng nhất?
    • 7.46%
    • 4.48%
    • 5.97%
    • 2.99%
    • 22.39%
    • 10.45%
    • 1.49%
    • 1.49%
    • 13.43%
    • 19.4%
    • 5.97%
    • 4.48%