Theo Nghị định 94/2012/NĐ-CP ngày 12/12/2012 của Chính phủ về sản xuất kinh doanh rượu quy định: sản xuất rượu thủ công để kinh doanh mới phải cấp giấy phép, hộ nấu rượu tự dùng không phải cấp giấy phép.

Vì vậy những hộ nấu rượu nhỏ lẻ vừa để dùng, đồng thời bán lại, nhượng lại tại Tiên Lãng không thể kiểm soát được. Chỉ cần "nhập nhèm" trong việc tiêu thụ đầu ra, người nấu rượu sẽ tránh được các ràng buộc về giấy phép và điều kiện kinh doanh.

p/Một hộ nấu rượu thủ công tại xã Bạch Đằng, Tiên Lãng.

Một hộ nấu rượu thủ công tại xã Bạch Đằng, Tiên Lãng.

Hơn 600 hộ sản xuất mới có 3 cơ sở được cấp phép

Theo thống kê của UBND huyện Tiên Lãng, hiện nay trên địa bàn huyện có 647 hộ nấu rượu thủ công. Trong đó, xã có hộ nấu rượu nhiều là xã Quang Phục 76 hộ, xã Bạch Đằng có 61 hộ, xã ít nhất là Tiên Hưng 5 hộ…

Các hộ chủ yếu nấu theo phương pháp thủ công, có quy mô nhỏ lẻ, hộ gia đình, dùng gạo để nấu tận dụng bã rượu để phụ vụ cho chăn nuôi, nấu theo mùa vụ, không thường xuyên, tự cung, tự cấp, phân phối tại địa phương. Do đó công tác kiểm tra, kiểm soát gặp rất nhiều khó khăn, đặc biệt là việc cấp giấy phép sản xuất.

Đến nay, trong số hơn 600 hộ sản xuất, kinh doanh rượu, huyện Tiên Lãng mới chỉ cấp được 3 giấy phép, còn lại các cơ sở khác đều không đủ thủ tục.

Theo quy định, rượu là sản phẩm phải được công bố hợp quy nhưng hiện nay chưa có đủ các quy chuẩn kỹ thuật cho tất cả các loại rượu trên thị trường nên cũng gây khó khăn cho việc cấp phép. Ngoài ra, tại Tiên Lãng còn có một thực tế đáng buồn, những người làm nghề không quan tâm, thậm chí thờ ơ với việc cấp phép vì cho rằng gia đình mình sản xuất nhỏ lẻ, không đáng gì, mỗi ngày chỉ nấu được 40 lít, thậm chí ít hơn, và chủ yếu nấu theo mùa vụ và người quen đặt hàng.

Để có được sản phẩm rượu ngon, quan trọng nhất là khâu ủ men, nhưng khi PV tìm hiểu mới phát hiện mỗi hộ nấu rượu lại nhập men mỗi nơi khác nhau, được mua bán theo cân và đương nhiên số men đó không có một loại giấy tờ gì để chứng minh nguồn gốc xuất xứ, chứng nhận an toàn thực phẩm do bất kỳ một cơ quan có thẩm quyền nào cấp.

  Về lâu dài, huyện Tiên Lãng sẽ phải thành lập làng nghề, tổ hợp tác nấu rượu thủ công để gom lại, chế biến đảm bảo chất lượng cũng như an toàn vệ sinh thực phẩm. 

Thực tế cho thấy, đã có rất nhiều vụ ngộ độc rượu xảy ra, gây hậu quả rất nghiêm trọng do người nấu rượu sử dụng men sống, men Trung Quốc. Trong khi, mỗi ngày rượu được nấu thủ công tại Tiên Lãng bán ra ngoài thị trường khoảng vài trăm lít thậm chí vài nghìn lít vào thời kỳ cao điểm. Nếu sản phẩm rượu của họ không may xảy ra vấn đề gì thì người tiêu dùng không biết “bắt đền” ai khi mà những chai rượu, can rượu không có nhãn mác và nơi xuất xứ sản phẩm.

Thủ tục cấp phép rườm rà

Để xin được giấy phép sản xuất rượu thủ công do UBND huyện, mà cụ thể là Phòng Kinh tế - Hạ tầng cấp, người dân phải có 4 loại giấy tờ: Giấy đăng ký kinh doanh do phòng TC – KH tham mưu huyện cấp; Giấy xác nhận mã số thuế do Chi cục thuế cấp; Giấy xác nhận công bố hợp quy do Chi cục An toàn vệ sinh thực phẩm do Sở Y tế cấp; Giấy xác nhận cơ sở đủ điều kiện An toàn thực phẩm mặt hàng rượu do Sở Công thương cấp; ngoài ra chủ cơ sở phải liệt kê tên rượu, nhãn hàng dự kiến sản xuất.

Ông Phạm Hồng Thái – Trưởng phòng Kinh tế và Hạ tầng huyện Tiên Lãng cho biết, hiện tại huyện đã yêu cầu UBND các xã, thị trấn điều tra, thống kê đầy đủ, chính xác các hộ nấu rượu thủ công trên địa bàn; phân loại các hộ nấu rượu tự dùng, không mục đích kinh doanh, hộ nấu để kinh doanh quy mô nhỏ, vừa, lớn để đưa vào hồ sơ quản lý. Thông qua đó, đẩy mạnh công tác cấp phép sản xuất rượu để kinh doanh, trước mắt sẽ cấp cho các hộ có quy mô sản xuất lớn. Về lâu dài, huyện Tiên Lãng sẽ phải thành lập làng nghề, tổ hợp tác nấu rượu thủ công để gom lại, chế biến đảm bảo chất lượng cũng như an toàn vệ sinh thực phẩm.

Hiện nay, Chi cục phát triển nông thôn – Sở NN&PTNT đang đặt vấn đề thành lập tổ hợp tác để thu mua lại sản phẩm của 28 hộ dân nấu rượu kinh doanh của xã Đại Thắng. Trước đó, Cty CP Đầu tư Xây lắp điện Hải Phòng kết hợp cùng xã Đại Thắng cho ra đời sản phẩm Rượu Nếp cái hoa vàng Đại Thắng Happy Center, mang trong mình hương vị truyền thống nhưng được tinh lọc các độc tố có hại, đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm.

Quản lý việc chấp pháp về sản xuất kinh doanh rượu - nhất là rượu thủ công cần sự vào cuộc và ra tay quyết liệt của các cơ quan chức năng, của chính quyền, trong đó, chính quyền cấp cơ sở có vai trò rất quan trọng.