Gỡ bỏ rào cản, trao quyền tự chủ cho doanh nghiệp, kiến tạo môi trường đầu tư, kinh doanh thuận lợi là thông điệp và hành động xuyên suốt của Chính phủ trong những năm gần đây.

Có thể bạn quan tâm

p/Nghị định 81/2018/NĐ-CP quy định chi tiết Luật Thương mại về hoạt động xúc tiến thương mại, cho phép các doanh nghiệp được phép khuyến mại, giảm giá đến 100% giá thành sản phẩm. Ảnh: Nhã Thy

Nghị định 81/2018/NĐ-CP quy định chi tiết Luật Thương mại về hoạt động xúc tiến thương mại, cho phép các doanh nghiệp được phép khuyến mại, giảm giá đến 100% giá thành sản phẩm. Ảnh: Nhã Thy

Mệnh lệnh hành chính

Bộ Nội vụ đang lấy ý kiến nhân dân về dự thảo Nghị định quy định về quản lý tổ chức xét tặng danh hiệu và trao giải thưởng cho doanh nhân, doanh nghiệp. Trong tờ trình, Bộ Nội vụ cho biết: Sau 07 năm thực hiện Quyết định số 51 ban hành quy chế quản lý, tổ chức xét tôn vinh danh hiệu và trao giải thưởng cho doanh nhân và doanh nghiệp có 30 giải thưởng phạm vi toàn quốc và 33 giải thưởng thuộc phạm vi tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương được tổ chức, góp phần khuyến khích, động viên doanh nghiệp, doanh nhân phát huy tinh thần, năng động, sáng tạo, nỗ lực trong hoạt động sản xuất, kinh doanh, tích cực thực hiện công tác xã hội từ thiện, tham gia các phong trào thi đua do trung ương và địa phương phát động.

Tuy nhiên, trong dự thảo Nghị định Quy định về quản lý tổ chức xét tặng danh hiệu, giải thưởng cho doanh nhân, doanh nghiệp lại đưa ra những quy định được coi là “mệnh lệnh hành chính” can thiệp quá sâu vào quyền tự do của doanh nghiệp.

Các quy định trên không trực tiếp liên quan đến điều kiện kinh doanh nhưng nó cho thấy vẫn tồn tại tư duy “không quản được thì cấm”, cản trở quyền tự do của doanh nghiệp.

Chẳng hạn, tại Điều 3 về nguyên tắc xét danh hiệu, giải thưởng, dự thảo quy định: Mỗi bộ, ngành, đoàn thể Trung ương, tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương tổ chức tối đa 02 giải thưởng hoặc danh hiệu phạm vi toàn quốc. Trong một năm một doanh nghiệp, doanh nhân chỉ tham dự một giải thưởng hoặc danh hiệu.

Hay, đối với điều kiện tham dự của doanh nhân, doanh nghiệp dự thảo quy định: doanh nghiệp, doanh nhân có thời gian hoạt động sản xuất, kinh doanh, hoặc điều hành, quản lý doanh nghiệp từ 05 năm trở lên khi tham gia xét giải thưởng cấp toàn quốc và 03 năm trở lên khi tham gia xét giải thưởng cấp tỉnh, thành phố trực thuộc Trung Ương. Mặc dù theo dự thảo, danh hiệu, giải thưởng được xét tặng theo quy định tại Nghị định này không làm căn cứ để tính vào thành tích trong việc xét các hình thức khen thưởng cấp Nhà nước.

Cản trở doanh nghiệp

Đây là những quy định bất hợp lý, bởi giải thưởng không chỉ ghi nhận, tôn vinh các doanh nghiệp nỗ lực sản xuất, kinh doanh đạt hiệu quả cao mà còn là cơ hội để các doanh nghiệp quảng bá thương hiệu, sản phẩm tại thị trường trong nước và quốc tế. Việc tham gia số lượng giải thưởng phụ thuộc vào nhu cầu, kế hoạch và năng lực nội tại của mỗi doanh nghiệp. Thông qua các giải thưởng còn góp phần khơi dậy tinh thần nghiệp chủ, động viên, khích lệ, thúc đẩy khởi nghiệp.

Đối với quy định doanh nghiệp 05 năm trở lên cũng không phù hợp bởi trong bối cảnh hiện nay, các doanh nhân khởi nghiệp sáng tạo có thể bứt phá và đưa doanh nghiệp đạt được thành công trong thời gian rất ngắn. Việc quy định thời gian quá dài như vậy không động viên khuyến khích kịp thời các doanh nghiệp, doanh nhân, đi ngược lại với chủ trương của Chính phủ về thúc đẩy khởi nghiệp sáng tạo.

Doanh nghiệp, doanh nhân là động lực phát triển của nền kinh tế, xét tặng danh hiệu và trao giải thưởng là nhu cầu chính đáng của doanh nhân, doanh nghiệp. Bởi vậy, những quy định “cứng” và mang tính mệnh lệnh hành chính sẽ không kịp thời tôn vinh khuyến khích, động viên doanh nghiệp, doanh nhân phát huy tinh thần, năng động, sáng tạo, nỗ lực trong hoạt động sản xuất, kinh doanh, không phù hợp tinh thần thúc đẩy đổi mới sáng tạo, khởi nghiệp của Chính phủ. Thậm chí, phát sinh cơ chế xin- cho.

Trên thực tế, các danh hiệu, giải thưởng như: Thương hiệu quốc gia Việt Nam, Sao Vàng đất Việt, Hàng Việt Nam chất lượng cao… đã trở thành công cụ, hỗ trợ đắc lực, giấy thông hành, nâng cao sức cạnh tranh mở rộng thị trường trong nước và quốc tế cho nhiều thương hiệu, sản phẩm của Việt Nam.

Cũng phải nói thêm rằng với phương châm “kỷ cương, liêm chính, hành động, sáng tạo, hiệu quả”, Chính phủ luôn nỗ lực thúc đẩy cải cách, xoá bỏ rào cản, trao quyền tự chủ cho doanh nghiệp, chính phủ luôn lắng nghe tiếng nói từ cộng đồng doanh nghiệp và có những điều chỉnh kịp thời, phù hợp.

Mới đây, theo Nghị định 81/2018/NĐ-CP quy định chi tiết Luật Thương mại về hoạt động xúc tiến thương mại, thay vì mức trần khuyến mãi 50% như quy định trước đây, Chính phủ cho phép các doanh nghiệp được phép khuyến mại, giảm giá đến 100% giá thành sản phẩm.

Cụ thể, trong trường hợp tổ chức các chương trình khuyến mại tập trung (giờ, ngày, tuần, tháng, mùa khuyến mại, giảm giá), doanh nghiệp được khuyến mại, giảm giá 100% giá trị hàng hóa, dịch vụ. Quy định của Chính phủ nêu rõ, việc giảm giá 100% cũng được áp dụng với các hoạt động khuyến mại trong khuôn khổ chương trình, hoạt động xúc tiến thương mại do Thủ tướng quyết định.

Quy định mới này được ban hành sau khi các doanh nghiệp cho rằng với hạn mức chỉ 50%, đây được xem như "vòng kim cô" khiến các doanh nghiệp không thực hiện kế hoạch marketing để bán hàng được và cơ quan quản lý thì gặp khó trong việc thực thi. Mặt khác, mức trần khuyến mại còn cản trở khả năng thu hồi vốn của doanh nghiệp trong nhiều trường hợp, hạn chế tính linh động của thương nhân trong việc chấm dứt kinh doanh và chuyển sang lĩnh vực khác.

Trong bối cảnh Chính phủ và các bộ ngành đang nỗ lực xoá bỏ rào cản, cắt giảm điều kiện kinh doanh thì kỳ vọng lớn hơn của cộng đồng doanh nghiệp là tạo lập môi trường kinh doanh. Trên lộ trình ấy những “điều kiện” về quản lý tổ chức xét tặng danh hiệu và trao giải thưởng cho doanh nhân, doanh nghiệp là không cần thiết. Bởi, những rào cản nhỏ có thể lại tạo ra những trở lực lớn.