Rác - nhìn ra khu vực thì đây không chỉ là vấn đề của riêng chúng ta, mà các quốc gia khác cũng đang phải đối diện với khủng hoảng mang tên rác. Rác sẽ đi về đâu?

Theo các thông tin đưa trên các báo thì số lượng rác chuyển sang các quốc gia Đông Nam Á đã tăng vọt. Trong vòng vài tháng, Malaysia đã trở thành quốc gia nhập rác thải nhựa hàng đầu với khối lượng cao gấp đôi lượng nhập của Trung Quốc và Hồng Công.

Từ đầu năm 2018, Trung Quốc đã cấm nhập rác và Đông Nam Á trở thành điểm đến của phế thải từ các nước phát triển trong điều kiện môi sinh và vệ sinh kém.

Từ khi có quy định sàng lọc rác trong những năm 1980 thì việc đưa rác vào thị trường như là giải pháp tối ưu. Ngành công nghiệp xuất khẩu rác trị giá tới 175 tỷ EUR (200 tỷ USD) trên toàn cầu. 

Các nước Đông Nam Á đang phải nỗ lực áp dụng nhiều biện pháp nhằm giải quyết bài toán xử lý rác thải nội địa. 

Chẳng hạn Indonesia trở thành quốc gia đứng thứ hai thế giới về lượng rác nhựa thải ra môi trường biển gây ô nhiễm (3,2 triệu tấn/năm), chỉ sau Trung Quốc - theo báo cáo của tổ chức mang tên Nhóm Nghiên cứu Jambeck (Mỹ).

Các nước Đông Nam Á đối diện với nguy cơ bùng nổ rác.

Đông Nam Á đối diện với nguy cơ bùng nổ rác

Người dân đất nước vạn đảo tiêu thụ trên 1 triệu sản phẩm nhựa/phút, phân nửa là vật dùng một lần như túi, ống hút, chai nước, bao bì thực phẩm... và đa phần dồn vào bãi thải, không phân loại để tái chế. Đây cũng là cách xử lý rác thải phổ biến tại nhiều quốc gia trong khu vực.

Mặc dù tình hình ô nhiễm đã rất nghiêm trọng nhưng dường như các nước châu Á vẫn khá thờ ơ với rủi ro này. Số liệu của Chương trình môi trường Liên hiệp quốc (UNEP) cho thấy hàng năm có khoảng 8-13 triệu tấn rác nhựa bị đổ ra biển, gây ra khoản thiệt hại 13 tỷ USD mỗi năm. 

Trong số đó, Đông Nam Á là khu vực bị chỉ trích nhiều nhất do tăng trưởng nhanh đi kèm với sự bùng nổ nhu cầu dùng nhựa. Dẫu vậy, khả năng tái chế nhựa tại đây lại không bắt kịp với tốc độ tiêu dùng và xả thải.

Thậm chí tại nơi được coi là sạch nhất thế giới như Singapore, bình quân mỗi người  sử dụng 13 chiếc túi nilon/ngày và cả quốc gia này sử dụng khoảng 2,2 triệu chiếc ống hút nhựa trong cùng thời gian đó.

Trong khi đó, người Thái Lan sử dụng bình quân ít nhất 8 chiếc túi nilon mỗi ngày, tương đương với 500 triệu chiếc túi mỗi tuần nếu chỉ tính riêng tại thủ đô Bangkok.

Tại Malaysia, chính phủ đã thực hiện nhiều chiến dịch chống rác thải nhựa cũng như kêu gọi người dân tăng cường tái chế rác thải. Tuy nhiên, túi nilon mang về từ chợ lẫn dùng để đựng rác vẫn rất phổ biến tại đây.

Bùng nổ rác thải nhựa.

Phần lớn được xử lý qua loa

Ở Thái Lan, tình hình còn tệ hơn khi người dân có thói quen đựng xăng trong những chai nhựa hay rất nhiều nhà hàng, quán ăn sử dụng bao bì nhựa để bán cho khách hàng.

Theo nhiều ước tính, hơn 1/3 trong tổng số 27 triệu tấn rác hàng năm của nước này không được xử lý và thải bừa bãi ra môi trường. Phần lớn chúng trôi dạt ra các con sông rồi ra biển.

Điều trớ trêu là ngành du lịch đem lại cho Thái Lan nguồn lợi lớn nhưng các du khách cũng đang tàn phá nặng nề môi trường nơi đây.

Bãi biển Phuket nổi tiếng đã từng phải đóng cửa 4 tháng do ngập trong rác. Vùng Koh Lan ở Pattaya có khoảng 10.000 du khách đến mỗi năm và thải ra khoảng 50.000 tấn rác.

Vài ngày trước, khi người dân ở bãi rác Nam Sơn chặn xe rác vì ô nhiễm nặng, Hà Nội bắt đầu “ngập” trong rác. Chỉ sau 3 ngày không được xử lý kịp thời, rác đã đổ bộ xuống đường và bắt đầu bốc mùi.

Rác ùn ứ ở Hà Nội mấy ngày trước

Rác ùn ứ ở Hà Nội mấy ngày trước

Một điều tưởng không thể xảy ra với thủ đô Hà Nội được thì hiện tượng này trở nên "nóng" và rất căng thẳng.

Và chắc chắn câu chuyện rác sẽ không khép lại nếu thiếu vắng giải pháp căn bản. Rác sẽ tiếp tục chiếm lĩnh không gian và phá hủy môi trường.

Bài toán về rác sẽ rất khó có lời giải và sẽ luôn là vấn đề nhức nhối của mỗi quốc gia. Nếu ngày nào còn tư duy “sạch thân ta, bẩn thân người” thì nguy cơ bùng nổ rác toàn cầu sẽ không còn xa.

Rác sẽ đi về đâu? Chưa ai trả lời câu hỏi này, vì thế rác "vô gia cư" và trôi dạt trên biển, có thể ghé thăm bất cứ nơi nào trên thế giới. Rác sẽ là vấn đề toàn cầu trong nay mai!

Bạn đang đọc bài viết Rác - một vấn nạn ở Đông Nam Á tại chuyên mục Quốc tế của Báo Diễn đàn doanh nghiệp. Liên hệ cung cấp thông tin và gửi tin bài cộng tác: email toasoan@dddn.com.vn, hotline: (024) 3.5771239,