Theo Nghị quyết, diện tích đất thu hồi bao gồm diện tích đất của Dự án Cảng hàng không quốc tế Long Thành (5.000 héc ta) và diện tích đất xây dựng các khu tái định cư tập trung, diện tích nghĩa trang, diện tích các công trình phục vụ tái định cư.

Việc thu hồi đất phải bảo đảm an sinh xã hội, ổn định đời sống và sản xuất của người dân vùng chịu ảnh hưởng của Dự án; bảo đảm an ninh, trật tự an toàn xã hội. Khu tái định cư tập trung phải được xây dựng đồng bộ về kết cấu hạ tầng kỹ thuật và xã hội, bảo đảm tiêu chuẩn, quy chuẩn xây dựng, phù hợp với điều kiện, phong tục, tập quán của địa phương.

Theo Nghị quyết, Chính phủ chỉ đạo UBND tỉnh Đồng Nai và các bộ, ngành liên quan triển khai lập báo cáo nghiên cứu khả thi dự án thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư Cảng hàng không quốc tế Long Thành báo cáo Quốc hội xem xét, thông qua tại kỳ họp thứ 4, Quốc hội khóa XIV.

Trước đó, chiều 8/6, Quốc hội đã thảo luận ở hội trường về việc tách nội dung bồi thường, hỗ trợ, tái định cư thành dự án thành phần để triển khai Dự án Cảng hàng không quốc tế Long Thành.

Tờ trình của Chính phủ phân tích, việc đề nghị tách nội dung bồi thường hỗ trợ tái định cư dự án tại thời điểm hiện nay trước khi Quốc hội phê duyệt báo cáo nghiên cứu khả thi sẽ giúp dự án triển khai, đảm bảo tiến độ đề ra theo Nghị quyết số 94 của Quốc hội khóa XIII, đồng thời tiết kiệm kinh phí và sớm ổn định đời sống nhân dân trong khu vực dự án.

Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho biết, trên cơ sở số liệu điều tra thông tin, khảo sát sơ bộ và cập nhật đơn giá mới nhất của UBND tỉnh Đồng Nai thì tổng kinh phí khái toán cho công tác giải phóng mặt bằng (bao gồm xây dựng hạ tầng 2 khu tái định cư và khu nghĩa trang) khoảng 23.000 tỷ đồng. Hiện ngân sách đã bố trí 5.000 tỷ đồng trong kế hoạch đầu tư công trung hạn cho công tác giải phóng mặt bằng dự án, mới đáp ứng 21,7% nhu cầu.

Mặc dù báo cáo giải trình đã có nội dung này nhưng việc giải trình còn loanh quanh, chủ yếu chỉ đề cập đến tính cần thiết của dự án và đề nghị sớm được tách thành dự án thành phần mà chưa nêu cụ thể những rủi ro khi không được Quốc hội thông qua.

ĐB Trần Thị Phương Hoa cho rằng, việc tách nội dung bồi thường hỗ trợ tái định cư của dự án Cảng hàng không quốc tế Long Thành thành dự án hợp phần mới chỉ đáp ứng điều kiện đảm bảo đúng tiến độ, còn việc tiết kiệm chi phí và các nội dung khác thì chưa đủ căn cứ khẳng định có đảm bảo hay không. Chỉ tính riêng chi phí bồi thường GPMB đã vượt gấp nhiều lần.

Còn ĐB Nguyễn Hữu Cảnh – Bình Định thì tỏ ra hoài nghi về số tiền 23.000 tỷ đồng liệu đã là số tiền cuối cùng để thực hiện công tác GPMB hay chưa? Ông Cảnh nhận định có thể chưa phải là con số cuối cùng vì đây là số tiền tính theo giá đất năm 2017. Vì theo Luật Đất đai 2015, giá đất phải bảo đảm các nguyên tắc phối hợp với mục đích sử dụng đất và giá theo thời hạn sử dụng đất phù hợp với giá đất phổ biến theo thị trường của loại đất có cùng mục đích sử dụng, khả năng sinh lời, thu nhập từ đất thì phải có mức giá như nhau.

Theo quy định này, giá đất biến động trong thời gian tới là khó tránh khỏi, để ổn định một phần, tránh ảnh hưởng đến công tác GPMB, đề nghị Quốc hội xem xét đưa vào Nghị quyết nội dung: Trong thời gian tổ chức thực hiện dự án, cơ quan có thẩm quyền không được thay đổi bảng giá đất đối với đất liên quan đến dự án, tính từ thời điểm Nghị quyết được Quốc hội thông qua.